Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Marguerite Duras (1914 – 1996) was een Franse schrijfster, filmregiseuse en feministe. Zij was een enfant terrible uit de Franse literatuur en heeft op zijn zachtst gezegd een bewogen leven gehad.

Biografie

Marguerite Duras is geboren en groeide op in Gia Dinh, thans Ho Chi Minhstad, eerder Saigon, in de toenmalige Unie van Indochina, thans Vietnam, waar haar moeder werkte en zij op internaat zat.

Ze studeerde in Parijs aan de Sorbonne en zat tijdens de Tweede Wereldoorlog in het verzet.

Een groot deel van haar werk is (semi-)autobiografisch, ze kreeg ook grote belangstelling voor de film en schreef tot aan haar dood afwisselend romans en filmscenario's. Hoofdthema's in haar werk zijn altijd liefde en dood. Een deel van haar jeugd is beschreven in het semi-autobiografisch boek L'Amant (1984).

Duras is getrouwd geweest met de schrijver Robert Antelme die het boek L'Espèce humaine schreef (1947 - De menselijke soort) over zijn ervaringen in enkele kampen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Duras schreef over de periode van zijn terugkomst het boek La Douleur (1985).

Ze overleed op 81-jarige leeftijd aan keelkanker in Parijs. Ze ligt er begraven op de Cimetière du Montparnasse (Divison 21, Avenue du "Boulevart" - Section 15 sur 17). Op het graf staan slechts haar pseudoniem, twee data en de initialen M D.

Theater/Dans

Een chronologisch en daaronder een alfabetisch overzicht van de voorstellingen die in première zijn gebracht, c.q. die in Nederland te zien zijn geweest en waarbij zij geregistreerd werd in de Productiedatabase als auteur, alsmede haar overige bijdragen aan voorstellingen

