De TheaterEncyclopedie is vernieuwd!

Opera

Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Informatie

Opera is een vorm van muziektheater waarbij het verhaal door spelers van het stuk wordt gezongen, met de begeleiding van een muziekensemble. De oorspong van deze vorm van muziektheater ligt in Florence, rond het jaar 1600 als een poging om het klassieke drama van de oude Grieken nieuw leven in te blazen. De essentiële elementen van een opera-werk zijn de gecomponeerde muziek in samenhang met de geschreven tekst van het verhaal. In principe zijn beide elementen gelijkwaardig, doorgaans geeft men echter de componist het primaire auteurschap.

Sinds het ontstaan heeft de opera zich echter als podiumkunst discipline ontwikkeld tot de meest omvangrijke en daardoor ook vaak meest kostbare vorm van podiumkunst. Voor de uitvoering worden tegenwoordig naast een groot muziekensemble, diverse zangsolisten en een of meerdere vocale koren, ook vaak acteurs, dansers, mimespelers, andersoortige optredenden en figuranten gevraagd. De theatervormgeving is ook meestal omvangrijk en gecompliceerd.

De eerste opera’s bestonden uit tragedies gebaseerd op historische en mythologische onderwerpen en figuren, verbeeld en gezongen door een beperkt aantal opera-zangers. Later ontstonden er ook komische varianten en werden meerdere solisten en grotere koren ten tonele gevoerd. Aan het eind van de negentiende eeuw werden ook dramatische verhalen van meer gewone mensen getoonzet. De opera is zich als podiumkunstvorm altijd blijven ontwikkelen. Sinds de laatste decennia van de twintigste eeuw is er echter sprake van een opleving van de belangstelling voor de opera, mede door een meer eigentijdse benadering door regisseurs, dirigenten en opera-zangers ten aanzien van de uitvoeringspraktijk, zowel muzikaal, dramaturgisch, scenografisch als zang-technisch.

Alhoewel er nog met regelmaat nieuwe operawerken worden gecreëerd, worden vooral oudere werken uit het opera-repertoire steeds weer opnieuw opgevoerd, weliswaar in nieuwe ensceneringen en volgens steeds weer veranderende opvattingen ten aanzien van de origineel gecomponeerde muziek en moderne dramaturgische opvattingen ten aanzien van de mise en scene en de scenografie.

Het grootste Nederlandse operagezelschap is De Nationale Opera. Zij voeren moderne ensceneringen van uit het klassieke opera-repertoire op, maar ook hedendaags werk, zoals Symposium van Peter Schat en Gerrit Komrij, Noach en Hier° van Guus Janssen en Friso Haverkamp, Writing to Vermeer van Louis Andriessen en Peter Greenaway, Tea (2002) van Tan Dun en Raaff van Robin de Raaff en Janine Brogt

Repro-O1923-001-1.jpg 400pz

Zie verder een lijst van opera's die gerekend kunnen worden tot het internationale opera-repertoire

Hieronder een chronologisch overzicht van de voorstelling die in Nederland onder de noemer Opera in première zijn gebracht, voorzover geregistreerd in de Productiedatabase

