De TheaterEncyclopedie is vernieuwd!

Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Biografie

Guus Vleugel (1932 - 1998) was een tekstdichter, toneelschrijver en schrijver van (cabaret)liedjes en romans. Hij werd met name bekend als vaste tekstschrijver van het Cabaret Lurelei en Jasperina de Jong.

http://mediaserver.tin.nl/getmedia.php?s=51xxx1517.001&b=400; Guus Vleugel, 1970. Foto: Combi Press Service. Collectie TIN.

Jeugd en studentenjaren

Guus Vleugel werd geboren op 29 april 1932 in Goes. Het tekstdichten begint al in het jeugd. Al tijdens zijn gymnasiumtijd schrijft hij al liedjes voor zijn plezier. In 1952 begint hij aan een studie Frans taal en letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. De studie wil echter niet vlotten, aangezien Vleugel zich meer en meer op het schrijven van liedteksten richt. Het is Wim Sonneveld die in 1954 zorgt voor de doorbraak. Sonneveld bestelt twee liedjes voor de ster van zijn cabaret, Conny Stuart: “Ik Praat Niet Met De Mensen” en “Diep In Mijn Hart Ben Ik Een Lellebel”. De invloed van het grote voorbeeld van Guus Vleugel, Annie M.G. Schmidt is met name in deze nummers goed te horen. Behalve deze twee nummers levert Vleugel meer tekstmateriaal voor het cabaretgezelschap van Sonneveld. In dezelfde periode laat Vleugel ook een andere kant van zijn talent zien, hij debuteert als dichter. Onder het pseudoniem Guus Valleide publiceert hij enige gedichtenbundels.

Lurelei

Fragment van het liedje "Arme Ouwe" (over koningin Juliana), tekst Guus Vleugel, en gezongen door Gerard Cox. Berend Boudewijn interviewt Cabaret Lurelei n.a.v. de voorstelling Relderelderel uit 1966. Aan het woord komen achtereenvolgens Eric Herfst en Guus Vleugel, waarna Gerard Cox het liedje zingt. 1966. Collectie TIN.

In de jaren zestig stijgt de ster van Guus Vleugel als schrijver van liedjes voor het cabaret. Van 1962 tot 1968 is hij de vaste tekstleverancier van Cabaret Lurelei, een cabaretgroep die is opgericht door Eric Herfst en Ben Rowold. De villeine teksten van Vleugel in nummers als “God is niet dood” en “Arme ouwe” leveren zelfs Kamervragen op. Voor het nummer “Arme ouwe”, waarin de toenmalige koningin Juliana wordt bezongen, volgt zelfs een proces-verbaal voor majesteitschennis. Meer en meer richt Vleugel zich op de ster van Lurelei: Jasperina de Jong. Samen met componist Ruud Bos schrijft Vleugel voor De Jong de musical “De Stunt”. De opvoering is echter geen groot succes.

De jaren zeventig

Na het uiteenvallen van Lulerei schrijft Guus Vleugel teksten voor een aantal soloprogramma’s van Jasperina de Jong. In 1971 krijgt Vleugel een Gouden Harp en in 1973 de Van der Hoogtprijs voor zijn oeuvre. Met de samenwerking tussen Vleugel en De Jong gaat het echter mis. Ze groeien uit elkaar. Als Vleugel in 1975 samen met Annie M.G. Schmidt een musical voor Jasperina de Jong wil schrijven onder de titel “Badeloch” haakt de laatste af. De Jong ziet de samenwerking met Vleugel niet meer zitten. Annie M.G. Schmidt en Vleugel schrijven dan samen het cabaretprogramma “Je Moet Ermee Leren Leven”. De critici zijn verdeeld over de kwaliteit.

De jaren tachtig

Vleugel die al jaren kampt met depressies en verschillende zelfmoordpogingen heeft gedaan lijdt onder het verbreken van de artistieke relatie met Jasperina de Jong. Als hij in 1978 echter een relatie krijgt met toneelschrijver Ton Vorstenbosch, gaat het langzaam aan weer beter met hem. Voor cabaretier Frans Halsema schrijft hij teksten voor de voorstelling “Je Moet Er Geweest Zijn”. In de jaren tachtig gaat Vleugel zelf weer met cabaret aan de gang. In 1981 speelt hij samen met een aantal beginnende cabaretiers, de voorstelling ‘Verwende krengen’. Het wordt echter geen succes. Wel succesvol is hij met de teksten die hij tussen 1982 en 1988 voor Herman van Veen schrijft. In 1985 publiceert Vleugel de roman “Een valse nicht“ waarin hij op humoristische wijze het leven van een Amsterdamse homoseksueel beschrijft die zich begeeft in literaire kringen.

