Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Biografie

Franz Xaver Kroetz (1946) is een Duits toneelschrijver, acteur en filmregisseur. Hij is ook bekend voor zijn rol als de roddelrubriekschrijver 'Baby' Schimmerlos ('Dull Baby') in de tv-reeks Kir Royal.

Leven

Kroetz ging naar de toneelschool in München en naar het "Max-Reinhardt-Seminar" in Wenen. Hij werkte een tijdje als losse arbeider en was van 1971 tot 1980 actief bij de Deutsche Kommunistische Partei. Kroetz werd bekend toen in 1971 de premières van zijn sociaal bewogen stukken Heimarbeit en Hartnäckig verstoord werden door neo-fascisten. In zijn stukken van de jaren 1970 portretteert hij mensen die sprakeloos worden van hun eigen sociale ellende. In het stuk Das Nest is de hoofdrolspeler een vrachtwagenchauffeur. Zijn baas geeft hem de opdracht om giftig afval in een meer te storten. Kroetz huwde in 1992 met de actrice Marie-Theres Relin. Hij kreeg onder meer in 2005 de Orde van Verdienste van de Bondsrepubliek Duitsland. Verschillende van zijn werken zijn in het Nederlands vertaald.

Theater/Dans

Een chronologisch en daaronder een alfabetisch overzicht van de voorstellingen die in première zijn gebracht, c.q. die in Nederland te zien zijn geweest en waarbij hij geregistreerd werd in de Productiedatabase als auteur

 
De rekening - De Noorder Compagnie - 1974-03-11
Stallerhof - Deutsches Schauspielhaus - 1974-06-18
Oberösterreich - Groot Limburgs Toneel - 1974-10-10
Overstekend wild - Toneelgroep Centrum - 1975-01-16
'T nest - Theaterschool - 1977-08-19
Agnes B. - Publiekstheater - 1978-12-23
Het nest - Sater - 1979-10-05
Mensch Meier - Toneelgroep Theater - 1979-10-13
In Oostenrijk - Toneelgroep Theater - 1981-09-17
Door het bos ... - Nieuwe Komedie - 1982-10-13
Geen vlees en geen vis - Toneelgroep Theater - 1983-03-24
Woensdag gehaktdag - Stichting Noordelijk Theater De Voorziening - 1983-05-28
Ik had het me anders voorgesteld - Theatergroep Piek - 1983-09-07
Op reis naar het geluk - Lijn Negen - 1983-11-10
Angst en hoop - Sater - 1984-11-24
Angst en hoop van de BRD - Handke-Weiss Gezelschap - 1984-11-24
In de provincie - Toneelgroep Acht oktober - 1984-12-07
Stallerhof - Handke-Weiss Gezelschap - 1985-06-11
Met Mevrouw van den Berg - Theater Iboya - 1987-03-07
Boeren stjerre - Fryske Toaniel Stifting Tryater - 1987-10-07
Boeren sterven - Theatergroep Hollandia - 1988-10-21
De telefoon - De Onderneming - 1989-01-03
Krachtproef (5) uit Angst en hoop - Solo Theater Festival - 1989-01-28
Krachtproef (2) uit Angst en hoop - Solo Theater Festival - 1989-01-28
Krachtproef (4) uit Angst en hoop - Solo Theater Festival - 1989-01-28
Krachtproef (1) uit Angst en hoop - Solo Theater Festival - 1989-01-28
Krachtproef (3) uit Angst en hoop - Solo Theater Festival - 1989-01-28
Mensch Meier - Theatergroep Duizel - 1990-05-04
Mariekes bloed -een requiem- - Coöperatie Gor U.A. - 1990-09-21
Oblomov - Theater De Korre VZW - 1990-10-31
Stallerhof - Theatergroep Hollandia - 1991-02-01
La Forteresse - Stichting Coup d'amour - 1991-05-09
Aanhoudend zacht - Theatergroep Nijinsky - 1991-10-05
Vrouwentongen - Maastrichts Theaterensemble Het Vervolg - 1992-01-17
Leëve Frits - Stichting Theaterwerkplaats Limburg Het Kruis van Bourgondië - 1992-03-20
Martha en Otto - THeks - 1992-05-15
Vlees - Stichting Toneelschuur Producties - 1992-09-25
Ober Österreich - Toneelacademie Maastricht - 1993-05-06
Boeren sterven - Theaterschool - 1993-05-09
Vlees - Festival a/d Werf - 1993-05-28
Mensch Meier - Stichting Toneelschuur Producties - 1994-01-01
Stallerhof - Maastrichts Theaterensemble Het Vervolg - 1994-04-29
Lijers - Fryske Toaniel Stifting Tryater - 1994-12-16
Oblomow - De Trust - 1995-02-10
Overstekend wild - Stichting Theaterwerkplaats Limburg Het Kruis van Bourgondië - 1995-10-06
Boeren sterven - Stichting Theaterwerkplaats Limburg Het Kruis van Bourgondië - 1995-12-08
Stallerhof - Een Heel Klein Dorpje - 1996-03-21
Van harte beterschap - Stichting Growing up in Public - 1996-04-04
Balans - Stichting Growing up in Public - 1996-04-04
Hartelijke groeten uit Grado - Stichting Growing up in Public - 1996-04-04
Thuiswerk - Hogeschool Eindhoven - 1996-05-02
De drang - Toneelgroep Amsterdam - 1996-09-21
Thuiswerk - Amphitheater - 1997-06-12
De drang - Theater Antigone - 1997-10-16
Mensch Meier - Theaterschool - 1999-02-16
Oberösterreich - Theaterschool - 1999-06-09
Stallerhof - Hogeschool voor de Kunsten Arnhem - 2000-09-10
De drang - Stichting Theater Split - 2000-09-12
Stallerhof / Geisterbahn - Theatermakersgroep De Queeste vzw - 2002-03-20
Mannersache - De Regiedagen - 2004-07-01
Het eind van de paring - Het Nationale Toneel - 2004-11-20
Agnes B. - Toneelacademie Maastricht - 2004-12-18
Boeren sterven - een dramatisch fragment - Toneelacademie Maastricht - 2005-05-28
Oblomov - Het Zuidelijk Toneel - 2007-10-24
Stallerhof - Afslag Eindhoven - 2019-05-31