 
De viaducten van Seine en Oise - Toneelgroep Theater - 1963-02-23
Hele dagen in de bomen - Toneelgroep Theater - 1966-11-19
Het kroondomein - Toneelgroep Theater - 1967-09-23
La musica - Toneelgroep Theater - 1968-11-10
Clair Obscur - Toneelstichting Spel - 1971-06-04
Savannah Bay - Het Zuidelijk Toneel - 1984-09-28
Hiroshima mon amour - De Salon - 1985-03-12
Le square - De Salon - 1985-04-18
Moderato cantabile - Theaterschool - 1985-04-29
Agatha - De Salon - 1985-05-24
Het beest uit de jungle - Impresariaat Wim Visser - 1985-10-03
Agatha - Theater Persona - 1986-02-04
Danszand - Steigergoep - 1986-05-08
Savannah Bay - Holland Festival - 1986-06-11
Savannah Bay - De Onderneming - 1987-06-10
De atlantische man - Stichting Toneelschuur Producties - 1987-11-28
Spin - Theater Kikker - 1988-04-07
De ziekte van de dood - Nationaal Fonds - 1988-06-22
Hiroshima mon amour - Brabant Festival - 1989-01-18
Suzanna Andler - 3-5-Quatre Vingt Un - 1989-02-01
Because There Is No Problem - Stichting Tij Produktie - 1989-05-13 There Is No Solution
There Is No Solution, Because There Is No Problem - Stichting Tij Produktie - 1989-05-13
Moderato cantabile - Hogeschool voor de Kunsten Arnhem - 1989-06-04
Agatha - Theaterschool - 1989-06-14
De namiddag van meneer Andesmas - Stichting Via - 1989-06-22
Hele dagen in de bomen - Theaterschool - 1989-10-25
Moderato cantabile - Theaterwerkplaats De Fabriek - 1989-10-26
La musica - 3 Stichting I-2 - 1989-12-06
La musica - Stichting i-2-3 - 1989-12-06
Agatha - Hogeschool voor de Kunsten Arnhem - 1990-03-22
De Atlantische man - Stichting Het Klein Kollektief - 1990-10-10
Madama Butterfly - Luc Boyer - 1990-10-24
Ketemoe lagi - Stichting Michi - 1990-10-25
La musica - Het Nationale Toneel - 1990-12-22
Agatha - De Kleine Holte - 1991-06-14
T.I. Tanic No Panic - Floating Amsterdam - 1991-08-23
La musica twee - Theatergroep Hollandia - 1991-10-10
Savannah Bay 2 - Plaza Productie - 1991-11-08
Savannah Bay 1 - Plaza Productie - 1991-11-08
Aurelia Steiner - Stichting Nomen Nescio - 1991-11-27
Moderato Cantabile - Stichting Toneelschuur Producties - 1992-05-29
Agatha - Festival 35 Jaar Arnhemse Toneelschool - 1992-09-18
Savannah Bay - Theater Frascati - 1992-09-22
Liefde - ZID Theater - 1993-02-12
Claire obscure - Stichting De Jungle - 1993-12-08
Nevers mon amour - De Onderneming - 1995-05-01
Agatha - De Tijd vzw - 1995-05-09
H.M.A. of Hiroshima mon amour - Holland Festival - 1996-06-05
Savannah Bay - Stichting Theater De Regentes - 1996-07-16
Voix off - Jean Luc Ducourt - 1996-10-05
Savannah Bay - Compagnie Robert Hossein - 1996-10-13
La Musica II - Toneelgroep De Appel - 1996-10-25
Savannah Bay - Théâtre National de Chaillot - 1996-11-07
La musica II - Stichting Theatergroep Het Tij De Bakens - 1997-03-20
La musica II - De Bakens Stichting Theatergroep Het Tij - 1997-03-20
Twee stemmen - Theatergroep Hollandia - 1997-04-11
De minnaar uit Noord China - Courage - 1997-04-16
La maladie de la mort - MC93 Bobigny - 1997-06-06
De pijn - Hogeschool voor de Kunsten Arnhem - 1997-06-28
De pijn - Courage - 1998-03-21
Suzanna Andler - De Onderneming v.z.w. - 1998-05-13
Savannah Bay - Theater Na Water - 1998-11-04
India Song - Het Zuidelijk Toneel - 1999-06-10
Sjakti 2 - De Nieuw Amsterdam - 1999-10-27
Hiroshima mon amour - Courage - 2000-04-01
La musica - Theaterschool - 2000-11-02
Savannah Bay - Theaterschool - 2001-12-02
La musica II - Stichting Annette Speelt - 2002-09-18
La musica twee - ZT Hollandia - 2003-12-10
De namiddag van meneer Andesmas - 't Barre Land - 2005-06-29
Dubbel concertino - Actrice en Speakers - LOD VZW - 2008-05-10
Ziek van dood zijn - De Tijd vzw - 2008-11-18
Agatha - Compagnie Lodewijk/Louis - 2010-12-07
Hiroshima mon amour - Karina Kroft - 2011-06-17
La Musica 2 - Theater Utrecht - 2016-11-29
Hele dagen in de bomen - Theater Malpertuis - 2017-04-11
Hiroshima, mon amour - Theater Zuidpool - 2017-08-23
In Europa - Theater Rotterdam - 2017-09-08
La musica - Mooi weer & zo - 2020-03-05
Agatha - MATZER Theaterproducties - 2020-03-06

Bibliografie (selectie)

Voor 1951

  • 1943 - Les Impudents, roman
  • 1944 - La Vie tranquille, roman
  • 1950 - Un barrage contre le Pacifique, roman
    • 1950 - genomineerd voor de Prix Goncourt, die nipt verloren werd van Paul Colin met Les jeux sauvages
    • 1958 - verfilmd als This Angry Age (Barrage contre le pacifique) door René Clément (zie Filmografie)
    • 1991 - vertaald als Een dam tegen de grote oceaan door Jan Versteeg (Van Gennep - ISBN 978-90-6012-722-3)
    • 2008 - verfilmd als Un barrage contre le Pacifique door Rithy Panh (zie Filmografie)

