Een bruid in de morgen - Hugo Claus

(Aantal:0)

Hugo Claus. Foto: Frank Laufer. Collectie TIN.

Titel	Een bruid in de morgen
Auteur	Hugo Claus
Discipline	Toneel
Gepubliceerd op	1955
Gepubliceerd te	Antwerpen
Wereldpremière op	1 oktober 1955
Wereldpremière te	Rotterdam

PermalinkPermanente link naar deze pagina. Gebruik ctrl-click om de link te kopiëren.<br> Het complete adres is: <br> <code>theaterencyclopedie.nl/id/01944078-b549-7193-8700-668713ac6736</code> - xmlSemantische informatie in XML. - jsonSemantische informatie in JSON. - rdfGestructureerde informatie in RDF/XML-formaat

Bekijk alle

reacties

op deze pagina!

Synopsis

Het stuk draait om het gezin Pattini, waarvan de vader een gedesillusioneerd musicus is. De moeder verwijt hem zijn mislukking en schaamt zich voor hun armoede. Ze hebben twee kinderen: Thomas en Andrea. Thomas is een naïeve, ietwat kinderlijke jongen, die een zeer innige band met zijn zuster heeft. De twee leven in een gefantaseerd paradijsje. De moeder ziet dit met lede ogen aan en besluit Thomas te koppelen aan zijn oudere nicht Hilda. Zij is van rijke komaf en zou daarmee in één klap twee problemen oplossen: de financiële zorgen zijn voorbij en de intieme band tussen Thomas en Andrea wordt verbroken. Hilda trekt bij de familie in en de moeder probeert Thomas over te halen om met Hilda te trouwen. Als Andrea zich realiseert dat het huwelijk onontkoombaar is, ziet ze voor zichzelf geen uitweg meer en pleegt zelfmoord. Moeder vertelt Thomas en Hilda dat Andrea naar Engeland is vertrokken. Thomas rent daarop naar het station. Hilda wacht thuis op hem, als een bruid in de morgen.

Overzichten

Overzicht van uitvoeringen van dit werk en/of producties die op dit werk zijn gebaseerd, en die in Nederland te zien zijn geweest:

Titel	Producent	Premièreseizoen	Regisseur	Premièrelocatie
Een bruid in de morgen	Stichting Rotterdams Toneel	1955/1956	Ton Lutz	Rotterdamsche Schouwburg (1947-1984), Rotterdam
Een bruid in de morgen	Koninklijke Vlaamse Schouwburg	1965/1966	Lode Hendrickx	Stadsschouwburg, Eindhoven
In breid yn 'e moarn	Fryske Toaniel Stifting Tryater	1966/1967	Pyt van der Zee	Schouwburg De Lawei, Drachten
Een bruid in de morgen	Zuidelijk Toneel Globe	1973/1974	Ton Lutz	Schouwburg en Concertzaal Tilburg, Tilburg
Een bruid in de morgen	De Haagsche Comedie	1986/1987	Agaath Witteman	Koninklijke Schouwburg, 's-Gravenhage
Een bruid in de morgen	Stichting Cervelaat	1990/1991	Marcelle Meuleman	LAKtheater, Leiden
Een bruid in de morgen	Theatergroep Duizel	1990/1991	Roland Jurriëns	Polanentheater, Amsterdam
Een bruid in de morgen	Bisprodukties	1994/1995	Wim Berings	Theater Bis, 's-Hertogenbosch (1985-2004)
Een bruid in de morgen	Het Gevolg	1997/1998	Ignace Cornelissen	Stadsschouwburg, Utrecht
Een bruid in de morgen	Theaterschool	1997/1998	Ira Judkovskaja	Frascati, Amsterdam
Een bruid in de morgen	Toneelacademie Maastricht	1998/1999	Aram Adriaanse	Toneelacademie, Maastricht
Een bruid in de morgen	Het Nationale Toneel	2005/2006	Maaike van Langen	Nieuwe De la Mar Theater, Amsterdam
Een bruid in de morgen	NTGent	2010/2011	Wim Opbrouck, Jan Bijvoet	Stadsschouwburg, Groningen
Een bruid in de morgen	Toneelgroep Amsterdam	2014/2015	Maren Bjorseth	Frascati, Amsterdam

