Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Frank Wedekind.jpg


Frank Wedekind.

NaamFrank Wedekind
Volledige naamBenjamin Franklin Wedekind
Geboortedatum1864
Overlijdensdatum9 april 1918
Overlijdensplaats München
BeroepSchrijver
DBNL-profielDBNL-profiel
IMDb-profiel0917149
VIAF-profiel27072933


Biografie

Fran Wedekind (1964-1918) was een Duits toneelschrijver en acteur.

Frank Wedekind verbleef vanaf 1872 in Lenzburg in Zwitserland. Zijn vader, de gynaecoloog Friedrich Wilhelm Wedekind, had besloten met zijn gezin te emigreren uit onvrede met de stichting van het nieuwe verenigde Duitsland. Het gezin woonde op kasteel Lenzberg. Wedekind begon na de problematische middelbare school (die hij uiteindelijk afbrak, waarna hij privéonderwijs kreeg) aan een rechtenstudie, maar brak ook deze af. Zijn vader verbrak daarop het contact met Wedekind, die voortaan ook geen financiële bijdragen van zijn ouders meer zou ontvangen.

Wedekind werkte vervolgens als journalist (onder meer bij de Neue Zürcher Zeitung), als marketingchef bij Maggi en als secretaris. Hij had weinig succes en het kwam tot een toenadering tussen hem en zijn vader. Wedekinds vader stond erop dat hij zijn rechtenstudie zou voortzetten, deze keer in Zürich. Het wilde echter niets worden met zijn studie. In Zürich maakte Wedekind kennis met Gerhart Hauptmann en John Henry Mackay, twee spilfiguren uit de latere Friedrichshagener Kreis. In oktober 1888 stierf Wedekinds vader, wat Wedekind blijkbaar definitief deed afzien van zijn studie. Begin 1889 reisde hij naar Berlijn, waar hij verbleef bij de naturalisten van de Friedrichshagener Kreis. Later dat jaar, 1889, trok hij naar München. De uitbetaling van zijn vaders erfdeel maakte het mogelijk nog iets langer rond te reizen, zodat Wedekind in 1894 enkele maanden in Londen verbleef, waar hij met Georg Brandes in contact kwam. Hij vervolgde zijn reis naar Parijs, waar hij Lou Andrea-Salomé, August en Frieda Strindberg en Albert Langen leerde kennen. Via Berlijn en Zürich belandde Wedekind in 1896 weer terug in München.

In 1896 was Wedekind met Albert Langen en Thomas Theodor Heine een van de oprichters van het satireblad Simplicissimus. Hij werd samen met Heine tot gevangenisstraf veroordeeld wegens majesteitsschennis. Behalve schrijven, trad hij ook op als toneelspeler en werkte mee in het in 1901 opgerichte cabaret Die Elf Scharfrichter. Wedekind was wars van burgerlijke moraal en schijnheiligheid.

Hoewel voorstander van de oorlog, werden met het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog Wedekinds werken ongewenst verklaard. Het grootste deel van de theaters in Duitsland weigerde onder druk van de publieke opinie voortaan zijn maatschappijkritische werken uit te voeren. Tegelijkertijd werd Wedekind door Walther Rathenau verzocht lid te worden van de "Deutsche Gesellschaft 1914", die de Duitse oorlogspolitiek ondersteunde.

Frank Wedekind trouwde in 1906 met de actrice Tilly Newes. Met haar had hij twee dochters: Pamela en Kadidja.

Theater/Dans

Een chronologisch en daaronder een link naar een alfabetisch overzicht van de voorstellingen die in première zijn gebracht, c.q. die in Nederland te zien zijn geweest en waarbij hij geregistreerd werd als auteur, voor zover geregistreerd in de Productiedatabase.

 
Lente - N.V. Het Hofstad Tooneel - 1919-03-15
Loulou - N.V. Het Hofstad Tooneel - 1919-03-27
Liefdesdrank - N.V. Het Hofstad Tooneel - 1920-10-09
Muziek - N.V. Het Hofstad Tooneel - 1922-11-11
Muziek - Comœdia - 1922-11-24
Lente - N.V. Vereenigd Rotterdamsch-Hofstad Tooneel - 1936-10-02
Voorjaarsontwaken - De Haagsche Comedie - 1966-11-26
De heldentenor - Stichting FACT - 1975-11-06
Lulu - De aardgeest en de doos van Pandora - Zuidelijk Toneel Globe - 1976-03-12
Voorjaarsontwaken - Zuidelijk Toneel Globe - 1976-10-30
Lente ontwaken - Theaterwerkplaats Consigne 8 - 1983-06-11
Lulu - Handke-Weiss Gezelschap - 1985-06-15
Lenteontwaken - De Zaak - 1985-10-04
Lulu - De Salon - 1986-04-01
Lente ontwaken - Theaterschool - 1986-06-17
Voorjaarsontwaken - Toneelgroep Amsterdam - 1989-02-01
Voorjaarsontwaken - De Tijd vzw - 1989-09-22
Lulu - Toneelgroep Amsterdam - 1989-10-24
Voorjaarsontwaken - Stichting Amai - 1994-01-21
De markies van Keith - Theater van het Oosten - 1994-10-07
Lulu - Karina Holla - 1995-11-11
Voorjaarsontwaken - Toneelgroep Amsterdam - 1996-09-28
Lulu - Het Nationale Toneel - 1997-10-31
Franciska - Toneelhuis - 1998-12-15
Lulu - Theaterschool - 2000-10-16
Muziek - Toneelacademie Maastricht - 2004-06-29
De heldentenor - Toneelacademie Maastricht - 2004-06-29
De ondraaglijke lichtheid van de liefde - Theatergroep Het Vervolg - 2007-05-18
Voorjaarsontwaken - Bonheur Theaterbedrijf Rotterdam - 2008-09-12
Voorjaarsontwaken - Toneelgroep Oostpool - 2011-05-07
Starring -16: Voorjaarsontwaken - Stichting Toneelschuur Producties - 2013-04-25
Lulu - Toneelgroep Oostpool - 2016-03-12
Voorjaarsontwaken - Toneelgroep Bam - 2018-06-19
Mephisto park - Frascati Producties - 2020-08-15

Werk

  • Frühlings Erwachen, Drama (1891)
  • Der Erdgeist, Drama (1895)
  • Marquis von Keith, Drama (1901)
  • König Nicolo, Drama (1902)
  • Die Büchse der Pandora, Drama (1904)

De drama's Der Erdgeist en Die Büchse der Pandora dienden als voorbeeld voor de opera Lulu van Alban Berg. Het karakter van Lulu inspireerde verschillende draaiboekauteurs, onder meer tot de volgende films:

  • Lulu on the Bridge (1998)
  • Something Wild (1986)
  • Innocence (2004) [1]
  • The Fine Art of Love (2005)

Bronnen