Of zie een alfabetische overzicht op titel van deze Opera voorstellingen

 
Double Points: Oytis - Emio Greco
Farewell My Concubine - KIT Tropentheater - 2011-09-15
De heksen van Venetië - Fondazione Musica - 2011-04-16
La bohème - Compagnia d' Opera Italiana - 1993-03-17
De tweede mijl - YO! Operafestival - 2011-11-26
Siegfried - Wagnervereeniging - 1893-05-19
Rienzi (De laatste der Tribunen) - Nederlandsche Opera - 1894-09-04
Die Walküre - Wagnervereeniging - 1894-11-23
Siegfried - Wagnervereeniging - 1895-02-01
Die Meistersinger von Nürnberg - Wagnervereeniging - 1896-01-17
Tristan und Isolde - Wagnervereeniging - 1896-05-08
Die Walküre - Wagnervereeniging - 1897-01-08
Götterdämmerung - Wagnervereeniging - 1897-05-15
Siegfried - Wagnervereeniging - 1898-01-20
Götterdämmerung - Wagnervereeniging - 1898-05-14
Rienzi (de laatste der Tribunen) - Nederlandsche Opera - 1899-03-26
Herodiade - Nederlandsche Opera - 1900-02-25
Lohengrin - Wagnervereeniging - 1901-05-22
Siegfried - Wagnervereeniging - 1901-11-07
Götterdämmerung - Wagnervereeniging - 1902-05-29
Hoffmann's vertellingen - Nederlandsche Opera - 1902-09-02
Parsifal - Wagnervereeniging - 1905-06-20
Tannhäuser - Wagnervereeniging - 1913-05-22
Salome - Wagnervereeniging - 1914-02-20
Mârouf, savetier du Caïre - Fransche Opera - 1916-04-01
Savetier du Caïre - Fransche Opera - 1916-04-01 Mârouf
Faust - De 1916-1919 Nederlandsche Opera - 1917-10-15
Ariadne auf Naxos - Wagnervereeniging - 1924-01-24
Der Rosenkavalier - Wagnervereeniging - 1925-02-12
Fidelio - Wagnervereeniging - 1927-06-09
Pelléas et Mélisande - Wagnervereeniging - 1927-11-10
Carmen - Wagnervereeniging - 1928-11-15
Die Fledermaus - Wagnervereeniging - 1930-01-21
Wozzeck - Wagnervereeniging - 1930-10-07
Iphigénie en Tauride - Wagnervereeniging - 1930-11-20
Die Zauberflöte - Wagnervereeniging - 1931-02-03
Die Meistersinger von Nürnberg - Wagnervereeniging - 1931-05-07
Tristan und Isolde - Wagnervereeniging - 1931-11-19
Boris Godoenov - Wagnervereeniging - 1932-01-26
Les contes d'Hoffmann - Wagnervereeniging - 1932-05-26
Falstaff - Wagnervereeniging - 1932-11-24
Violetta (La traviata) - Operettegezelschap Jacques van Bijlevelt - 1933-01-21
Parsifal - Wagnervereeniging - 1933-02-11
Halewijn - Wagnervereeniging - 1933-06-13
Loreleij - Italiaansche Opera - 1933-11-01
Acis et Galatée - Wagnervereeniging - 1933-11-23
Tannhäuser - Wagnervereeniging - 1934-04-12
Rienzi, der Letzte der Tribunen - Städtische Bühnen Frankfurt - 1934-04-19
Der Rosenkavalier - Städtische Bühnen Frankfurt - 1934-04-20
Arabella - Wagnervereeniging - 1934-11-29
Falstaff - Italiaansche Opera - 1935-01-15
La sonnambula - Italiaansche Opera - 1935-01-17
Die Walküre - Wagnervereeniging - 1935-05-16
Halewijn - Corrie Hartong - 1935-07-06
Ariane et Barbe-Bleue - Wagnervereeniging - 1935-11-21
Lohengrin - Wagnervereeniging - 1936-05-07
Carmen - Wagnervereeniging - 1936-11-18
De verkochte bruid - Wagnervereeniging - 1937-01-27
Götterdämmerung - Wagnervereeniging - 1937-04-29
De snoek - Wagnervereeniging - 1938-03-24
L'heure espagnole - Wagnervereeniging - 1938-03-24
Siegfried - Wagnervereeniging - 1938-06-16
Entfuhrung aus den Serail - Düsseldorfer Oper - 1938-08-26
La giaconda - Italiaansche Opera - 1938-10-26
Mathis der Maler - Wagnervereeniging - 1939-03-09
Die Walküre - Wagnervereeniging - 1939-06-08
Die Zauberflöte - Nederlandsche Operastichting - 1939-12-11
Les Contes d'Hoffmann (Hoffmann's vertellingen) - Nederlandsche Operastichting - 1940-01-15
Les contes d'Hoffmann - Wagnervereeniging - 1940-02-01
Der Freischütz - Nationale Operagroep - 1940-09-16
Die Hochzeit des Figaro - Wiener Staatsoper - 1940-10-15
Der Barbier von Sevilla - Wiener Staatsoper - 1940-10-18
Fidelio - Nederlandsche Operastichting - 1940-11-21
Troubadour - Nederlandsch Opera Ensemble - 1940-12-01
La Bohème - Opera Italiana.N.V. Italiaansche Opera - Den Haag - 1940-12-07
Rigoletto - Opera Italiana.N.V. Italiaansche Opera - Den Haag - 1940-12-08
Madame Butterfly - Opera Italiana.N.V. Italiaansche Opera - Den Haag - 1940-12-14
Faust - Nederlandsch Opera Ensemble - 1940-12-26
Tannhäuser - Nationale Operagroep - 1941-01-01
Lohengrin - Duisburger Oper - 1941-01-20
… overige resultaten