Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Adriaan Morriën (1912 - 2002) was een Nederlands dichter, essayist, vertaler en criticus.

Biografie

Na een korte carrière als docent op de Centrale Werkplaats in IJmuiden en een studie MO Frans, die hij in 1943 afrondde, wijdde hij zich na de Tweede Wereldoorlog geheel aan de literatuur. Van zijn hand verschenen verhalen, gedichten en vertalingen. Via het in 1946 door hem opgerichte tijdschrift Literair paspoort en later ook als literair redacteur van Het Parool, maakte hij het Nederlandse lezerspubliek bekend met de eigentijdse Franse en Duitse literatuur. Zijn bijdragen aan het Nederlands theaterleven dateren uit de periode 1945-1967: Morriën vertaalde bijna dertig toneelstukken, meestal uit het Frans. Zijn vertaling van Jean Anouilhs Antigone, die hij in 1946 voor Het Residentie Tooneel maakte, doet al meer dan vijftig jaar dienst. Daarnaast vertaalde Morriën stukken uit het Duits (Frisch' Biedermann und die Brandstifter bijvoorbeeld) en een aantal Italiaanse operalibretti. Voor de productie Kleurverschil, van het Scapino Ballet, leverde hij in 1959 het idee en de tekst aan. Morriëns vertaalwerk werd in 1964 bekroond met de Martinus Nijhoffprijs. Later ontving hij ook de Gorterprijs (voor zijn dichtbundel Oogappel, uit 1988) en werd hij benoemd tot Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw vanwege de literair-kritische bijdragen die hem tot een autoriteit op zijn gebied hadden gemaakt. Adriaan Morriën werd 90 jaar.

Morriën was de vader van twee dochters: de kunstenaressen Adriënne en Alissa Morriën, die sinds de jaren '80 samenwoonden met het echtpaar Marte Röling en Henk Jurriaans.

Theater/Dans

Een chronologisch en daaronder een link naar een alfabetisch overzicht van de voorstellingen die in première zijn gebracht en waarbij hij geregistreerd werd in de Productiedatabase voor de vertaling

 
Het einde van den weg - N.V. Het Residentie Tooneel - 1945-10-26
Antigone - N.V. Het Residentie Tooneel - 1946-11-25
Orpheus en Eurydice - De Haagsche Comedie - 1948-01-13
Batsheba - De Haagsche Comedie - 1948-05-07
Gasten op het kasteel - Stichting Rotterdams Toneel - 1949-10-08
Leocadia - De Nederlandse Comedie - 1951-02-14
Oedipus Rex - Stichting De Nederlandse Opera - 1952-06-05
Don Pasquale - Utrechtse Opera - 1952-06-18
Don Pasquale - De Nederlandse Reisopera - 1953-11-25
De barbier van Sevilla - De Nederlandse Reisopera - 1953-12-10
De begrafenis - Stichting Rotterdams Toneel - 1954-04-17
Antigone - Stichting Rotterdams Toneel - 1954-04-17
De barbier van Sevilla - Opera Forum - 1955-10-30
Het slot - De Nederlandse Comedie - 1955-11-26
De wals van de toreadors - Rotterdams Toneel - 1957-02-15
Yvette - Charlotte Köhler - 1957-09-18
De blijde dood - Toneelgroep Theater - 1958-05-02
De maanvogels - De Haagsche Comedie - 1958-05-24
De vogelverschrikker - Rotterdams Toneel - 1958-10-25
Biedermann en de brandstichters - De Haagsche Comedie - 1959-09-05
De grote woede van Philipp Hotz - De Haagsche Comedie - 1959-09-05
De dolleman of de verliefde reactionnair - De Haagsche Comedie - 1959-10-17
Becket of De eer van God - De Haagsche Comedie - 1960-10-22
De kardinaal van Spanje - De Haagsche Comedie - 1961-04-08
Een dam tegen de oceaan - Toneel- en Televisiegezelschap Ensemble - 1961-04-15
Oedipus Rex - De Nederlandsche Opera (gevestigd te Amsterdam) - 1961-04-21
Iphigeneia in Aulis - Producent onbekend - 1961-10-03
Iphigeneia in Aulis - Gelegenheidscombinaties - 1961-10-03
Andorra - De Nederlandse Comedie - 1962-06-18
Oorlog en vrede - Toneelgroep Theater - 1962-10-27
Medea - Stichting Nieuw Rotterdams Toneel - 1963-01-26
Een slok aarde - Stichting Toneelgroep Studio - 1963-05-07
De maxibulen - De Haagsche Comedie - 1963-09-21
Het sprookje van de wolf - De Nederlandse Comedie - 1964-03-02
Gasten op het kasteel - Stichting Nieuw Rotterdams Toneel - 1964-11-06
Zoo of De menslievende moordenaar - Stichting Nieuw Rotterdams Toneel - 1964-11-20
Don Pasquale - Opera Forum - 1965-09-24
Romulus de Grote - Nieuwe Komedie - 1965-10-17
De maanvogels - Studententoneel en Studentencabaret - 1967-03-02
Zo is het (of zo lijkt het) - Haagse Comedie - 1967-09-02
Yvonne - Toneelgroep Centrum - 1967-09-08
Biedermann en de brandstichters - De Noorder Compagnie - 1971-02-16
Zo is het - Of lijkt het zo? - Groot Limburgs Toneel - 1973-02-02
De maxibulen - Groot Limburgs Toneel - 1973-03-22
Biedermann en de brandstichters - Theatergroep Carrousel - 1986-10-04
Antigone - Theatergroep Duizel - 1990-10-26
Antigone - Theaterschool - 1992-04-23
Andorra - RO Theater - 1993-09-30
Antigone - Teneeter - 1996-10-11
Antigone - Hogeschool voor de Kunsten Arnhem - 2000-12-08
  • Het alfabetisch overzicht van deze voorstellingen
  • Idem de voorstellingen waarvoor hij geregistreerd werd als auteur
  • Idem de voorstellingen waarin hij zelf is opgetreden

