Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Portret van Jos M. Orelio als Méphistophélès in Faust 367323.jpg


Portret van Jos M. Orelio als Mephisto in Faust. Foto: Albert Greiner, 1895.

NaamJos M. Orelio
Volledige naamJoseph Marie Theodoor Orelio
Geboortedatum1854
Geboorteplaats Den Bosch
Overlijdensdatum1926
Overlijdensplaats Den Haag
BeroepZanger
DisciplineMuziektheater
TrefwoordenOpera
VIAF-profiel4891196

Jos M. Orelio (1854 – 1926) was een beroemde Nederlandse operazanger in het stemvak bariton, actief aan het eind negentiende, begin twintigste eeuw een in binnen- en buitenland. Hij was ook werkzaam als oratoriumzanger en zanger van het Nederlands lied. Deze bariton werd door tijdgenoten beschreven als een kloeke figuur, met brede borst en recht van gestalte, en geroemd om zijn krachtige en kleurrijke stem.

Biografie

In zijn jeugd was Orelio solist in het plaatselijke kerkkoor. Hij volgde de kweekschool en werkte daarna als hulponderwijzer in Dordrecht, maar bleef naast zijn werk als onderwijzer ook zingen. In het zangkoor Kunstmin werd hij opgemerkt door Wilhelmina Gips, een bekend zangeres uit die tijd, die hem onder haar hoede nam. Later zou Orelio ook zelf les gaan geven op de muziekschool in Utrecht.

Enkele jaren daarna ontmoette hij Johannes George de Groot, directeur van De Parkschouwburg in Amsterdam, die op zoek was naar nieuwe acteurs voor zijn operagezelschap, het Hollandsch Opera-Gezelschap. Dit gezelschap speelde operavoorstellingen in het Nederlands, een noviteit. Orelio maakte zijn debuut in Faust (1883). Vanaf dat moment zong hij uitsluitend hoofdrollen. In 1888 trouwde Orelio met Amelies ’s Jonges, een zangeres bij hetzelfde gezelschap. In 1894 stapte Orelio over naar Het Nederlandsch Gezelschap dat huisde in de nieuwe Stadsschouwburg, Amsterdam.

Orelio trad vanaf 1895 ook in het buitenland op - Frankrijk, Duitsland en Rusland - en maakte in 1904 een tournee door Nederlands Indië. Door de afnemende populariteit van de opera ontwikkelde Orelio zich tot zanger van het Nederlandse lied en als oratoriumzanger. Daarnaast bleef hij lesgeven.

In 1902 ontving hij een Koninklijke onderscheiding voor zijn bijzondere prestaties. In 1916 verscheen ter gelegenheid van zijn 40-jarig jubileum zijn autobiografie, maar optreden deed hij steeds minder. In 1926 stierf Orelio in Den Haag. Zijn begrafenis in Amsterdam trok meer dan duizend belangstellenden.

Theater/Dans

Een chronologisch en daaronder een link naar een alfabetisch overzicht van de voorstellingen die in première zijn gegaan en waarin hij is opgetreden, voor zover geregistreerd in de Productiedatabase, alsmede naar zijn overige bijdragen aan voorstellingen.

