Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken


Biografie

Șaban Ol (1962) is een in Turkije geboren acteur en regisseur. In 1978 verliet hij zijn geboorteland en emigreerde hij naar Nederland. Hier volgde hij een tweejarig traject bij STIPT (Stichting Interculturele Projecten op Theatergebied), onder begeleiding van de Turkse regisseurs Vasif Öngören en Meral Taygun. In dezelfde periode woont Ol ook repetitieprocessen bij van Rufus Collins en Henk Tjon. Een paar jaar later, in 1986, schrijft hij zich in voor de regieopleiding aan de Theaterschool van de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten, waar Ol in 1989 afstudeerde.

In het jaar 2000 richtte Ol Theater RAST samen met de Koerdische regisseur Celil Toksöz en zakelijk leider Gert de Boer. Theater RAST, tegenwoordig het huisgezelschap van Podium Mozaïek in Amsterdam-West, ontstond uit een fusie tussen drie Koerdisch/Turkse gezelschappen: Stichting Loods, Tiyatro Kina en Stichting Turks Theater.

Geschreven werk

Naast zijn werk als regisseur, schrijft Ol ook zelf toneelteksten. Zo schreef Ol in navolging van de Bijlmerramp in 1992 het toneelstuk Kakkerlakken, over de problematiek rond de behandeling van illegale asielzoekers. Het bleek het eerste deel in een trilogie over migranten in Nederland te zijn, gevolgd door De Kus van de Roos en In de schaduw van mijn vader. Het slotstuk schreef Ol echter niet zelf. Dit werd gedaan door de Vlaamse toneelschrijver Paul Pourveur, met wie Ol het materiaal voor de tekst verzamelde door met gastarbeiders en hun kinderen in Amsterdam-Noord in gesprek te gaan.

Ol vertaalt ook met enige regelmaat Nederlandse en Vlaamse toneelteksten naar het Turks. Zo heeft Ol meerdere teksten van Paul Pourveur en Eric De Volder naar zijn moedertaal omgezet. In 2020 vertaalde Ol de tekst Gif van Lot Vekemans voor het prestigieuze Stadstheater in Istanbul.

Theater/Dans

Een chronologisch en daaronder een link naar een alfabetisch overzicht van de voorstellingen die in première zijn gegaan en die hij heeft geregisseerd, alsmede naar zijn overige bijdragen aan voorstellingen, voor zover geregistreerd in de Productiedatabase.

 
Nasreddin Hodja - Theater Öngören - 1987-04-15
Emigranten - Theaterschool - 1989-05-11
Verhalen over de liefde - De Nieuw Amsterdam - 1990-02-04
Dagboek van een gek - Theater Close-Up - 1990-03-20
Karagöz in Nederland- satire met muziek en dans - Het Folkloristisch Danstheater - 1990-11-15
Freule Julie - De Nieuw Amsterdam - 1991-02-14
1000 en 1 nacht - JeugdTheaterWerkplaats - 1991-03-27
De emigranten - Theater Close-Up - 1993-04-28
Pir Sultan Abdal - Balie Produkties - 1993-05-20
De zelfmoordenaar - Lantaren / Venster Producties - 1993-10-22
De tedere roos van mijn gedachten - Balie Produkties - 1996-03-22
Cijfers - Cosmic - 1997-10-30
Pijn - Cosmic - 1997-10-31
De maagd van Marmaris - Cosmic - 1998-10-29
Paradigma - Stichting Loods - 1998-12-01
Keloglan en de wens van zijn ezel - Steps Theater & Organisatiebureau - 1999-01-22
Ondergrondse - Stichting Loods - 1999-09-14
Cözümsema 4 - 3 = 0 - Stichting Loods - 1999-09-14
De dolende Ney - Stichting Loods - 1999-11-25
Kale jongen - Steps Theater & Organisatiebureau - 2000-10-29
Het straatje - Cosmic Theater - 2001-10-25
De afrekening oftewel Maffe martelaren en pinguïns op het ijs - Theater RAST - 2002-03-09
Ademloos - Cosmic Theater - 2002-10-23
In de schaduw van mijn vader - Theater RAST - 2003-02-27
De kus van de roos - Theater RAST - 2004-03-19
Vers uit de doos - Cosmic Theater - 2004-10-29
Bodypeeling - Niet geschikt voor de dunne en / of gevoelige huid - Theater RAST - 2005-12-01
Sivas - een fictieve reconstructie - Theater RAST - 2006-12-21
Kuzey Isigi - Theater RAST - 2007-09-12
Tolken - Theater RAST - 2008-03-06
De terugkeer van Olbyses - Theater RAST - 2009-03-20
De luchtballon - MC - 2009-11-04
Eleni en Roos - Theater RAST - 2010-03-11
Moeder Blues - Theater RAST - 2011-03-03
Interview met een allochtoon - MC - 2011-11-04
Serçe / De mus - Theater RAST - 2012-04-26
Serçe / De mus - Theater RAST - 2012-04-26
Eldersland - Theater RAST - 2013-02-28
Aantekeningen uit het ondergrondse - Theater RAST - 2016-07-13
Bloedbroeders - Theater RAST - 2017-12-15
Ulrike's Convicted Songs - Theater RAST - 2019-02-01

Bronnen

  • Productiedatabase
  • 'Șaban Ol: het etnisch keurslijf afgeworpen', Özkan Gölpinar, Theaterkrant Magazine maart 2021