Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken


August Strindberg photographic selfportrait 2.jpg


August Strindberg ca. 1892-93

NaamAugust Strindberg
Volledige naamJohan August Strindberg
Geboortedatum22 januari 1849
Geboorteplaats Stockholm
Overlijdensdatum14 mei 1912
BeroepSchrijver
DisciplineToneel
Externe databases:
DBNL
IMDb
IBDb
VIAF

Hij werd geboren als 4e kind in een kleinburgerlijk gezin met acht kinderen in Stockholm. Zijn grootvader was kruidenier, zijn vader een niet onbemiddelde scheepsmakelaar. Zijn autoritaire vader trouwde met de meid, dochter van een kleermaker. Zij stierf echter al vroeg en zijn vader hertrouwde met een vrouw die door August gehaat werd. Strindberg begon aan een studie in de medicijnen Uppsala, die hij echter niet afmaakte. Hij probeerde acteur te worden, maar dit was tevergeefs. Het leverde hem wel een baan op als schrijver.

Tijdens zijn eerste periode schreef Strindberg voornamelijk gedichten, waarin hij stelling nam tegen de laat-romantische stroming en met opzet gebruik maakt van niet-poëtische woorden. Ook in de inhoud ligt de nadruk op de strijdlust van de jaren na 1880, op het vernieuwende.

In 1892 begon Strindberg een bohèmeleven in Duitsland en Frankrijk. In Parijs raakte hij in een zware psychische crisis, door hemzelf steeds Infernocrisis (1894-1896) genoemd. Latere psychiatrische studies wezen uit dat in deze crisis van Strindberg een duidelijk psychopathologisch element aanwezig was. Na deze crisis zag hij de noodzaak een nieuw begin te maken, wat zijn werken opdeelt in twee verschillende groepen. In zijn tweede periode geeft hij nog een gedichtenbundel uit en dramatiek en lyriek hangen nauw samen. De Infernocrisis bracht Strindberg tot een nieuw, ondogmatisch en onkerkelijk maar wel christelijk religieus geloof, waarin schuld en boete een grote rol spelen. Volgens Strindberg was het lijden een soort mystiek gebeuren en het leven een zuiveringstoestand die aan de mensen was opgelegd.


August Strindberg heeft bijgedragen aan 118 productie(s).

August Strindberg heeft gewerkt in de volgende functies:


Het gehele overzicht van voorstellingen waaraan August Strindberg heeft meegewerkt, voor zover geregistreerd in de Theaterencyclopedie:

NB: Bij de carrièreoverzichten zijn de voorstellingen gekoppeld aan de premièredatum. Het kan echter voorkomen dat personen niet aan de première meewerkten, maar pas later bij de voorstelling betrokken raakten.