 
Faust - Hollandsch Opera-Gezelschap - 1886-10-16
Czaar en scheepstimmerman - Hollandsch Opera-Gezelschap - 1886-11-24
De arme student - Hollandsch Opera-Gezelschap - 1886-12-11
De Zigeunerbaron - Hollandsch Opera-Gezelschap - 1886-12-18
Carmen - Hollandsch Opera-Gezelschap - 1887-01-23
Martha - Hollandsch Opera-Gezelschap - 1887-03-05
De Barbier van Sevilla - Hollandsch Opera-Gezelschap - 1887-05-28
Donna Juanita - Hollandsch Opera-Gezelschap - 1887-07-02
De Troubadour - Hollandsch Opera-Gezelschap - 1887-09-03
De Barbier van Sevilla - Hollandsch Opera-Gezelschap - 1887-10-02
Faust - Hollandsch Opera-Gezelschap - 1887-10-22
De Favoriete - Hollandsch Opera-Gezelschap - 1887-11-12
Donna Juanita - Hollandsch Opera-Gezelschap - 1887-12-12
Catharina en Lambert - Hollandsch Operette Gezelschap - 1888-11-24
De troubadour (Le trouvère) - Hollandsch Opera-Gezelschap - 1889-09-01
Faust - Hollandsch Opera-Gezelschap - 1889-09-21
Brinio - Hollandsch Opera-Gezelschap - 1889-09-23
Rigoletto - Hollandsch Opera-Gezelschap - 1889-11-23
Willem Tell - Hollandsch Opera-Gezelschap - 1890-01-18
Willem Tell - Nederlandsche Opera - 1891-08-29
De troubadour - Nederlandsche Opera - 1891-09-12
Hamlet - Nederlandsche Opera - 1891-10-03
Cavalleria rusticana of de trouweloozen - Nederlandsche Opera - 1891-10-07
De Hugenoten - Nederlandsche Opera - 1891-10-10
De stomme van Portici - Nederlandsche Opera - 1891-10-17
De favoriete - Nederlandsche Opera - 1892-01-16
Cavalleria rusticana of de trouweloozen - Nederlandsche Opera - 1892-10-29
De Hugenoten - Nederlandsche Opera - 1892-11-05
Leiden ontzet - Nederlandsche Opera - 1893-04-01
Faust - Nederlandsche Opera - 1893-09-16
De Hugenoten - Nederlandsche Opera - 1893-10-28
De trouweloozen (Cavalleria Rusticana) - Nederlandsche Opera - 1893-11-09
Paljas - Nederlandsche Opera - 1893-12-09
Rigoletto - Nederlandsche Opera - 1894-01-24
De Rantzau's - Nederlandsche Opera Vereeniging 1894-1895 - 1894-04-07
De Afrikaansche - Nederlandsche Opera Vereeniging 1894-1895 - 1894-04-24
Faust - Nederlandsche Opera - 1894-10-04
Siciliaansche boereneer - Nederlandsche Opera - 1894-10-30
Leiden ontzet - Nederlandsche Opera - 1894-11-27
De troubadour - Nederlandsche Opera - 1894-12-25
De vliegende Hollander - Nederlandsche Opera - 1895-01-08
Willem Tell - Nederlandsche Opera - 1895-03-26
Paljas - Nederlandsche Opera - 1895-03-29
Fidelio - Nederlandsche Opera - 1895-04-16
Lohengrin - Nederlandsche Opera - 1895-04-19
De Hugenoten - Nederlandsche Opera - 1895-09-07
Faust - Nederlandsche Opera - 1895-09-17
Jeruzalem - Nederlandsche Opera - 1895-09-24
De troubadour - Nederlandsche Opera - 1895-10-06
Aïda - Nederlandsche Opera - 1895-10-15
Tannhäuser - Nederlandsche Opera - 1895-12-17
De viool van Cremona - Nederlandsche Opera - 1896-04-23
Lohengrin - Nederlandsche Opera - 1896-09-01
Leiden ontzet - Nederlandsche Opera - 1896-10-02
Faust - Nederlandsche Opera - 1896-10-25
Erik Jensen - Nederlandsche Opera - 1896-11-20
De Evangelieman - Nederlandsche Opera - 1896-12-22
Paljas - Nederlandsche Opera - 1897-01-04
Tannhäuser - Nederlandsche Opera - 1897-02-09
De vliegende Hollander - Nederlandsche Opera - 1897-03-12
De Walküre - Nederlandsche Opera - 1897-04-13
De Afrikaansche - Nederlandsche Opera - 1897-09-02
Faust - Nederlandsche Opera - 1897-09-24
A basso porto (Aan de Benedenhaven) - Nederlandsche Opera - 1897-10-22
De Walküre - Nederlandsche Opera - 1898-01-07
Violanta, de vrouw in 't geel - Nederlandsche Opera - 1898-01-28
Fidelio - Nederlandsche Opera - 1898-02-23
De tempeliers - Nederlandsche Opera - 1898-03-04
Cavalleria rusticana - Nederlandsche Opera - 1898-11-20
Violanta - Nederlandsche Opera - 1898-11-20
De Hugenoten - Nederlandsche Opera - 1899-09-15
Faust - Nederlandsche Opera - 1899-09-30
Hans Heiling - Nederlandsche Opera - 1899-10-24
De troubadour - Nederlandsche Opera - 1899-11-02
Lohengrin - Nederlandsche Opera - 1899-11-14
Cavalleria rusticana - Nederlandsche Opera - 1899-12-02
Willem Tell - Nederlandsche Opera - 1900-01-12
Tannhäuser - Nederlandsche Opera - 1900-02-02
Herodiade - Nederlandsche Opera - 1900-02-25
Helga - Nederlandsche Opera - 1900-04-06
… overige resultaten

Bronnen

  • S.A.M. Bottenheim, De Opera in Nederland, Leiden 1983.
  • Joseph Marie Theodoor Orelio, M’n Gedenkschriften, Amsterdam 1916.
  • Rob van der Zalm, Nederland(s) en de opera, Zauberflöte wordt Toverfluit, Lelystad 2002.