Van 1951 tot 1960

  • 1952 - Le Marin de Gibraltar, roman
    • 1967 - verfilmd als The Sailor from Gibraltar door Tony Richardson (zie Filmografie)
    • 1993 - vertaald als De matroos uit Gibraltar (Van Gennep - ISBN 978-90-6012-922-7)
  • 1953 - Les Petits Chevaux de Tarquinia, roman
    • 1968 - vertaald als De paardjes van Tarquinia (Contact)
  • 1954 - Des journées entières dans les arbres, gevolgd door Le Boa, Madame Dodin, Les Chantiers, korte verhalen
    • 1965 - Des journées entières dans les arbres verwerkt tot gelijknamig toneelstuk, in première gegaan op 1 december 1965 in een regie van Jean-Louis Barrault in het Théâtre de l'Odéon
    • 1976 - verfilmd als Des journées entières dans les arbres door haarzelf (zie Filmografie)
    • 1987 - vertaald als Hele dagen in de bomen door Ernst Van Altena (Hema)
  • 1955 - Le Square, roman
    • 1956 - herwerkt tot het gelijknamige toneelstuk door haarzelf
  • 1958 - Moderato cantabile, roman, opgedragen aan Gérard Jarlot
    • 1960 - verfilmd als Moderato cantabile door Peter Brook (zie Filmografie)
    • 1961 - vertaald als Moderato cantabile door Remco Campert (De Arbeiderspers - ISBN 978-90-295-13330-2)
  • 1960 - Dix heures et demi du soir en été, roman
    • 1966 - verfilmd als Dix heures et demi du soir en été door Jules Dassin (zie Filmografie)
    • 1993 - vertaald als Zomeravond, halfelf door Ernst Van Altena (ISBN 90-6551-141-5)

Van 1961 tot 1970

  • 1960 of 1962 (?) - L'Après-midi de Monsieur Andesmas, novelle
    • 1987 - vertaald als De namiddag van meneer Andesmas door Ernst Van Alten (Uitgeverij Goossens - ISBN 978-90-6551-119-5)
    • 2004 - verfilmd als L'Après-midi de Monsieur Andesmas door Michelle Porte (zie Filmografie)
  • 1965 - La Musica, toneelstuk
    • 1967 - verfilmd als La Musica door haarzelf samen met Paul Séban (zie Filmografie)
    • 1985 - herschreven als La Musica deuxième, door haarzelf geregisseerd voor theater
  • 1966 - Le Vice-Consul, roman
    • 1989 - vertaald als De vice-consul door Jean Schalekamp (Van Gennep - ISBN 90-6012-797-8)
  • 1969 - Détruire, dit elle, roman
    • 1969 - verfilmd als Détruire, dit elle door haar zelf (zie Filmografie)
    • 1990 - vertaald als Vernietigen, zegt zij (Van Gennep, ISBN 90-6012-465-0)

Van 1971 tot 1980

  • 1972 - India Song, toneelstuk
    • geschreven in opdracht van Peter Hall met het oog op een opvoering in Londen.
    • gebaseerd op het thema en de personages uit de roman Vice-Consul (1966)
    • 1975 - verfilmd als India Song door haarzelf (zie Filmografie)
  • 1980 - L'Homme assis dans le couloir, verhaal

Van 1981 tot 1990

  • 1981 - Agatha, la pièce de l'inceste, toneelstuk, vertaald als Agatha (1984 - Uitgeverij Parrèsia)
  • 1982 - L'Homme atlantique, roman, vertaald als De Atlantische man (1986 - Uitgeverij Parrèsia)
  • 1982 - La maladie de la mort, roman, vertaald als De ziekte van de dood (1984 - Uitgeverij Parrèsia)
    • 2009 - Dit boek leest Patricia Kaas in de clip Et s'l fallait le faire (Eurovisiesongfestival Moskou 2009)
  • 1984 - L'Amant, roman
    • 1984 - bekroond met de Prix Goncourt
    • 1985 - vertaald door Marianne Kaas als De minnaar (Meulenhoff)
    • 1987 - "Ritz Paris Hemingway Award" (beste Franstalige in het Engels gepubliceerde roman - The Lover)
    • 1992 - verfilmd als L'Amant door Jean-Jacques Annaud (zie Filmografie)
  • 1985 - La Douleur, roman
    • 1985 - vertaald door Jan Versteeg als De pijn (Van Gennep, vanaf 2007 Meulenhoff - ISBN 9789029079327)
  • 1985 - La Musica deuxième, toneelstuk
    • zie 1965 - La Musica

Van 1990 tot haar overlijden

  • 1991 - L'Amant de la Chine du Nord, roman, vertaald door Mirjam de Veth als De minnaar uit Noord-China (1992)
  • 1992 - Yann Andréa Steiner, roman, over haar relatie met Yann Andréa
  • 1993 - Ecrire, literair testament, vertaald door Marianne Kaas als Schrijven (1994 - Van Gennep - ISBN 978-90-5515-024-3)