Curriculum Vitae Theatrum
Productie Functie Producent Seizoen Premièredatum In regie van
Met vuur spelen Auteur (schrijver libretto, scenario) De Nederlandsche Tooneelvereeniging (1893-1912) 1895/1896 4 oktober 1895 Henri van Kuyk
Vader Auteur (schrijver libretto, scenario) Gezelschap van Tivoli Schouwburg 1901/1902 10 oktober 1901
Freule Julie Auteur (schrijver libretto, scenario) N.V. De Tooneelvereeniging 1912/1913 26 september 1912 Herman Heijermans
Met vuur spelen Auteur (schrijver libretto, scenario) Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) 1915/1916 27 oktober 1915 Adriaan van der Horst
Doodendans Auteur (schrijver libretto, scenario) N.V. Het Tooneel 1916/1917 7 november 1916 Willem Royaards
Onweer Auteur (schrijver libretto, scenario) Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) 1918/1919 21 september 1918 Eduard Verkade
Vader Auteur (schrijver libretto, scenario) N.V. De Tooneelvereeniging 1918/1919 5 februari 1919
'n Roes Auteur (schrijver libretto, scenario) N.V. Het Tooneel 1919/1920 17 november 1919 Willem Royaards
Paschen Auteur (schrijver libretto, scenario) Het Schouwtooneel 1919/1920 27 april 1920 Adriaan van der Horst
Droomspel Auteur (schrijver libretto, scenario) Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) 1921/1922 16 oktober 1921 Willem Royaards, Svend Gade
Vader Auteur (schrijver libretto, scenario) Gezelschappen Henri Brondgeest 1924/1925 11 februari 1925
Doodendans Auteur (schrijver libretto, scenario) N.V. Vereenigd Rotterdamsch-Hofstad Tooneel 1926/1927 15 februari 1927 Willem Royaards
Paschen Auteur (schrijver libretto, scenario) N.V. Het Residentie Tooneel 1941/1942 4 april 1942 Richard Flink
Dodendans Auteur (schrijver libretto, scenario) Amsterdams Toneelgezelschap (A.T.G.) 1950/1951 25 november 1950 August Defresne
De vader Auteur (schrijver libretto, scenario) De Haagsche Comedie 1961/1962 17 februari 1962 Paul Steenbergen
Met vuur spelen Auteur (schrijver libretto, scenario) Toneelgroep Theater 1962/1963 23 februari 1963 Jurg Molenaar
Freule Julie Auteur (schrijver libretto, scenario) De Nederlandse Comedie 1963/1964 12 oktober 1963 Fons Rademakers
Spooksonate Auteur (schrijver libretto, scenario) Toneelgroep Theater 1963/1964 4 januari 1964 Ton Lensink
Schuldeisers Auteur (schrijver libretto, scenario) Toneelgroep Theater 1963/1964 4 januari 1964 Jurg Molenaar
De sterkste Auteur (schrijver libretto, scenario) Toneelgroep Theater 1964/1965 13 maart 1965 Elise Hoomans
Pasen Auteur (schrijver libretto, scenario) Toneelgroep Theater 1964/1965 13 maart 1965 Elise Hoomans
De pelikaan Auteur (schrijver libretto, scenario) Toneelgroep Theater 1965/1966 5 maart 1966 Theo Kling
Der Vater Auteur (schrijver libretto, scenario) Euro-Studio 1966/1967 2 mei 1967 Peter Loos
Dodendans Auteur (schrijver libretto, scenario) Toneelgroep Theater 1967/1968 4 november 1967 Hans Croiset
Paria Auteur (schrijver libretto, scenario) Amsterdamsche Studenten Toneelvereeniging 1968/1969 7 november 1968 Hemmo B. Drexhage
Dodendans Auteur (schrijver libretto, scenario) De Nederlandse Comedie 1968/1969 30 november 1968 Johan Greter
Freule Julie Auteur (schrijver libretto, scenario) Amsterdamsche Studenten Toneelvereeniging 1969/1970 25 april 1970 S. J. Doorman
Het droomspel Auteur (schrijver libretto, scenario) Holland Festival 1970/1971 18 juni 1971 Ingmar Bergman
Freule Julie Auteur (schrijver libretto, scenario) Toneelgroep Theater 1971/1972 6 augustus 1971 Jan Grossman
De schuldeisers Auteur (schrijver libretto, scenario) Theaterschool 1971/1972 13 april 1972 Eric Schneider
Met vuur spelen Auteur (schrijver libretto, scenario) Amsterdamsche Studenten Toneelvereeniging 1971/1972 3 juni 1972 Elise Hoomans
Droomspel Auteur (schrijver libretto, scenario) Amsterdamsche Studenten Toneelvereeniging 1973/1974 21 maart 1974 Jan Veelo
De andere dodendans Auteur (schrijver libretto, scenario) Toneelgroep Theater 1975/1976 13 november 1975 Ger Thijs
Deadedouns Auteur (schrijver libretto, scenario) Fryske Toaniel Stifting Tryater 1975/1976 20 december 1975 Jack Dixon
Een droomspel Auteur (schrijver libretto, scenario) Zuidelijk Toneel Globe 1975/1976 8 januari 1976 Ger Thijs
Freule Julie Auteur (schrijver libretto, scenario) Stichting ATIV 1976/1977 24 november 1976 Klaus Jurgen Kramer
De vader Auteur (schrijver libretto, scenario) Toneelgroep Theater 1977/1978 24 september 1977 Ger Thijs
The Stronger Auteur (schrijver libretto, scenario) Kiss 1978/1979 26 december 1978 Jean-Pierre Voos
