Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Ton Vorstenbosch (1947- 2017) was een Nederlands toneelschrijver en scenarioschrijver.

Biografie

Ton Vorstenbosch volgde een opleiding aan de regie-afdeling van de Amsterdamse Toneelschool en debuteerde nog tijdens zijn opleiding als schrijver met het toneelstuk De Stok (1974). Vanaf 1976 schreef hij enkele stukken voor Toneelgroep Centrum. In 1978 begon hij een samenwerking met Guus Vleugel, de tekstschrijver van Cabaret Lurelei, die tevens zijn levenspartner werd. Guus Vleugel overleed in augustus 1998. Van 2004 tot 2008/2009 werkte Vorstenbosch samen met Kiek Houthuijsen.

Het werk van Vorstenbosch valt uiteen in serieuze - veelal historische - drama's die hij alleen schreef, en satirische stukken waarin hij de Hollandse tijdgeest op de hak neemt, steeds samen met Guus Vleugel.

Met Vleugel was hij succesvol met De miraculeuze come-back van Mea L. Loman (1982), een treurigmakende schets van Hollandse spruitjesgeest in een amateurgezelschap. Het stuk ging voor het eerst in première bij Zuidelijk Toneel Globe onder regie van Gerardjan Rijnders, werd in 1995 heropgevoerd bij Toneelgroep Amsterdam onder regie van Titus Muizelaar en is bovendien veelgevraagd in het amateurtheatercircuit. In 1996 schreef het duo Srebrenica! over de roemloze aftocht van Dutchbat na de val van Srebrenica. Het stuk zorgde voor nationale opschudding en haalde de internationale pers. Overigens is dit niet het eerste stuk over de val van Srebrenica; in november 1995 haalde de voorstelling Patrouille naar Potocari van freelance-dramaturg Maarten Vonder eveneens de landelijke en internationale pers met vier voorstellingen in De Rode Hoed en Theater De Engelenbak, Amsterdam in Amsterdam. Hun laatste stuk was Angst en ellende in het rijk van Kok (première in 1999).

Als solo-auteur ontwikkelde hij zich tot schrijver van kritische stukken over het Oranjehuis. Wilhelmina: Je Maintiendrai kreeg in 1998 de Toneel Publieksprijs. Het stuk werd voor televisie bewerkt in vier delen (2001). Voor de actrice Nel Kars schreef hij enkele solo-stukken, waaronder Koningin Emma (2005).

In 2014 schreef Vorstenbosch Annie M.G. op Soestdijk (samen met Janine Brogt) en in 2015 Kuyper en Wilhelmina voor Helmert Woudenberg.

Vorstenbosch schreef verder filmscenario's gebaseerd op eigen werk, enkele radio-hoorspelen en jeugdtoneel. In 1980 baarde de film De Mannetjesmaker (regie Hans Hylkema) over het 'maken' van een lijsttrekker, enig opzien.

Theater/Dans

Een chronologisch en daaronder een link naar een alfabetisch overzicht van de voorstellingen die in première zijn gebracht en waarbij hij geregistreerd werd als auteur, alsmede zijn overige bijdragen aan voorstellingen, voor zover geregistreerd in de Productiedatabase.

