In de week van 20 mei vind er technisch onderhoud aan de TheaterEncyclopedie plaats. De website is gedurende deze dagen geblokkeerd voor wijzigingen. Artikelen lezen kan nog wel, al zal er op dinsdag een onderbreking zijn. Volgens plan is de Theaterencyclopedie uiterlijk donderdag 23 mei weer beschikbaar.
Voor vragen en reacties kunt u terecht bij de redactie.


Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

RudivanDantzig-CollectieTIN.jpg


Rudi van Dantzig. Fotograaf onbekend. Collectie TIN.

Logo eenlevenlangtheater2.png
NaamRudi van Dantzig
Geboren4 augustus 1933
Amsterdam
Overleden19 januari 2012
Amsterdam
BeroepDanser, Choreograaf, Artistiek leider, Schrijver
DisciplineDans
TrefwoordenBallet, Moderne dans
'DBNL-profiel
IMDb-profiel
'IBDB-profiel
VIAF-profiel

Een Leven Lang Theater: Rudi van Dantzig

Eenlevenlangtheater: Rudi van Dantzig (1933-2012)

Rudi van Dantzig. Fotograaf onbekend. Herkomst: Rudi van Dantzig Rudi van Dantzig, 1969. Fotograaf onbekend. Collectie TIN. Rudi van Dantzig. Herkomst foto: Het Nationale Ballet.

Rudi van Dantzig, v.l.n.r.: ca. 1960, 1969, z.j.


"Toen ik in de balletwereld kwam, behoorde ik tot één grote familie. Heerlijk. Ik heb geboft de juiste mensen op de juiste momenten te ontmoeten. Mensen die mijn ogen openden, die me de kansen gaven te laten zien wat ik ben." (Geciteerd uit: 'Vreemdeling in eigen landschap van Ingrid Hoogervorst, Den Haag 2000)

Rudi van Dantzig (Amsterdam, 4 augustus 1933 - 19 januari 2012) begon zijn balletcarrière als danser. In 1950 begon hij op de relatief late leeftijd van 16 jaar met balletlessen en in 1952 engageerde Sonia Gaskell Van Dantzig bij haar gezelschap Ballet Recital. In 1955 maakte zijn eerste choreografie, Nachteiland, voor Het Nederlands Ballet, een gezelschap dat was ontstaan vanuit Gaskell's Ballet Recital. Onder Gaskell's leiding werd vervolgens Het Nationale Ballet opgericht, waar Rudi van Dantzig de huischoreograaf werd en met ingang van 1965 één van de drie artistiek leiders. In 1971 bleef hij nog als enige over, en tot 1991 was Van Dantzig de enige artistiek leider van het gezelschap.

Gedurende zijn carrière creeërde hij meer dan vijftig balletten, die over de hele wereld werden uitgevoerd en nog altijd bij binnen- en buitenlandse gezelschappen op het repertoire staan. Voor de legendarische Russische danser Rudolf Nurejev maakte hij, op diens verzoek, drie balletten. Zijn choreografieën hebben vaak een verhalend en maatschappijkritisch karakter. Bij een groot deel van zijn balletten werkte Van Dantzig samen met Toer van Schayk die verantwoordelijk was voor het ontwerp van de decors en kostuums. Tot Van Dantzig's bekendste choreografieën behoren Vier letzte Lieder, Monument voor een gestorven jongen, Onder mijne voeten en zijn versies van de avondvullende klassieke balletten Romeo en Julia en Het Zwanenmeer.

Van Dantzig benoemt de rode draad in zijn werk als volgt: "Hoe het leven zou kunnen zijn en hoe het nu niet is. Nee, zo pessimistisch ben ik niet. Als je goed kijkt zit er in mijn balletten altijd wel iets hoopvols, hoe het zou kunnen zijn. Een soort lichtpuntje. Critici schrijven dan wel eens: ja, dan komt hij weer met een jong jongetje aanzetten. Dat is voor mij het symbool van de onschuld, het begin. Dat jong is en nog alle kanten op kan, een betere weg kan vinden." (Geciteerd uit: De Waarheid, 15 oktober 1983)

Na zijn afscheid bij Het Nationale Ballet regisseerde hij de opera Amerika in Oostenrijk, gebaseerd op de gelijknamige roman van Frans Kafka. Literatuur speelde al langer een rol in Van Dantzig's leven. Naast zijn carrière als choreograaf ontwikkelde hij ook zijn schrijverschap en debuteerde in 1986 met de autobiografisch getinte roman Voor een verloren soldaat. Het boek werd verfilmd en vertaald in het Engels en Duits en in Nederland zestien maal herdrukt. Vervolgens schreef hij een boek met zijn herinneringen aan Nurejev, een verhalenbundel en novelle en een biografie van de kunstenaar en verzetsheld Willem Arondéus. Tot aan zijn overlijden in 2012 werkte hij aan een boek over Sonia Gaskell, dat in 2013 postuum verscheen. Ook schreef (en regisseerde) hij het toneelstuk Toen gij naakt en bloot waart voor toneelgroep De Appel.

Via het menu bovenaan deze pagina vindt u een zo volledig mogelijk overzicht van het veelzijdige oeuvre van Rudi van Dantzig en zijn liefde voor het vak en zijn vakmanschap.

Theater/Dans

Een chronologisch en daaronder een alfabetisch overzicht van de voorstellingen die in première zijn gegaan met een choreografie van hem, alsmede zijn overige bijdragen aan voorstellingen, voorzover geregistreerd in de Productiedatabase.