Prijzen

  • 1954 - De prijs van de Gruppe '47
  • 1962 - Martinus Nijhoff-prijs voor zijn vertalingen uit het Frans
  • 1988 - Herman Gorterprijs voor Oogappel

Bibliografie

  • 1939 - Hartslag (gedichten)
  • 1942 - Landwind (gedichten)
  • 1944 - Afscheid van Lida (novelle)
  • 1945 - Luchtalarm (gedichten)
  • 1946 - Het vaderland (gedichten)
  • 1951 - Een slordig mens (verhalen)
  • 1954 - Vriendschap voor een boom (gedichten)
  • 1955 - Een bijzonder mooi been (verhalen)
  • 1955 - De gruwelkamer van W.F. Hermans, of Ik moet altijd gelijk hebben
  • 1956 - Kijken naar de wolken (gedichten)
  • 1957 - Alissa en Adrienne
  • 1959 - Concurreren met de sterren (literatuurbeschouwingen)
  • 1960 - Verzen van een vader (gedichten)
  • 1961 - Verzamelde gedichten (gedichten)
  • 1962 - Moeders en zonen (gedichten)
  • 1964 - Mens en engel (verhalen)
  • 1968 - Het gebruik van een wandspiegel (gedichten)
  • 1968 - Cryptogram (proza en gedichten)
  • 1969 - Waarom ik geen Dante-specialist ben geworden. Een bijdrage tot het probleem van besluitvorming (verhalen)
  • 1975 - Lasterpraat (gevarieerde proza)
  • 1976 - Een mooi dik meisje zonder borsten (gedichten)
  • 1979 - Juni
  • 1980 - Avond in een tuin (gedichten)
  • 1986 - Oogappel (gedichten)
  • 1988 - Plantage Muidergracht
  • 1992 - Het kalfje van de gnoe en andere miniaturen
  • 1992 - Een toegevoegd zintuig (gedichten)
  • 1993 - Verzamelde gedichten (poëzie)
  • 1994 - De vinger van een dooie mof. Verhalen, miniaturen, gedichten
  • 1996 - Ik heb nu weer de tijd
  • 1999 - Brood op de plank. Verzameld kritisch proza
  • 2001 - Lotus-brieven. Het verslag van een betovering (brievenbundel)

Vertalingen

  • 1947 - Hartsverhalen van Guy de Maupassant
  • 1949 - De vreemdeling (L'étranger) van Albert Camus
  • 1953 - Mafatu. Een jongen die moed had (Call it courage) van Armstrong Sperry
  • 1954 - Gevaarlijk spel met de liefde (Les liaisons dangereuses) van Choderlos de Laclos
  • 1957 - Yvette van Guy de Maupassant
  • 1961 - Koekoe met de groene duimen (Tistou, les pouces verts) van Maurice Druon
  • 1961 - Becket, of De eer van God (Becket, ou L'honneur de Dieu) van Jean Anouilh
  • 1962 - Andorra. Toneelstuk in twaalf taferelen van Max Frisch
  • 1969 - Het verhaal van O (Histoire d'O) van Pauline Réage
  • 1969 - Vertellingen van Guy de Maupassant
  • 1977 - Terug naar Roissy (Retour à Roissy) van Pauline Réage
  • 1979 - Analyse van de fobie van een vijfjarige jongen ("De kleine Hans") (Analyse der Phobie eines fünfjährigen Knaben) van Sigmund Freud
  • 1979 - Sigmund Freud Nederlandse editie van Sigmund Freud (28 delen)
  • 1979 - Pas op, daar komt Manuela! (Achtung, Manuela kommt) van Frederica de Cesco

Secundaire literatuur

  • 1995 - Adriaan Morriën en het heelal in de huiskamer. De opvattingen van een eigenzinnige literatuurcriticus van Rob Molin (proefschrift)

Externe links

Bronnen