Toneelstukken

  • Der Drang
  • Heimarbeit, 1971
  • Hartnäckig, 1971
  • Wildwechsel, 1971
  • Lieber Fritz, 1972
  • Männersache, 1972
  • Stallerhof, 1972
  • Oberösterreich, 1972
  • Globales Interesse, 1972
  • Maria Magdalena, 1972
  • Münchner Kindl, 1973
  • Geisterbahn, 1975
  • Das Nest, 1975
  • Agnes Bernauer, 1977
  • Mensch Meier, 1978
  • Der stramme Max, 1980
  • Nicht Fisch nicht Fleisch, 1981

Hoorspelen

  • Inclusive (Inclusief), 1972
  • Oberösterreich) (1973
  • Reise nach das Glück (Reis naar het geluk), 1975
  • Wer durchs Laub geht (Mannenzaken), 1978.

Literatuur

  • Richard W. Blevins: Franz Xaver Kroetz. The emergence of a political playwright. New York u.a.: Lang 1983. ISBN 0-8204-0013-0
  • Rolf-Peter Carl: Franz Xaver Kroetz. München: Beck 1978. (= Autorenbücher; 10) ISBN 3-406-07120-1
  • Eva Maria Fischer: Die Suche nach Sinn und Geborgenheit in der „Postmoderne” - drei dialektische Annäherungen. Frankfurt an der Oder: Viademica-Verl. 1998. (= Edition Literaturwissenschaften; 2) ISBN 3-932756-34-7
  • Elke Gösche: Franz Xaver Kroetz' „Wildwechsel”. Zur Werkgeschichte eines dramatischen Textes in den Medien. Frankfurt am Main u.a.: Lang 1993. (= Forschungen zur Literatur- und Kulturgeschichte; 37) ISBN 3-631-46479-7
  • Jürgen Hein: Franz Xaver Kroetz. Oberösterreich, Mensch Meier. Frankfurt am Main u.a.: Diesterweg 1986. ISBN 3-425-06091-0
  • Franz Xaver Kroetz. München: Edition Text u. Kritik 1978. (= Text u. Kritik; 57) ISBN 3-921402-57-3
  • Franz Xaver Kroetz, hrsg. v. Otto Riewoldt. Nachdr. Frankfurt am Main: Suhrkamp 1988. (= Suhrkamp-Taschenbuch; 2034; Materialien) ISBN 3-518-38534-8
  • Christian Mürner: Behinderung als Metapher. Pädagogik und Psychologie zwischen Wissenschaft und Kunst am Beispiel von Behinderten in der Literatur. Bern u.a.: Haupt 1990. ISBN 3-258-04129-6
  • Evalouise Panzner: Franz Xaver Kroetz und seine Rezeption. Die Intentionen eines Stückeschreibers und seine Aufnahme durch die Kritik. Stuttgart: Klett 1976. (= Literaturwissenschaft - Gesellschaftswissenschaft; 23) ISBN 3-12-393500-0
  • Ursula Schregel: Neue deutsche Stuecke im Spielplan. Am Beispiel von Franz Xaver Kroetz. Berlin: Spiess 1980. (= Hochschul-Skripten; Literaturwiss.; 3) ISBN 3-88435-013-7
  • Gérard Thiériot: Franz Xaver Kroetz et le nouveau théâtre populaire. Berne u.a.: Lang 1987. (= Contacts; 1; 4) ISBN 3-261-03694-X
  • Ingeborg C. Walther: The theater of Franz Xaver Kroetz. New York u.a.: Lang 1990. (= Studies in modern German literature; 40) ISBN 0-8204-1397-6

Externe links

Bronnen