 
Nachteiland - Het Nederlands Ballet - 1955-01-20
Tij en ontij - Het Nederlands Ballet - 1956-06-08
Symphonie nr. 29 - Het Nederlands Ballet - 1957-06-13
De disgenoten - Het Nederlands Ballet - 1958-06-15
Klein avondspel - Het Nederlands Ballet - 1959-03-06
Giovinezza - Nederlands Dans Theater - 1959-09-05
Vergezicht - Nederlands Dans Theater - 1960-04-07
Nachteiland - Nederlands Dans Theater - 1960-07-01
Jungle - Het Nationale Ballet - 1961-12-20
Ombres - Het Nationale Ballet - 1963-03-19
Tij en ontij - Het Nationale Ballet - 1963-03-26
Nachteiland - Het Nationale Ballet - 1964-06-13
De disgenoten - Het Nationale Ballet - 1964-09-29
Een Finse auto - Het Nationale Ballet - 1964-12-08
Monument voor een gestorven jongen - Holland Festival - 1965-06-19
Monument voor een gestorven jongen - Het Nationale Ballet - 1965-06-19
Mozart-symphonie - Het Nationale Ballet - 1966-02-03
Romeo en Giulietta - Het Nationale Ballet - 1967-02-16
Romeo en Julia - Het Nationale Ballet - 1967-02-16
Disgenoten (herinstudering) - Het Nationale Ballet - 1967-12-14
Ogenblikken - Het Nationale Ballet - 1968-01-14
Julius Caesar - De Nederlandse Operastichting - 1969-02-13
Epitaaf - Het Nationale Ballet - 1969-06-26
Astraal - Het Nationale Ballet - 1969-12-21
De touwen van de tijd - Het Nationale Ballet - 1970-06-16
De touwen van de tijd - Holland Festival - 1970-06-16
Onderweg - Het Nationale Ballet - 1970-10-26
De droom - De Nederlandse Operastichting - 1971-03-04
Geverfde vogels - Het Nationale Ballet - 1971-10-13
Après-visage - Het Nationale Ballet - 1972-06-15
Hier rust- een zomerdag - Het Nationale Ballet - 1973-05-28
Hier rust: een zomerdag - Het Nationale Ballet - 1973-05-28
Ramifications - Het Nationale Ballet - 1973-07-01
Orpheus - Het Nationale Ballet - 1974-02-21
Romeo en Julia (nieuwe versie) - Het Nationale Ballet - 1974-12-19
Collective Symphony - Het Nationale Ballet - 1975-06-18
Blown in A Gentle Wind - Het Nationale Ballet - 1975-10-09
Ginastera - Het Nationale Ballet - 1976-06-05
Ginastera - Holland Festival - 1976-06-05
Isadora - Het Nationale Ballet - 1976-10-11
Vier letzte Lieder - Het Nationale Ballet - 1977-05-16
Gesang der Jünglinge - Het Nationale Ballet - 1977-11-16
Over een donker huis - Het Nationale Ballet - 1978-03-20
Life - Het Nationale Ballet - 1979-06-11
Voorbij gegaan - Het Nationale Ballet - 1979-09-12
Voorbij gegaan - Het Nationale Ballet - 1979-09-13
Antwoord gevend - Het Nationale Ballet - 1980-04-05
Onder mijne voeten - Het Nationale Ballet - 1981-12-10
Pique dame - De Nederlandse Operastichting - 1982-04-08
Room at The Top - Het Nationale Ballet - 1982-11-18
Niemandsland - Het Nationale Ballet - 1983-02-12
Ik hou gewoon m'n adem in - Het Nationale Ballet - 1983-06-03
De lof der zotheid - Het Nationale Ballet - 1983-10-27
Want wij weten niet wat wij doen - Het Nationale Ballet - 1985-03-05
Petits pas door petits rats - Balletgala - 1985-03-05
Pique dame - De Nederlandse Opera - 1985-10-12
Nachteiland - Scapino Ballet - 1985-11-14
Afzien - Het Nationale Ballet - 1986-03-28
Vier letzte Lieder - Balletgala - 1987-01-21
Buigen of barsten - Het Nationale Ballet - 1987-06-12
Het zwanenmeer - Het Nationale Ballet - 1988-03-31
Antwoord gevend - Het Nationale Ballet - 1988-12-07
Romeo en Julia - Balletgala - 1989-11-14
Aartsengelen slachten den hemel rood - Het Nationale Ballet - 1990-03-22
Herinneringen uit het ondergrondse - Het Nationale Ballet - 1990-06-15
Fragmenten uit Het zwanenmeer - Het Nationale Ballet - 1990-11-13
Vertekend beeld - Het Nationale Ballet - 1993-03-19
Balconscène uit Romeo and Juliet - Introdans - 1993-04-10
Pleisterplaats - Het Nationale Ballet - 1994-06-15
Nachteiland - Het Nationale Ballet - 1994-06-15
Valentijn Dans Gala - Roeland Kerbosch - 2000-02-14
Duetten uit Het Zwanenmeer - Het Nationale Ballet - 2000-10-08
Lommer - Het Nationale Ballet - 2002-06-14
Zwanenmeer Bijlmermeer - Het Nationale Ballet - 2006-06-04
Pas de deux uit Romeo en Julia - Het Nationale Ballet - 2014-05-14

Bronnen


Logo eenlevenlangtheater2.jpg