De jaren negentig

In de jaren negentig is Vleugel actief als columnist voor HP/De Tijd. Zijn columns verschijnen onder de titel "Mal du Siècle". Geliefd onderwerp in deze columns is de Nederlandse literatuur. Verder richt hij op het schrijven van toneelstukken en musicals. In 1996 schrijft hij samen met Ton Vorstenbosch het toneelstuk “Srebrenica” . Het stuk wordt lovend ontvangen. Dat is helaas niet het geval met de musical ‘Facelift’, Vleugels laatste werk. Het stuk wordt door de pers gekraakt. Teleurgesteld trekt de dan al ernstige zieke Vleugel zich terug. Op 12 augustus 1998 sterft hij aan longkanker. Hij werd 66 jaar.

Theater

Een chronologisch en daaronder een alfabetisch overzicht van de voorstellingen die in première zijn gebracht en waarbij hij geregistreerd werd in de Productiedatabase als auteur, alsmede zijn overige bijdragen aan voorstellingen

 
Waar de blanke top - Cabaret Wim Sonneveld - 1954-08-19
Huis, tuin en keuken - Cabaret Wim Sonneveld - 1955-09-24
Kurhaus Cabaret - Cabaret Wim Sonneveld - 1957-08-01
A la carte - Cabaret Wim Sonneveld - 1957-09-10
Oh Venus - Ensemble Karin Larsen - 1958-07-11
Rim Ram - Cabaret Wim Sonneveld - 1958-09-09
Tot vanavond! - U bent er ècht eens uit... - Sleeswijk Revue - 1960-07-22
Niet sexpres - Cabaret Lurelei - 1960-10-07
Schermutselingen - Ensemble Rudi Carrell - 1961-07-03
Hotel de Botel - Cabaret Lurelei - 1961-10-29
O. K. en W. - Cabaret Lurelei - 1962-10-07
Doe 't zelf - Cabaret Lurelei - 1963-10-15
Wij Lurelei - een onverkwikkelijke bestseller - Cabaret Lurelei - 1964-09-29
Wie is bang voor Lurelei? - Cabaret Lurelei - 1965-10-14
Relderelderel - Cabaret Lurelei - 1966-10-27
Wim Sonneveld en Ina van Faassen - Cabaret Wim Sonneveld - 1966-11-01
Oud zeer - Cabaret Lurelei - 1967-11-01
De stunt - Cabaret Lurelei - 1967-11-10
Met blijdschap geven wij kennis - Gerard Cox & Frans Halsema - 1968-09-26
De Jasperina Show - Jasperina de Jong - 1970-09-03
Kijktaarna - Leen Jongewaard - 1971-09-19
Moeder, er komt een bevolkingsexplosie. - Cabaret Lurelei - 1971-10-01
Jasperina's Grote Ego-trip - Jasperina de Jong - 1972-12-21
Jasperina Solo - Jasperina de Jong - 1974-10-09
Je moet er mee leren leven - Impresariaat John de Crane - 1975-10-15
Georgetterie - Georgette Hagedoorn - 1979-10-13
Je moet er geweest zijn - Frans Halsema - 1980-01-31
Is die kruk vrij? - Frans Halsema - 1981-12-09
Verwende krengen - Cabaret Guus Vleugel - 1982-01-08
De miraculeuze come-back van Mea L. Loman - Zuidelijk Toneel Globe - 1982-02-12
Herman van Veen - One Man Show - Herman van Veen - 1982-08-24
Schandaal in Holland - Toneelgroep Centrum - 1983-03-25
Sterke drank in oud-zuid - Toneelgroep Centrum - 1983-12-14
In de dromocratie - Toneelgroep Centrum - 1985-05-01
Mimi Crimi - Lancelot Nederlandse Theaterprodukties BV - 1985-10-15
De Stuart-Story - Nederlands Theaterbureau B.V. - 1985-10-17
Lurelei nu - Amsterdams Kleinkunst Festival - 1992-03-18
De miraculeuze come-back van Mea L. Loman - mugmetdegoudentand - 1993-04-09
De miraculeuze comeback van Mea L. Loman - Delftse Komedie - 1994-10-21
De miraculeuze come-back van Mea L. Loman - Orkater - 1995-11-08
Srebrenica! - Toneelgroep Amsterdam - 1996-05-15
Facelift - Stichting Speciale Internationale Produkties - 1998-01-04
De tijd-affaire - Companions BV - 1998-11-06
Angst en ellende in het rijk van Kok - Toneelgroep Amsterdam - 1999-04-08
Ton Vorstenbosch leest Schandaal in Holland - Ton Vorstenbosch - 2003-01-26
Ton Vorstenbosch leest Sterke drank in Oud-Zuid - Ton Vorstenbosch - 2003-03-30
Guus Vleugel, een hommage - Ton Vorstenbosch - 2003-10-12
De miraculeuze comeback van Mea L. Loman - Ton Vorstenbosch - 2004-01-18
Ton Vorstenbosch leest Srebrenica!! - Ton Vorstenbosch - 2004-02-15
Waar zijn ze toch gebleven? - Amsterdams Kleinkunst Festival - 2011-04-06

Bronnen