Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

http://mediaserver.tin.nl/getmedia.php?s=Repro-50xxx2870.0003c&b=400

Jasperina de Jong in Marlene Dietrich, 2002. Foto Roy Beusker. Collectie TIN.

Biografie

Jasperina de Jong (1938) is een actrice, cabaretier en zangeres.

Het begin

Jasperina de Jong werd geboren op 7 januari 1938 in Amsterdam in het Anna-Paviljoen en woonde vervolgens op het Javaplein te Amsterdam. Na haar middelbareschooltijd werkte ze afwisselend als tandartsassistente en typiste. Haar zangstem was inmiddels in de huiselijke kring en op school al ontdekt. Vanaf haar vijftiende volgde ze balletlessen. In 1959 deed ze auditie bij het ABC-cabaret van Wim Kan, die haar afwees wegens gebrek aan talent. Kan zou het later betreuren dat hij De Jong had afgewezen juist op hetgene waar ze erg goed in was: zingen. Teleurgesteld door Kans afwijzing probeerde ze haar talent verder te ontwikkelen op een cabaretcursus bij Cor Lemaire en later bij Bob Bouber.

http://mediaserver.tin.nl/getmedia.php?s=Repro-50xx90894.0003-1&b=400

Jasperina de Jong, Willem Nijholt in De Stunt, Cabaret Lurelei 1967. Foto: Combi Press Service. Collectie TIN.

Bij Bouber hoorde ze in 1960 over Eric Herfst en zijn Cabaret Lurelei. Bij Lurelei was net de leading lady Adèle Bloemendaal vertrokken. De Jong deed auditie voor Herfst en de andere oprichter Ben Rowold. Herfst en Rowold waren niet echt enthousiast, maar namen haar wel aan. Jasperina debuteerde in het programma Niet Sexpres uit 1960 en kreeg gelijk laaiend enthousiaste kritieken. Aanvankelijk werkte ze overdag nog bij de Bijenkorf bij de klantenservice, omdat Lurelei in het begin vaak niet meer dan vier tot vijftien toeschouwers had. Het klikte inmiddels ook tussen haar en Eric Herfst, op wie ze al tijdens de auditie verliefd was geworden. Met wie het ook klikte was met Guus Vleugel. Vleugel, een tekstdichter, zag gelijk mogelijkheden voor zijn teksten. Jasperina kreeg er een aantal mee en haar stem bleek wonderwel te passen bij de vileine teksten van Vleugel. Het nummer 'Call girl' werd de hit van de show "Hotel de Botel" uit 1961. Nog in hetzelfde jaar traden Herfst en De Jong in het huwelijk.

Theater/Dans

Een chronologisch en daaronder een link naar een alfabetisch overzicht van de voorstellingen die in première zijn gegaan en waarin zij is opgetreden, alsmede naar haar overige bijdragen aan voorstellingen, voor zover geregistreerd in de Productiedatabase.

 
My Fair Lady - V.O.F. Productie My Fair Lady - 1960-10-01
Niet sexpres - Cabaret Lurelei - 1960-10-07
Schermutselingen - Ensemble Rudi Carrell - 1961-07-03
Hotel de Botel - Cabaret Lurelei - 1961-10-29
O. K. en W. - Cabaret Lurelei - 1962-10-07
Doe 't zelf - Cabaret Lurelei - 1963-10-15
Wij Lurelei - een onverkwikkelijke bestseller - Cabaret Lurelei - 1964-09-29
Wie is bang voor Lurelei? - Cabaret Lurelei - 1965-10-14
Relderelderel - Cabaret Lurelei - 1966-10-27
Alex de Haas - Gouden jubileumvoorstelling - Dick Binnendijk Produkties - 1966-11-05
De stunt - Cabaret Lurelei - 1967-11-10
Sweet Charity - René Sleeswijk - 1968-12-26
Music Hall - Holland Festival - 1969-06-20
De Jasperina Show - Jasperina de Jong - 1970-09-03
Diligentia verbouwd vernieuwd verjongd - Producent onbekend - 1971-10-04
'n Oogje op Amélie - Rotterdams Toneel - 1972-10-07
Jasperina's Grote Ego-trip - Jasperina de Jong - 1972-12-21
Jasperina Solo - Jasperina de Jong - 1974-10-09
Orpheus in de onderwereld - De Nederlandse Operastichting - 1975-06-13
De engel van Amsterdam - Cabaret Lurelei - 1975-10-09
Jozefien en Jasperien - Jasperina de Jong - 1977-05-17
Thuis best - Jasperina de Jong - 1979-01-03
Tussen zomer en winter - Jasperina de Jong - 1980-09-02
Fien - Impresariaat Gislebert Thierens b.v. - 1982-10-28
Bij gebrek aan bewijs - Jasperina de Jong - 1984-11-30
De gekkin van de gracht - Jasperina de Jong - 1985-10-24
Victoria - Jasperina de Jong - 1987-10-28
Tour de chant - Jasperina de Jong - 1989-09-26
Visite - Stadsschouwburg Amsterdam - 1991-08-29
De beer - Stadsschouwburg Amsterdam - 1992-03-19
Een vrouw van niets - Jasperina de Jong - 1994-01-27
De pastorie - Jasperina de Jong - 1994-01-27
Morgenster - Jasperina de Jong - 1995-01-27
Lang leve de opera! - Impresariaat Gislebert Thierens b.v. - 1995-11-30
Glazen speelgoed - De Paardenkathedraal - 1996-10-19
Jasperina de Jong zingt Kurt Weill - Jasperina de Jong - 1998-02-26
Hommage Wim Ibo - Amsterdams Kleinkunst Festival - 1998-03-22
50 Jaar Nieuwe de la Mar - Theatercombinatie Bellevue / Nieuwe de la Mar - 1998-04-20
Heerlijk duurt het langst - Mithras Produkties BV - 1998-10-14
Die sieben Todsünden en songs van Kurt Weill - Jasperina de Jong - 1999-03-08
Uitgestelde ontmoeting - Interpresario b.v. - 2000-01-12
Follies - Koninklijk Ballet van Vlaanderen - 2000-12-07
De vagina monologen - WinterBos B.V. - 2001-09-04
Marlene Dietrich - V&V Entertainment B.V. - 2002-02-04
Jona, de nee-zegger - Stichting Jona - 2003-10-24
De nee-zegger - Stichting Jona - 2003-10-24 Jona