Freule Julie Auteur (schrijver libretto, scenario) Toneelgroep Baal 1979/1980 23 februari 1980
De pelikaan Auteur (schrijver libretto, scenario) Stichting FACT 1979/1980 4 maart 1980 Karst Woudstra
Naar Damaskus Auteur (schrijver libretto, scenario) Publiekstheater 1981/1982 12 mei 1982 Hans Croiset
Dodendans Auteur (schrijver libretto, scenario) Stichting De Omweg 1983/1984 12 januari 1984 Wanda Reisel
Freule Julie Auteur (schrijver libretto, scenario) Toneelgroep De Appel 1984/1985 29 augustus 1984 Eric Schneider
Vader Auteur (schrijver libretto, scenario) Theatergroep Yaddo 1984/1985 8 november 1984 Pieter Loef
De eerste waarschuwing Auteur (schrijver libretto, scenario) Theater Persona 1984/1985 13 november 1984 Marcelle Meuleman
Spelen met vuur Auteur (schrijver libretto, scenario) Theater Persona 1984/1985 13 november 1984 Marcelle Meuleman
Stinkende onzucht Auteur (schrijver libretto, scenario) Het Theater In Alle Staten 1984/1985 21 november 1984 Jeroen Leenen
Strindberg, de schuldeisers 'X-Y-Z' Auteur (schrijver libretto, scenario) Nieuwe Komedie 1984/1985 13 december 1984 Wim Meuwissen
Freule Julie Auteur (schrijver libretto, scenario) Theater Persona 1984/1985 5 januari 1985 Marcelle Meuleman
Schuldeisers Auteur (schrijver libretto, scenario) Theater Persona 1984/1985 23 februari 1985 Marcelle Meuleman
Moederliefde Auteur (schrijver libretto, scenario) Theater Persona 1984/1985 12 april 1985 Marcelle Meuleman
Voor de dood Auteur (schrijver libretto, scenario) Theater Persona 1984/1985 12 april 1985 Marcelle Meuleman
De sterkere Auteur (schrijver libretto, scenario) Theater Persona 1984/1985 18 mei 1985 Marcelle Meuleman
Paria Auteur (schrijver libretto, scenario) Theater Persona 1984/1985 18 mei 1985 Femke Boersma
De band Auteur (schrijver libretto, scenario) Theater Persona 1984/1985 8 juni 1985 Mieke Kolk, Ginka Tscholakova Müller
De schuldeisers Auteur (schrijver libretto, scenario) De Akteursstudio 1985/1986 18 december 1985 Ruud Westerkamp
De sterkere Auteur (schrijver libretto, scenario) De Akteursstudio 1985/1986 22 december 1985 Rob Baars
Onweer Auteur (schrijver libretto, scenario) Publiekstheater 1985/1986 23 januari 1986 Ger Thijs
Dodendans 1 Auteur (schrijver libretto, scenario) Stichting Amai 1985/1986 3 juli 1986 Jochem Royaards
De pelikaan Auteur (schrijver libretto, scenario) La Terrazza 1986/1987 28 november 1986 Albert Lubbers
Een droomspel Auteur (schrijver libretto, scenario) I.N.S. Mannen van den Dam 1986/1987 17 december 1986 Karst Woudstra
Freule Julie Auteur (schrijver libretto, scenario) De Akteursstudio 1986/1987 27 maart 1987 Marijke Beversluis
Freule Julie Auteur (schrijver libretto, scenario) Krochttheater 1987/1988 15 november 1987 Erik-Ward Geerlings
Fräulein Julie Auteur (schrijver libretto, scenario) Unima Poppentheater Festival 1987/1988 14 mei 1988
Dodendans Auteur (schrijver libretto, scenario) Toneelgroep De Appel 1988/1989 30 september 1988 Agaath Witteman
Droomspel Auteur (schrijver libretto, scenario) Theater aan de Rijn, Arnhem 1988/1989 22 maart 1989 Aus Greidanus sr.
De vader Auteur (schrijver libretto, scenario) Theatergroep Carrousel 1989/1990 16 november 1989 Lidwien Roothaan
De pelikaan Auteur (schrijver libretto, scenario) Hogeschool voor de Kunsten Arnhem 1989/1990 15 december 1989 Leonard Frank
Freud & Julie Auteur (schrijver libretto, scenario) Theaterschool 1989/1990 20 december 1989 Paul Feld
Dodendans Auteur (schrijver libretto, scenario) Koninklijke Vlaamse Schouwburg 1989/1990 19 april 1990 Guy Joosten
Freule Julie Auteur (schrijver libretto, scenario) Het Nationale Toneel 1989/1990 28 april 1990 Albert Lubbers
Voader Auteur (schrijver libretto, scenario) Blauwe Maandag Compagnie 1990/1991 4 januari 1991 Luk Perceval
Freule Julie Auteur (schrijver libretto, scenario) De Nieuw Amsterdam 1990/1991 14 februari 1991 Saban Ol
Miss Julie Auteur (schrijver libretto, scenario) The In Players 1990/1991 7 mei 1991 Paula Conaghan
Dodendans Auteur (schrijver libretto, scenario) Theatergroep Delta 1990/1991 21 juni 1991 Jos Vijverberg
De sterkste Auteur (schrijver libretto, scenario) Theater aan de Haven 1991/1992 12 december 1991 Michael Ratomski
Miss Julie Auteur (schrijver libretto, scenario) Chayka 1991/1992 15 mei 1992 Vladimir Koifman
De spooksonate Auteur (schrijver libretto, scenario) Theaterwerkplaats Het Balkon 1991/1992 16 juni 1992 Piet Spee
