Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Panamalaan, Amsterdam.JPG


Gedicht Gerrit Kouwenaar; vormgeving Kees Nieuwenhuijzen. Panamalaan, Amsterdam

NaamGerrit Kouwenaar
Geboren9 augustus 1923
Amsterdam
Overleden4 september 2014
BeroepDichter, Schrijver
DisciplineToneel
DBNL-profiel
IMDb-profiel
VIAF-profiel

Gerrit Kouwenaar (1923-2014) was een Nederlands dichter en prozaschrijver.

Biografie

Hij debuteerde in de Tweede Wereldoorlog met een aantal clandestiene uitgaven, waaronder Vroege voorjaarsdag. Hij schreef in die jaren voor het communistische verzetsblad De Waarheid en na de bevrijding voor Het Vrije Volk.

Hij was verbonden aan het tijdschrift Reflex), en kwam in contact met de Experimentele Groep in Holland en later met het experimentele kunstenaarsgezelschap Cobra. In 1949 publiceerde hij samen met de Cobra-schilder Constant Goede morgen haan, een combinatie van gedichten en tekeningen (Peinture-mots). Aanvankelijk een meer sociaal en politiek bewogen experimentele dichter, later is zijn werk meer gericht op het taalgebruik in de poëzie. Kouwenaar streeft naar poëzie die autonoom is en voor zichzelf spreekt. Kouwenaar maakte ook talrijke vertalingen van toneelstukken o.a. van Brecht, Dürrenmatt, Hochhuth, Weiss, Kroetz, Sartre, Tennessee Williams, Stoppard, Osborne en Pinter.

Theater/Dans

Een chronologisch en daaronder een alfabetisch overzicht van de voorstellingen die in première zijn gebracht en waarbij hij geregistreerd werd in de Productiedatabase voor de vertaling, alsmede zijn overige bijdragen aan voorstellingen

 
De goede mens van Sezuan - De Haagsche Comedie - 1958-04-26
Rashomon - De Nederlandse Comedie - 1960-12-10
De getatoueerde roos - De Nederlandse Comedie - 1961-02-18
De Kaukasische krijtkring - Holland Festival - 1961-06-15
De weerstaanbare opkomst van Arturo Ui - Toneelgroep Theater - 1961-11-25
De gevangenen van Altona - De Nederlandse Comedie - 1962-03-03
Het leven van Galilei - De Nederlandse Comedie - 1962-09-29
De goede mens van Se-Tsoean - Koninklijke Nederlandse Schouwburg - 1962-11-13
De getatoueerde roos - Koninklijke Nederlandse Schouwburg - 1963-04-16
De physici - De Nederlandse Comedie - 1963-05-11
Freule Julie - De Nederlandse Comedie - 1963-10-12
Iphigeneia in Tauris - Toneelgroep Centrum - 1964-01-18
De plaatsbekleder - Stichting Nieuw Rotterdams Toneel - 1964-04-03
Faust - Stichting Nieuw Rotterdams Toneel - 1964-10-02
Maria Stuart - De Nederlandse Comedie - 1964-11-28
De zaak J. Robert Oppenheimer - Toneel- en Televisiegezelschap Ensemble - 1965-10-02
Luther - Stichting Nieuw Rotterdams Toneel - 1965-11-05
Het onderzoek - De Nederlandse Comedie - 1965-12-03
Telemachus Clay - Stichting Toneelgroep Studio - 1966-02-03
Voorjaarsontwaken - De Haagsche Comedie - 1966-11-26
Moeder Courage en haar kinderen - De Nederlandse Comedie - 1967-10-07
Sneeuwengel - Stichting Toneelgroep Studio - 1967-11-03
Epifanie - Stichting Toneelgroep Studio - 1967-11-03
Belchers geluk - Haagse Comedie - 1968-02-24
De goede mens van Sezuan - Toneelgroep Theater - 1968-03-16
De jongste dag - Zuidelijk Toneel Globe - 1968-09-21
Biografie - De Nederlandse Comedie - 1969-03-29
De eenzame weg - Stichting Nieuw Rotterdams Toneel - 1969-09-20
Kamerduel - Toneelgroep Centrum - 1969-10-31
Hunka Hunka 69 - Stichting Toneelgroep Studio - 1969-11-08
Toller - De Nederlandse Comedie - 1969-11-22
Freule Julie - Studententoneel en Studentencabaret - 1970-04-25
Koning Jan - Stichting Nieuw Rotterdams Toneel - 1971-02-12
Het leven van Galilei - Toneelgroep Theater - 1971-03-12
De fysici - De Noorder Compagnie - 1971-09-10
Kwartet - Toneelgroep Centrum - 1972-01-20
Rashomon - Nieuwe Komedie - 1972-09-02
Thuiswerk - Stichting Het Amsterdams Toneel - 1972-09-29
Alleen voor mannen - Stichting Het Amsterdams Toneel - 1972-09-29
Moeder Courage en haar kinderen - Toneelgroep Theater - 1973-03-10
Kasimir en Karoline - Haagse Comedie - 1973-03-16
De rekening - De Noorder Compagnie - 1974-03-11
Oberösterreich - Groot Limburgs Toneel - 1974-10-10
De getatoueerde roos - Producent onbekend - 1974-10-30
Rashomon - Studententoneel en Studentencabaret - 1975-03-17
De goede mens van Sezuan - Publiekstheater - 1975-03-22
Hans Kohlhaas - De Noorder Compagnie - 1975-09-12
De jongste dag - Haagse Comedie - 1975-09-20
Niemands land - Haagse Comedie - 1976-01-10
Niemandsland - Haagse Comedie - 1976-01-10
Theaterprojekt Telemachus Clay - Toneelraad Rotterdam - 1976-04-07
Voorjaarsontwaken - Zuidelijk Toneel Globe - 1976-10-30
Maria Stuart - Haagse Comedie - 1977-01-01
Parodie - Haagse Comedie - 1978-09-16
Tussen gisteren en morgen - Klein Muziektheater - 1978-09-22
Bedrog - Haagse Comedie - 1980-01-26
Bedrog - Publiekstheater - 1980-02-21
Freule Julie - Toneelgroep Baal - 1980-02-23
Moeder Courage - Publiekstheater - 1980-03-08
Kasimir en Karoline - Publiekstheater - 1981-11-28
Biografie - Stichting Toneelschuur Producties - 1982-09-23
Goed - Haagse Comedie - 1983-03-12
Lente ontwaken - Theaterwerkplaats Consigne 8 - 1983-06-11
Ware liefde - Haagse Comedie - 1984-03-03
Het brandoffer - Ingeborg Uijt den Bogaard - 1985-05-04
Cyrano de Bergerac - Toneelgroep Theater - 1985-12-20
De getatoeëerde roos - Theaterwerkplaats InDependance - 1986-01-09
Epifanie - Het Werkteater - 1986-03-07
Moeder Courage en haar kinderen - Toneelgroep Baal - 1987-02-14
Niemandsland - Toneelgroep De Appel - 1987-09-16
Betrayal - Stichting Opmaat - 1988-08-25
Voorjaarsontwaken - Toneelgroep Amsterdam - 1989-02-01
De weerstaanbare opkomst van Arturo Ui - RO Theater - 1989-02-25
Galilei - Het Zuidelijk Toneel - 1990-02-16
Het onderzoek - Westvlaams Theater Antigone - 1990-04-29
Moeder Courage en haar kinderen - Toneelgroep De Appel - 1991-04-19
Het onderzoek - Het Nationale Toneel - 1993-05-04
Voorjaarsontwaken - Stichting Amai - 1994-01-21
De goede mens van Sezuan - Stichting Nesproductiehuis - 1995-03-11
Voorjaarsontwaken - Toneelgroep Amsterdam - 1996-09-28
… overige resultaten
  • Het alfabetisch overzicht van deze voorstellingen
  • Idem de voorstellingen waarbij hij geregistreerd werd als auteur