Lurelei

In april 1962 won Jasperina met Call girl de eerste prijs in het ICC-concours voor beginnend cabarettalent. In de jury zat onder andere ook Wim Sonneveld. De Jong keek erg op tegen deze cabaretgigant en was dan ook zeer vereerd toen ze in hetzelfde jaar als Eliza Dolittle naast Sonneveld mocht staan in de musical My Fair Lady. Ze speelde de rol afwisselend met Margriet de Groot en Dorien Mijksenaar. Na My Fair Lady trad Jasperina weer op met Lurelei. Inmiddels was de groep het stadium van beginners ontgroeid en trad met veel succes op voor volle zalen. Lurelei bracht vaak controversieel cabaret en raakte regelmatig in conflict met de autoriteiten. Zo werden Guus Vleugel en Gerard Cox gearresteerd op verdenking van majesteitschennis vanwege het nummer Arme Ouwe. In het nummer zong Cox over koningin Juliana. In 1963 kregen De Jong en Herfst een zoon, Pelle. Jasperina was inmiddels de absolute vedette van Lurelei en dé vertolkster van Guus Vleugelteksten. Met Guus Vleugel ging Jasperina verder nadat in 1968 het doek viel voor Lurelei.

Solo

De musical trok en samen met Vleugel en haar man Eric Herfst werd de musical De Stunt geproduceerd. De musical werd niet het succes wat er van verwacht werd en Jasperina stortte zich op het volgende musicalproject Sweet Charity. In deze musical schitterde ze en Sweet Charity vormde de opmaat voor haar successen in de jaren zeventig. Ze trad op in speciale tv-shows als De Jasperina Show en Jasperina's Grote Egotrip. Samen met Eric Herfst, zoon Pelle en Sylvia de Leur vertolkte ze de hoofdrol in komedieserie Rust noch duur die door de KRO werd uitgezonden. Artistieke onenigheid leidde tot een breuk met haar vaste tekstschrijver Guus Vleugel. Nadat ze de hoofdtol vertolkte in diens musical De Engel van Amsterdam, werkte ze even met tekstdichter Lennaert Nijgh, maar ze miste bij hem het venijn van Guus Vleugel. Wel klikte het met Ivo de Wijs en componist Joop Stokkermans, die vrijwel de rest van haar repertoire schreven. In 1980 stond ze weer met man Eric Herfst op het toneel in de cabaretproductie Tussen Zomer en Winter. In 1982 ging de musical Fien in première. Jasperina vertolkte hierin de legendarische actrice Fien de la Mar. Toen het stuk op tournee ging, constateerde een arts een hersentumor bij Eric Herfst. In 1985 overleed hij. Om haar verdriet te verwerken stortte Jasperina zich op haar werk. Pas een paar jaar na Herfsts dood vond ze rust en ging reizen, tuinieren en kon genieten van haar inmiddels geboren kleinzoon. Uiteindelijk trok het theater weer en ging ze weer optreden met het programma Morgenster, wat werd gevolgd door Lang Leve de Opera en Marlene. Na 2002 stopte Jasperina met haar grote theaterproducties

Video

Jasperina de Jong: 'Seksobject' (1973). Collectie TIN.

Luister naar liedjes op de Jukebox

Luister naar Jasperina de Jong op de Jukebox, klik hier

Film

Voor haar rol in de film Vroeger is dood kreeg De Jong een Gouden Kalf.

TV

  • Rust noch Duur (1969/70)
  • Nina Brink De Musical
  • Wilhelmina (als koningin Emma)

Externe Links

Bronnen