Spooksonate Auteur (schrijver libretto, scenario) Maastrichts Theaterensemble Het Vervolg 1992/1993 23 oktober 1992 Michael Fields
Freule Julie Auteur (schrijver libretto, scenario) Toneelacademie Maastricht 1992/1993 19 december 1992 Alize Zandwijk
De meid slaan Auteur (schrijver libretto, scenario) Nationaal Fonds 1992/1993 25 maart 1993 Tom Jansen, Josse de Pauw
Dodendans Auteur (schrijver libretto, scenario) Wolfsmond 1993/1994 26 november 1993 Ramón Gieling
Dodendans Auteur (schrijver libretto, scenario) Maatschappij Discordia 1994/1995 21 maart 1995 Jan Joris Lamers
De eerste waarschuwing Auteur (schrijver libretto, scenario) Toneelacademie Maastricht 1994/1995 7 april 1995 Peter Eversteyn
Spelen met vuur Auteur (schrijver libretto, scenario) Toneelacademie Maastricht 1994/1995 7 april 1995 Peter Eversteyn
Julie Auteur (schrijver libretto, scenario) Julie 1995/1996 29 september 1995 Jan Peter Gerrits
Schuldeisers Auteur (schrijver libretto, scenario) Leenderts Consort 1995/1996 10 januari 1996 Leenderts Consort
Play Strindberg Auteur (schrijver libretto, scenario) Nova Zembla 1995/1996 4 april 1996 Luk Nys
Fröken Julie Auteur (schrijver libretto, scenario) De Paardenkathedraal 1996/1997 28 februari 1997 Dirk Tanghe
De pelikaan Auteur (schrijver libretto, scenario) Stichting Toneelschuur Producties 1996/1997 8 mei 1997 Filip Fokkens
Schuldeisers Auteur (schrijver libretto, scenario) Cosmic Illusion (1983- 2009) 1996/1997 15 mei 1997 John Leerdam, Ad van Kempen
Strindbergs droomspel Auteur (schrijver libretto, scenario) Theatergroep Carrousel 1997/1998 30 oktober 1997 Marlies Heuer, Dic van Duin
Dodendans 1 & 2 Auteur (schrijver libretto, scenario) Theater van het Oosten 1998/1999 28 augustus 1998 Mark Timmer
De pelikaan Auteur (schrijver libretto, scenario) Noord Nederlands Toneel 1998/1999 5 september 1998 Peter Eversteyn
De vader Auteur (schrijver libretto, scenario) Würz 1998/1999 27 maart 1999 Jules Terlingen
De vader Auteur (schrijver libretto, scenario) Teneeter 1999/2000 14 april 2000 Wannie de Wijn
Dodendans Auteur (schrijver libretto, scenario) Het Gevolg 2000/2001 17 oktober 2000 Ignace Cornelissen
Jean, Julie et Christine Auteur (schrijver libretto, scenario) De Paardenkathedraal 2000/2001 17 mei 2001 Dirk Tanghe
'n Droomspel Auteur (schrijver libretto, scenario) De Engelenbak 2002/2003 24 januari 2003 Pieter Vrijman
Spooksonate Auteur (schrijver libretto, scenario) Theaterschool 2002/2003 14 juni 2003 Christina Hauge
The Stronger Auteur (schrijver libretto, scenario) Stichting ALBA Theaterhuis 2004/2005 23 september 2004 Saskia Mees
De sterkste Auteur (schrijver libretto, scenario) Stichting ALBA Theaterhuis 2004/2005 29 september 2004 Saskia Mees
De vader Auteur (schrijver libretto, scenario) De Paardenkathedraal 2004/2005 1 april 2005 Paula Bangels
De pelikaan Auteur (schrijver libretto, scenario) Het Zuidelijk Toneel 2006/2007 5 april 2007 Olivier Provily
Droomspel Auteur (schrijver libretto, scenario) De Regiedagen 2006/2007 21 juni 2007 Paul Knieriem
Naar Damascus Auteur (schrijver libretto, scenario) Toneelgroep Amsterdam 2007/2008 6 april 2008 Pierre Audi
Spelen met vuur Auteur (schrijver libretto, scenario) Noord Nederlands Toneel 2007/2008 13 mei 2008 Sarah Moeremans
Dodendans Auteur (schrijver libretto, scenario) Theaterproductiehuis Zeeland 2008/2009 28 augustus 2008 Karst Woudstra
Met vuur spelen Auteur (schrijver libretto, scenario) De Roovers Spelen VZW 2008/2009 24 maart 2009
De sterkste Auteur (schrijver libretto, scenario) Toneelgroep Amsterdam 2008/2009 7 mei 2009 Eric de Vroedt
Freule Julie Auteur (schrijver libretto, scenario) Theater Artemis 2010/2011 12 maart 2011 Koen de Sutter
Freule Julie Auteur (schrijver libretto, scenario) Stichting Toneelschuur Producties 2011/2012 23 november 2011 Thibaud Delpeut
Schuldeisers Auteur (schrijver libretto, scenario) Het Derde Bedrijf 2011/2012 30 maart 2012 Theu Boermans
Kijken naar Julie Auteur (schrijver libretto, scenario) Het Huis van Bourgondië 2011/2012 31 mei 2012 Bram Jansen
Julia Auteur (schrijver libretto, scenario) Companhia Vértice de Teatro 2013/2014 16 augustus 2013 Christiane Jatahy
De pelikaan Auteur (schrijver libretto, scenario) Toneelgroep Amsterdam 2013/2014 23 maart 2014 Susanne Kennedy
Hour of the Wolf Auteur (schrijver libretto, scenario) Theaterschool 2014/2015 23 juni 2015
De Pelikaan, over de tangotang Auteur (schrijver libretto, scenario) Mooi weer & zo 2017/2018 8 maart 2018 Eva Lemaire