Postuum

  • 2006 - Cahiers de la guerre et autres textes, vier onuitgegeven schriften daterend van tussen 1943 en 1949 (Zelfportret van een wild meisje, Cahiers 1943-1949, vert. Marianne Kaas, 2007 - Meulenhoff - ISBN 978-90-290-7934-1)

Filmografie (selectie)

  • 1958 - This Angry Age (Barrage contre le pacifique)
    • naar de roman Un barrage contre le Pacifique (1950)
    • verfilmd door René Clément
    • met Silvana Mangano en Anthony Perkins in de hoofdrollen
  • 1959 - Hiroshima mon amour
    • script
    • verfilmd door Alain Resnais]
  • 1960 - Moderato cantabile
    • naar de gelijknamige roman (1958)
    • adaptie voor film en script samen met Gérard Jarlot
    • verfilmd door Peter Brook met Jeanne Moreau die voor haar rol de prijs van de beste actrice kreeg op het Filmfestival van Cannes in 1960
  • 1966 - Dix heures et demi du soir en été
    • naar de gelijknamige roman Dix heures et demi du soir en été
    • medewerking aan het script
    • verfilmd door Jules Dassin met Melina Mercouri, Romy Schneider en Peter Finch in de hoodfrollen
  • 1967 - La Musica
    • naar het gelijknamige toneelstuk (1965)
    • adaptie voor film en script
    • regie samen met Paul Séban
    • met Delphine Seyrig, Robert Hossein en Julie Dassin in de hoofdrollen
  • 1967 - The Sailor from Gibraltar (Le Marin de Gibraltar)
  • 1969 - Détruire, dit-elle
    • naar de gelijknamige roman Détruire, dit-elle (1969)
    • adaptie voor film, script en filmdebuut als zelfstandig regisseuse
    • ongewoon, ontoegankelijk, experimenteel, sober
    • met onder andere Catherine Sellers en Michael Lonsdale
  • 1975 - India Song
    • naar het gelijknamige toneelstuk (1973)
    • adaptie voor film, script en regie
    • met Delphine Seyrig in de hoofdrol waarvoor ze in 1976 werd genomineerd voor de César voor Beste actrice
  • 1976 - Des journées entières dans les arbres
    • naar de roman (1954) en het toneelstuk (1965) met dezelfde naam
    • scenario en regie
    • met Madeleine Renaud, Jean-Pierre Aumont en Bulle Ogier als vertolkers
  • 1979 - Le navire Night
    • script en regie
    • script vertaald als Nachtschip Night (2007, vert. Rokus Hofstede, Uitgeverij Voetnoot, Perlouses-14 - ISBN 978-90-780-6807-5)
  • 1992 - L'Amant (The Lover)
    • naar de gelijknamige roman (1984)
    • verfilmd door Jean-Jacques Annaud
    • met Jane March en Tony Leung Ka-Fai in de hoofdrollen
    • Duras begon in opdracht van producent Claude Berri aan het script. Dit bleef onvoltooid ingevolge haar langdurige hospitalisatie en daarna door een conflict met de regisseur. Duras kantte zich tegen de verfilming en schreef als reactie de roman L'Amant de la Chine du Nord (1991), dat verscheen juist voor de film uitkwam.
  • 2004 - L'Après-midi de Monsieur Andesmas
    • naar de gelijknamige novelle (1962)
    • verfilmd door Michelle Porte
    • met Michel Bouquet en Miou-Miou
  • 2008 - Un barrage contre le Pacifique (The Sea Wall)
    • naar de roman Un barrage contre le Pacifique (1950)
    • verfilmd door Rithy Panh
    • met Isabelle Huppert en Gaspard Ulliel in de hoofdrollen

Biografieën (selectie)

  • 1994 - Duras ou Le poids d'une plume van Frédérique Lebelley
  • 1998 - Marguerite Duras van Laure Adler
    • 1999 - vertaald als Marguerite Duras, biografie door Theo Buckinx (De Geus, ISBN 978-90-5226-688-6)

Externe links

Bronnen