 
Van de koele meren des doods - Toneelgroep Centrum - 1976-09-15
Scheiden - Toneelgroep Centrum - 1977-12-08
Een bekentenis - Toneelgroep Centrum - 1978-03-01
Mata Hari - Toneelgroep Centrum - 1978-09-26
Praat-show - Toneelgroep Centrum - 1980-09-24
Column - Toneelgroep Centrum - 1980-10-15
Corruptie - Toneelgroep Centrum - 1980-11-05
Anna Blamans feestavond - Splien - 1981-09-05
De miraculeuze come-back van Mea L. Loman - Zuidelijk Toneel Globe - 1982-02-12
Escolette ay-ay-ay-ay - Scholengroep Centrum - 1982-03-31
Vitaliteit - Toneelgroep Centrum - 1982-12-15
Schandaal in Holland - Toneelgroep Centrum - 1983-03-25
Sterke drank in oud-zuid - Toneelgroep Centrum - 1983-12-14
Pink Sunset - Scholengroep Centrum - 1985-02-28
In de dromocratie - Toneelgroep Centrum - 1985-05-01
De nar van de paus - Utrechtse Theater Initiatieven - 1986-09-30
Brisant - Toneelgroep Centrum - 1986-10-05
Lang ben ik vroeg gaan slapen - Toneelgroep Centrum - 1987-03-21
No Exit - Utrechtse Theater Initiatieven - 1988-01-21
Koningin Sophie - Nel Kars - 1988-03-06
Anna-Vera's ontvoering - TheaterPlatform - 1988-11-04
Majesteit alstublieft - Peter Pan Produkties - 1989-09-16
De heilige van de borinage - Vincent Productions - 1990-03-15
Geslacht - Theater van het Oosten - 1992-05-21
De branding - Toneelgroep De Kompaan - 1992-09-22
De miraculeuze come-back van Mea L. Loman - mugmetdegoudentand - 1993-04-09
De Russische Oranje - Nel Kars - 1993-11-21
Amicitia '94 - Europride - 1994-06-15
De miraculeuze comeback van Mea L. Loman - Delftse Komedie - 1994-10-21
Hendrik en Wilhelmina - Festival van het Ongespeelde Stuk - 1994-12-04
De miraculeuze come-back van Mea L. Loman - Orkater - 1995-11-08
Henriëtte Kegge en de electronische snelweg - Haarlems Toneel - 1995-11-23
Anna Karenina - Festival van het Ongespeelde Stuk - 1995-11-26
Srebrenica! - Toneelgroep Amsterdam - 1996-05-15
Wilhelmina- Je maintiendrai - Stichting Speciale Internationale Produkties - 1998-08-31
De tijd-affaire - Companions BV - 1998-11-06
Angst en ellende in het rijk van Kok - Toneelgroep Amsterdam - 1999-04-08
Prinses Marianne, de romantische Oranje - Nel Kars - 1999-11-28
Hendrik en Wilhelmina - Impresariaat Jacques Senf & Partners - 2000-04-01
Niet eens in de gaten dat het de mooiste tijd was - Bos Theaterproducties - 2002-10-26
Ton Vorstenbosch leest Schandaal in Holland - Ton Vorstenbosch - 2003-01-26
Ton Vorstenbosch leest Drie koninginnen - Ton Vorstenbosch - 2003-02-23
Ton Vorstenbosch leest Lang ben ik vroeg gaan slapen - Ton Vorstenbosch - 2003-03-30
Ton Vorstenbosch leest Sterke drank in Oud-Zuid - Ton Vorstenbosch - 2003-03-30
Ton Vorstenbosch leest Mata Hari in Den Haag - Ton Vorstenbosch - 2003-04-27
Annie M.G., de dochter van de dominee - Impresariaat Jacques Senf & Partners - 2003-09-03
De miraculeuze comeback van Mea L. Loman - Ton Vorstenbosch - 2004-01-18
Ton Vorstenbosch leest Srebrenica!! - Ton Vorstenbosch - 2004-02-15
Ton Vorstenbosch leest De nar van de paus - Ton Vorstenbosch - 2004-03-21
De barones - Joop van den Ende Theaterproducties BV - 2005-10-06
Koningin Emma, redster van Oranje - Nel Kars - 2005-10-16
Redster van Oranje - Nel Kars - 2005-10-16 Koningin Emma
Keizer zonder rijk - Theatergroep Koper - 2006-10-12
Rietveld- "zitten is een werkwoord" - Theatergroep Koper - 2008-05-08
Rietveld: "zitten is een werkwoord" - Theatergroep Koper - 2008-05-08
Ik ben Nietzsche! - Ministerie van Culturele Zaken - 2009-04-01
Celluloid Fever- The Freak - East74 - 2009-04-26
Piet Paaltjens, dé muzikale thriller - Hummelinck Stuurman Theaterbureau - 2010-02-27
Ik hield van Hitler - Toneelfabriek - 2010-04-04
Buigen voor Oranje - Nel Kars - 2012-02-12
Annie M.G. op Soestdijk - Het Toneel Speelt - 2014-11-04
Kuyper & Wilhelmina - Theaterbureau Grünfeld BV - 2015-02-05
  • Het alfabetisch overzicht van deze voorstellingen
  • Idem de voorstellingen waarin hij zelf is opgetreden
  • Idem de voorstellingen in een regie van hem
  • Idem voor de bewerkingen van bestaande teksten en stukken
  • Idem voor het decor
  • Idem de voorstellingen waarvoor hij geregistreerd werd als producent

Video

Fragment van Wilhelmina: je maintiendrai, geschreven door Ton Vorstenbosch. Voor de volledige registratie van de voorstelling, zie Wilhelmina: Je maintiendrai

Prijzen

  • Jan Campert-Prijs (1978), voor Scheiden
  • Toneel Publieksprijs (1999), voor Wilhelmina: Je Maintiendrai

Theater

  • De Stok, 1974 (toneel, Haagse Comedie)
  • De Andere Wereld, 1975 (toneel, Haagse Comedie)
  • Van De Koele Meren Des Doods, 1976 (toneel, Toneelgroep Centrum)
  • Scheiden, 1977 (toneel, Toneelgroep Centrum)
  • Een Nagelaten Bekentenis, 1978 (toneel, Toneelgroep Centrum)
  • Mata Hari, 1978 (toneel, Toneelgroep Centrum)
  • Vitaliteit, 1984 (toneel, Toneelgroep Centrum)
  • Brisant, 1986 (toneel, Toneelgroep Centrum)
  • Lang Ben Ik Vroeg Gaan Slapen, 1986 (toneel, Toneelgroep Centrum)
  • Hendrik en Wilhelmina, 1993 (toneel)
  • Srebrenica!, 1996 (toneel, Toneelgroep Amsterdam)
  • Stille Kracht, 1997 (toneel, vrije productie)
  • Wilhelmina: Je Maintiendrai, 1998 (toneel, vrije productie)
  • "Niet Eens In De Gaten Dat Het De Mooiste Tijd Was…", 2002 (toneel, Thaterproducties 't Bos)
  • Annie M.G. Schmidt, De Dochter Van De Dominee, 2003 (toneel, vrije productie)
  • De Barones, 2005 (toneel, met Kiek Houthuijsen)
  • Buigen Voor Oranje, 2012 (toneel, Nel Kars)
  • Annie M.G. op Soestdijk, 2014 (Het Toneel Speelt)
  • Kuyper en Wilhelmina, 2015 (voor Helmert Woudenberg)

Met Guus Vleugel

  • De Miraculeuze Come-Back Van Mea L.Loman, 1982 (toneel, Toneelgroep Centrum)
  • Schandaal In Holland, 1983 (toneel, Toneelgroep Centrum)
  • Sterke Drank In Oud-Zuid, 1983 (toneel, Toneelgroep Centrum)
  • In De Dromocratie, 1983 (toneel, Toneelgroep Centrum, later als Naar Venetië)
  • Srebrenica!, 1996 (toneel, Toneelgroep Amsterdam)
  • Angst En Ellende In Het Rijk Van Kok, 1999 (toneel, Toneelgroep Amsterdam)

Televisie

  • Wilhelmina (televisieserie), 2001 (met Olga Madsen en Anne van der Linden)

Externe Links

Bronnen