Man-Vrouw problematiek

Strindberg, 56 jaar(Richard Bergh)

Strindberg nam het in zijn werk op voor de, in zijn ogen moeilijke, positie van mannen en vaders. Dit komt met name tot uitdrukking in zijn toneelstuk "De vader", waarin hij de strijd tussen een vader en een moeder beschrijft over de opvoeding van hun dochter.

Strindberg stelt als probleem van het vaderschap dat het niet eenduidig gekend kan worden. Moederschap is wel altijd duidelijk. Dit brengt met zich mee dat vaders afhankelijk worden gemaakt van moeders. Hoewel critici deze stellingname slechts zagen als een projectie van zijn persoonlijke ervaringen kan niet worden ontkend dat het thema nog steeds maatschappelijk relevant is. De erkenning van kinderen door hun vaders is nog steeds afhankelijk van de goedkeuring door moeders.

Critici (met name vanuit het feminisme) menen dat Strindberg een ziekelijke vrouwenhater was. Zijn stellingen stonden in zijn tijd al op gespannen voet met het pril ontluikende feminisme.

Occulte interesses

Strindberg had in de loop van zijn leven verschillende vrij excentrieke interesses. Zo hield hij zich in bepaalde perioden bezig met alchemie en occultisme en de geschriften van Emanuel Swedenborg. In zijn merkwaardig autobiografisch werk 'Inferno' - in het Frans geschreven - geeft hij een paranoïde en verwarrend relaas van zijn jaren in Parijs. Daarin beweert hij met succes alchemistische experimenten te hebben uitgevoerd en zwarte magie te hebben uitgeoefend op zijn dochter.

Dood

In 1899 keerde Strindberg terug naar Stockholm. De laatste jaren van zijn leven was hij eenzaam en leefde hij geïsoleerd. Hij overleed op 63-jarige leeftijd aan de gevolgen van maagkanker.

De belangrijkste Zweedse literaire onderscheiding, de Augustprijs, is naar Strindberg genoemd.

Bibliografie

  • Meester Olaf (1872)
  • De Vader (1887)
  • Freule Julie (1888)
  • Schuldeisers (1888)
  • Droomspel (1909)
  • Onweer (ca. 1907)
  • Het afgebrande huis (ca. 1907)
  • Spooksonate (ca. 1907)
  • De pelikaan (ca. 1907)
  • De grote Straatweg (1909)

Bronnen