De TheaterEncyclopedie is vernieuwd!

Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Someone.gif

NaamJan Arends
Volledige naamJan (Johannes Cornelis) Arends
Geboren13 februari 1925
's-Gravenhage
'Overleden21 januari 1974
Amsterdam
BeroepSchrijver, Dichter
DisciplineToneel
'DBNL-profiel
IMDb-profiel
VIAF-profiel

Biografie

Jan Arends (1925 – 1974) was een Nederlands schrijver, dichter, en literair vertaler. Arends werd in 1972 op slag beroemd door de verhalenbundel Keefman, een onbarmhartige beschrijving van het leven van een man die voortdurend botst met de buitenwereld en behandelende psychiaters. In zekere zin was dit een beschrijving van zijn eigen leven; zeker zeven jaren bracht hij door in klinieken om zich er te laten behandelen voor zijn alcoholverslaving en voor zijn onrustige geest.

Die onrustige geest openbaarde zich vaak in querulanten-gedrag. Arends voelde zich door collega-schrijvers niet serieus genomen en liet dat op hoge toon merken. Ooit liet hij zich ontvallen dat hij eigenlijk recht had op de Nobelprijs. Zijn opstelling maakte hem tot een markante (zie: eufemisme) figuur in de literaire wereld. Dit imago werd nog eens versterkt door de openhartige wijze waarop hij verslag deed van zijn belevenissen als huisknecht voor welgestelde dames (door Arends als 'wijven' aangeduid). Hij putte er seksuele voldoening uit om door deze 'wijven' te worden gecommandeerd. Wanneer zijn werkgeefster na verloop van tijd medelijden voor Arends ging opvatten, nam hij ontslag.

Arends debuteerde in 1955 in het blad [Maatstaf met het verhaal Lente/Herfst, tien jaar later gevolgd door Gedichten, welke bundel werd samengesteld voor Remco Campert. In 1974 verscheen zijn verhalenbundel Ik had een strohoed en een wandelstok.

Op de dag dat zijn nieuwe bundel Lunchpauzegedichten verscheen, maakte hij een dodelijke sprong uit het aan de binnentuin gelegen raam van zijn Amsterdamse flat op de vijfde etage aan het Roelof Hartplein[1]. Hij schreef al eerder de zin "te pletter vallen is een goede dood".

Voor zijn kleine oeuvre zou hij in 1973 de Multatuliprijs krijgen. Toen Arends het raam uitsprong was het juryrapport nog niet gereed. Aangezien het doel van de prijs was 'het stimuleren van de scheppende kunst' , zag men af van een postume uitreiking.

In 1997 maakte regisseuse Jelle Nesna een docudrama van 50 minuten over het leven en werk van Arends, waarbij hij delen van zijn leven liet vertolken door acteurs. De rol van Arends werd hierin gestalte gegeven door Jeroen Willems. De film werd uitgezonden door de Nederlandse Programma Stichting en VPRO in het kader van Het uur van de wolf.

In 2003 verscheen de biografie Angst voor de winter van Nico Keuning.

Theater/Dans

Een alfabetisch overzicht van de voorstellingen die in première zijn gebracht, c.q. die in Nederland te zien zijn geweest en waarbij hij geregistreerd werd in de Productiedatabase als auteur

Bibliografie

  • 1955 - Lente/Herfst (verhaal, maatstafdeeltje; 14), 's-Gravenhage : Bakker
  • 1965 - Gedichten (poëzie), Amsterdam : De Bezige Bij
  • 1972 - Keefman (verhalen), Amsterdam : De Bezige Bij
  • 1974 - Lunchpauzegedichten (poëzie), Amsterdam : De Bezige Bij
  • 1974 - Ik had een strohoed en een wandelstok (verhalen), Amsterdam : De Bezige Bij
  • 1975 - Nagelaten gedichten (poëzie, postuum), Amsterdam : De Bezige Bij
  • 1982 - Twee verhalen van Jan Arends. Stichting "De Roos"
  • 1984 - Verzameld werk (verhalen, poëzie, postuum. Bevat ook alle verspreide en ongepubliceerde gedichten.)

Externe link

Bronnen

Sjabloon:Refs



  1. Maria Barnas in het NRC Handelsblad, 10 april 2009