Overige ensceneringen

12 september 1958 - Theater Antigone. Regie: Bert de Wildeman.
14 februari 1959 - De Verbroedering.
28 januari 1960 - Vooruit (Deinze). Regie: Joris 't Kindt.
14 mei 1960 - Streven naar Kunst. Regie: Wim Lehman de Lehnsfeld.
29 mei 1961 - De Cirkel. Regie: Jack Jongenelen.
7 april 1962 - Kamper Amateur Toneelgroep De Kat. Nationaal Landjuweel.
1962 - S.T. Multatuli. Regie: Yvonne Colenet.
7 januari 1963 - Koninklijke Toneelvereniging "Rust Roest". Regie: L. Bogaert.
3 oktober 1964 - Nieuw Leven. Regie: W.C. van Buuren, K. v.d. Vring.
12 februari 1965 - Inter Amicos. Regie: Tom van der Waardt.
12 november 1965 - Theater Miniatuur. Regie: Nine de Kruijff.
10 januari 1966 - De Violieren. Regie: Rik Bravenboer. Stadstoernooi voor Liefhebberstoneel.
27 november 1966 - Toneelgroep M 46. Kerkrade.
2 mei 1967 - Koninklijke Vlaamse Schouwburg. Regie: Tone Brulin. Recensie van André Rutten in De Tijd, 6 mei 1967.
1966/1967 - Uyt Minne.
18 april 1969 - De ware vrienden-Climax. Regie: Julien Schoenaerts.
22 maart 1970 - Kunst, Licht en Vrijheid.
16 oktober 1970 - Theater Antigone. Regie: Bert de Wildeman.
1970/1971 - De Goudbloem. Regie: Dré Poppe.
1972/1973 - Calderon. Regie: Ad Beukering.
1972/1973 - Toneelgezelschap Reynaert.
28 oktober 1972 - Rederijkerskamer "Yver doet leeren". Regie: Carlos Detremmerie.
4 november 1973 - Het Zwevegems Theater. Regie: Raf Lesage.
10 februari 1974 - Toneelgroep Vondel. In het Trefcentrum in Kerensheide. Regie: Harry Schmeitz. Ook op 17 februari 1974 in de Fanfarezaal Kelderstraat in Stein.
2 maart 1974 - Flits.
1976/1977 - Inter Amicos. Regie: Piet van der Meulen.
25 november 1979 - Dosast.
22 januari 1980 - ODIA. Regie: Peter van Leeuwen.
26 februari 1980 - Heists Kamertoneel. Regie: Senne Rouffaer.
2 november 1982 - Oostends Werktheater. Regie: Marc Lybaert.
20 september 1985 - Mechels Miniatuur Theater. Regie: René Verreth.
11 april 1986 - Toneelgroep ARS. Regie: Bert Minjon.
3 februari 1989 - Imperium. Regie: Bart Vieveen.
1993/1994 - Het Vrijdagtheater. Regie: Ad Beukering.
1 oktober 1994 - Stichting Toneel Activiteiten. In de voormalige Vroedvrouwenschool in Heerlen. Regie: Peter Stam. Ook op 2, 14, 15, 16, 21, 22 en 23 oktober 1994 op dezelfde locatie, en op 11 december 1994 in het Prinsentheater in Groningen. Quote: Alleen al wat bereikt wordt met het hanteren van een witte sprei toont aan hoe artistiek gedreven de theatermakers met dit stuk zijn omgesprongen., door Mya Maas in Limburgsch Dagblad van 26 september 1994.
14 juni 2014 - Inter Amicos, in het Theater Inter Amicos in Dordrecht. Regie: Carmen Tatzreiter. Met Kevin Schell, Dagmar Janssen, Margriet Trausel, Dirk Meijer en Wilma Verhoef. Ook op 15, 20 en 22 juni 2014 op dezelfde locatie.

Drukgeschiedenis

Eerste uitgave: Ontwikkeling, Antwerpen / De Bezige Bij, Amsterdam 1955. (herdrukt in 1955 (2x), 1956 (3x), 1960, 1962, 1964, 1966, 1971, 1973, 1974, 1975, 1977 (2x), 1978 (2x), 1980 (2x), 1983, 1985, 1988, 1991, 1997

In: Acht toneelstukken: De Bezige Bij, Amsterdam / Contact, Antwerpen 1966 (herdrukt in 1971, 1978, 1988)

Editie H. Teirlinck, S.M. Ontwikkeling, Antwerpen 1956

Editie André Philippus Brink, Academica, Pretoria 1977

Editie Hilbrand Gringhuis, Patty Voorsmit, Amsterdam 1991

Vertalingen

Afrikaans:

1969: Bruid in die môre, vert. Jan Sebastian Rabie (herdrukt in 1979)

Frans:

1956: Andréa, ou La fiancée du matin: pièce en 4 actes, vert. Maddy Buysse; 1990: In: Théâtre complet, vert. Alain Van Crugten

Fries:

1966: De iere breid, vert. Tiny Mulder

Servisch:

1996: Nevesta ujutru, vert. Ivana Šćepanović

Video

Trailer van de enscenering uit 2011, door NTGent:

Trailer van de enscenering uit 2014, door Toneelgroep Amsterdam en Stichting Toneelschuur Produkties:

Open Repetitie bij NTGent, van de enscenering uit 2011:

Controversieel

Een bruid in de morgen was het debuut van Claus voor het grote toneel. Het stuk was destijds zeer controversieel omdat Claus gevoelige thema’s als incest en armoede aansneed. De inspiratie voor het stuk vond Claus onder meer bij Glazen speelgoed - Tennessee Williams.

Quotes

'Claus' ambiguïteiten maken de Bruid tot een tijdloos meesterwerk.'

Joost Ramaer, 'Meesterwerk van een jonge regisseur', in: theaterkrant.nl, 06-10-2014.

'Een stuk als Een bruid in de morgen blijft je ook na meer dan 50 jaar naar de keel grijpen.'

Peter Heirman, 'Een bruid in de morgen', op: peterheirman.wordpress.com, 20-05-2011.

'Het stuk ontleent zijn faam juist aan deze wederzijdse genegenheid.'

Kester Freriks, 'De familie is al gedoemd', in: NRC Handelsblad, 04-11-2005.

Geïnspireerd op Een bruid in de morgen

Televisiebewerking: regie Ton Lutz, Bruid in de morgen, 1959

Secundaire literatuur

Phil Cailliau, Omtrent "Een bruid in de morgen" van Hugo Claus, Antwerpen 1981 Uitgelezen. Reakties op boeken, onder redactie van het Christelijk Lektuur Centrum, 11 (1990)

M.J. Prins (1990). Taalhandeling en konteks. Diskrepansies in "Een bruid in de morgen" van Hugo Claus, in: Acta Academica, 22(2), 62.76.

Bronnen

Meedoen met TheaterEncyclopedie!

Inhoud