Prijzen

  • 1958 - Poëzieprijs van de gemeente Amsterdam voor De mensen zijn geen goden
  • 1961 - Poëzieprijs van de gemeente Amsterdam voor Zou een hand
  • 1962 - Jan Campertprijs voor De stem op de 3e etage
  • 1963 - Poëzieprijs van de gemeente Amsterdam voor Zonder namen
  • 1967 - Henriette Roland Holst-prijs voor zijn gehele oeuvre
  • 1967 - Martinus Nijhoffprijs voor zijn toneelvertalingen
  • 1970 - P.C. Hooft-prijs voor zijn gehele oeuvre
  • 1989 - Prijs der Nederlandse Letteren voor zijn gehele oeuvre
  • 1997 - VSB Poëzieprijs voor De tijd staat open
  • 2004 - Karel Van de Woestijneprijs voor Totaal witte kamer
  • 2009 - Prijs voor Meesterschap van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde

Bibliografie

  • 1941 - Vroege voorjaarsdag
  • 1946 - Uren en sigaretten (twee novellen)
  • 1949 - Goede morgen haan (gedichten)
  • 1950 - Negentien-nu (roman)
  • 1951 - Ik was geen soldaat (roman)
  • 1953 - Achter een woord (gedichten)
  • 1955 - Vijf 5-tigers (bloemlezing)
  • 1956 - Hand o.a. (gedichten)
  • 1956 - Val, bom (proza) (herziene versie in 1963)
  • 1957 - De ondoordringbare landkaart
  • 1958 - Het gebruik van woorden
  • 1960 - De stem op de 3e etage (gedichten)
  • 1960 - Gedichten 1960 (gedichten)
  • 1961 - Weg verdwenen (gedichten)
  • 1962 - Zonder kleuren (gedichten)
  • 1962 - Zonder namen (gedichten) (herziene versie in 1965)
  • 1964 - Sinaia (gedichten)
  • 1964 - St. Helena komt later
  • 1965 - Autopsie/anoniem (gedichten)
  • 1969 - Honderd gedichten (gedichten)
  • 1971 - Data/decors (gedichten)
  • 1974 - Landschappen en andere gebeurtenissen (gedichten)
  • 1978 - Volledig volmaakte oneetbare perzik (gedichten)
  • 1982 - Gedichten 1948-1978 (gedichten)
  • 1982 - Het blindst van de vlek
  • 1987 - Het ogenblik: terwijl
  • 1989 - Een eter in het najaar
  • 1991 - Een geur van verbrande veren
  • 1993 - Er is geen elders waar het anders is
  • 1996 - De tijd staat open
  • 1998 - Een glas om te breken
  • 1998 - Helder maar grijzer
  • 2002 - Totaal witte kamer'
  • 2005 - Het bezit van een ruïne
  • 2008 - Vallende stilte (een keuze uit eigen werk)

Externe link

Bronnen