De TheaterEncyclopedie is vernieuwd!

Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Biografie

Marcelle Meuleman (1947) is een regisseur en (mede)oprichter van Theater Persona. Zij bezocht in de periode 1951-1964 diverse balletscholen in Amsterdam, danste enkele jaren bij Het Nationale Ballet, maar besloot in 1970 over te stappen naar toneel. Zij volgde een jaar lang lessen aan de toneelschool in Amsterdam, speelde enige tijd, maar wijdde zich na 1980 geheel aan het regisseren (met name bij Theater ' 80), waartoe zij een opleiding kreeg in New York.

Marcella Meuleman richtte in 1983 samen met Agaath Witteman Theater Persona op, het eerste vrouwentheater dat het repertoiretoneel drastisch herinterpreteert. Beiden waren afkomstig uit het politieke vormingstoneel. Theater ’80 ging Theater Persona vooraf. Bij dit theater waren Femke Boersma, Cis van Helmond en later Mieke Kolk betrokken die Meuleman naar Theater Persona zouden volgen.

In de voorstellingen van Theater ‘80 stond de positie van de vrouw als slachtoffer van man en maatschappij centraal. Aan de basis van de voorstellingen lagen improvisaties. Maar in Don Juan komt uit de oorlog (1984) van Ödön von Horváth, de laatste voorstelling van Theater ’80, was het nieuwe pad waarop Meuleman bij Theater Persona haar weg zal vervolgen al te zien.

In Don Juan komt uit de oorlog zijn de vrouwen de ‘Dona Juana’s’. De vrouw, op zoek naar de ideale levensgezel, is nu slachtoffer van het eigen onvermogen om haar persoonlijkheid en onafhankelijkheid te bewaren. Bij Theater Persona gebruikte Meuleman de stereotiepe beelden over man en vrouw om na confrontatie tot alternatieve beelden te komen en tot een nieuw evenwicht tussen beide seksen. In het seizoen 1984/85 ensceneerde Theater Persona alle eenakters van August Strindberg, waarvan Meuleman er zeven voor haar rekening nam. De stukken werden opnieuw geconstrueerd maar nu inclusief het vrouwelijke gezichtspunt en met aandacht voor de historische en culturele dilemma’s zoals in Freule Julie. In Freule Julie overtuigde Meulemans regie vanwege de genuanceerde benadering van zowel de mannen- als de vrouwenrollen.

Meuleman laat zich in de regie leiden door de psychologie van de personages en van de acteurs. De eigen ervaringen spelen een grote rol. Ze beroept zich op de acteertechniek van Stella Adler, een ‘Stanislavskiaan’. Meuleman gebruikt de emotionele reacties van de spelers op Strindbergs stukken om diens eenakters te actualiseren. Haar regiestijl kenmerkt zich door vernieuwende en confronterende ensceneringen van de klassieken, waarbij zij haar eigen werkwijze voortdurend bevraagt.

Theater Persona speelde verder onder meer stukken van William Shakespeare, Marguerite Yourcenar en Anton Tsjechov. In 1989 viel Theater Persona buiten de structurele kunstsubsidies en werd het gezelschap opgeheven.

Theater/Dans

Een chronologisch en daaronder een alfabetisch overzicht van de voorstellingen die in première zijn gegaan en die zij heeft geregisseerd, alsmede haar overige bijdragen aan voorstellingen, voorzover geregistreerd in de Productiedatabase.

 
Zolang je zwijgt - Theater ' 80 - 1981-02-17
Het verlangen - Theater ' 80 - 1981-12-27
Levenslang - Theater ' 80 - 1982-04-08
Dolores? - Theater ' 80 - 1982-12-22
Omgeving - Theater ' 80 - 1983-04-08
Don Juan komt uit de oorlog - Theater ' 80 - 1984-02-02
Met vuur spelen - Theater Persona - 1984-11-13
De eerste waarschuwing - Theater Persona - 1984-11-13
Freule Julie - Theater Persona - 1985-01-05
Schuldeisers - Theater Persona - 1985-02-23
Moederliefde - Theater Persona - 1985-04-12
Voor de dood - Theater Persona - 1985-04-12
De sterkere - Theater Persona - 1985-05-18
De koning sterft - Theatergroep Carrousel - 1985-11-09
Electra - of de val van de maskers - Theater Persona - 1986-10-17
Dido en Aenaeas - Theater Persona - 1987-05-31
Meeuw - Theater Persona - 1988-02-10
Meeuw II - Theater Persona - 1988-05-07
Wienerwald - Theater Persona - 1989-01-07
Van top tot teen te trillen - Theater Persona - 1989-03-22
De moeder van de gedachte - Theater Persona - 1989-05-12
Philoktetes - Fryske Toaniel Stifting Tryater - 1989-09-13
Hedda Gabler - Toneelgroep Amsterdam - 1990-01-09
Tergend langzaam - Theater Persona - 1990-03-23
De bekentenis - Les Bureaux Plukker - 1990-09-26
Een bruid in de morgen - Stichting Cervelaat - 1990-10-25
De duimschroef - Luigi Pirandello Festival - 1990-12-14
November - Huis aan de Amstel - 1991-01-20
Betonrot - Toneelgroep De Kompaan - 1992-02-19
Welbevallen - Amsterdams Kleinkunst Festival - 1992-03-15
Van de prins geen kwaad - Het Werkteater - 1993-01-28
De dood en het meisje - RO Theater - 1993-04-12
In de schaduw van de zon - Stichting Nesproductiehuis - 1993-12-24
Mijn zoon Coriolanus - Stichting Nesproductiehuis - 1994-09-16
Het mens - Blauwe Maandag Compagnie - 1996-09-25
Rayhana, 100% Halal - De Nieuw Amsterdam - 2012-06-25
Rayhana, 100% halal - De Nieuw Amsterdam - 2012-06-27
De liefde voorbij - Stichting (Inter)nationale Producties - 2014-12-13
  • Het alfabetisch overzicht van deze voorstellingen
  • Idem de voorstellingen waarin zij zelf is opgetreden
  • Idem de voorstellingen met een choreografie van haar
  • Idem de voorstellingen waarbij zij de dramaturgie deed
  • Idem de voorstellingen waarbij zij geregistreerd werd als auteur
  • Idem voor de bewerkingen van bestaande teksten en stukken

Bronnen