Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Albert van Lier.jpg


Afbeelding van Albert van Lier uit het archief van Bijzondere Collecties van de UVA

NaamAlbert van Lier
Volledige naamAlbert Joseph Martin van Lier
PseudoniemAlbert van Lier
BijnaamJaap van Lier
Geboren19 oktober 1898
Brussel
Overleden1989
BeroepCabaretier
DisciplineCabaret
TrefwoordenCabaret, theater, pianist, muziektheater


Albert van Lier (1898 – 1989) was een Nederlandse cabaretier uit de theaterfamilie Van Lier. Hij was bekend als de helft van het cabaretduo Tholen & Van Lier. Samen met Herman Tholen maakte hij van 1919 tot 1941 cabaret.

Biografie

Albert van Lier is op 19 november 1898 geboren te Brussel als zoon van Rosalia Cuypers (4 september 1871 – 12 april 1952) en Joseph van Lier (8 januari 1854 – 16 juli 1923). Zijn volledige naam is Albert Joseph Martin van Lier.
Zijn moeder, Rosalia Cuypers, was beter bekend als Julia Cuypers. Zij was van origine een Belgische actrice, maar ze vestigde zich in Nederland toen ze een contract aangeboden kreeg door de gebroeders van Lier, haar toekomstige echtgenoot en zwagers.
Net als Alberts moeder was ook zijn vader Joseph van Lier acteur. Daarnaast vormde Joseph van Lier samen met zijn twee broers Lion en Isouard tot 1910 de directie van het Hollandsch Tooneelgezelschap (1882-1910). Zij speelden met name in het Grand Théâtre aan de Amstelstraat.
In verschillende kaarten en krantenartikelen wordt Albert van Lier aangesproken met Jaap. Waarom Jaap zijn bijnaam was, is echter niet bekend.
Van Lier had een vriendenkring die met name bestond uit andere artiesten. Zo was Lou Bandy, een Nederlandse zanger en conferencier een vriend van hem, net als Frank Steffan.

Op 23 februari 1928 trouwde Van Lier met Aletta Wilhelmina van Wijk (1900-1993). Zij werd ook wel Letty genoemd en was een geliefd mannequin. Van Lier en Van Wijk waren allebei lid van de besloten kunstenaarsvereniging Sociëteit De Kring in Amsterdam. Op 30 april 1935 scheidde het stel echter na een huwelijk van zeven jaar. Het stel bleef kinderloos.
Nog in datzelfde jaar hertrouwde Albert van Lier. Zijn bruid was Jeanne Laforce (1911-2001). Zij was een Vlaamse zangeres. Ook met Laforce kreeg Van Lier geen kinderen. Zij bleven samen tot de dood van Van Lier in 1989.

Tholen & Van Lier

Albert van Lier was werkzaam als zanger bij het cabaret van Jean Louis Pisuisse toen Herman Tholen daar in 1918 auditie deed. Tholen werd direct aangenomen. Een jaar later bracht Pisuisse Tholen en Van Lier samen in het duo The Juveniles. Al snel veranderde het duo zijn naam in Tholen & Van Lier, onder welke naam zij uiteindelijk bekend werden. Tholen en Van Lier schreven hun liederen zelf: Tholen schreef de teksten en Van Lier componeerde en arrangeerde de muziek. Deze liedjes gingen veelal over actuele onderwerpen. Tholen zong deze liedjes terwijl Van Lier piano speelde en de tweede stem voor zijn rekening nam. Voorbeelden van liederen die ze hebben geschreven zijn: “Blondje!,” “Hoort de bel,” “Vrouw van de straat” en “In het ouderlijk huis.”
Vooral onder de naoorlogse WO I (1914-1918) generatie werd het duo al snel razend populair. In de jaren ’20 en ’30 traden ze dan ook veel op in zowel binnen- als buitenland. Zo speelden ze maanden achter elkaar in Tuschinski en gingen ze naar Denemarken, Noorwegen, Zweden, Duitsland en België. Ook vertrokken Tholen en Van Lier in 1928 samen met hun echtgenotes naar Nederlands-Indië voor een tournee. Tijdens deze tournee speelden Tholen en Van Lier samen met hun vrouwen. Toen ze in 1929 weer in Nederland terugkwamen, gingen Tholen en Van Lier echter weer als duo verder.
In 1930 werkten Tholen en Van Lier samen met The Original Ramblers, een jazzy dansorkest. Zij maakten onder andere een korte stomme film ter promotie.[1] Verder namen Tholen en Van Lier in de jaren ’30 tal van grammofoonplaten op, schreven en speelden ze hun eerste revuevoorstelling “Tijd is geld” (1933/1934) en werkten ze mee aan verschillende cabaret- en variétéprogramma’s.
In 1932 vierde het duo zijn 12,5 jarig jubileum in het Tuschinskitheater. Dit jubileum begon met een galavoorstelling, gevolgd door een nachtfeest.[2] Uit de vele (geluk)telegrammen die Tholen en Van Lier kregen blijkt dat dit jubileum een grootse aangelegenheid was.
Vanaf 1936, nadat Tholen en Van Lier in 1935 nogmaals naar Nederlands-Indië waren afgereisd voor een tournee, werd het duo Tholen en Van Lier omgevormd naar De vier van Tholen en Van Lier. Vanaf dat moment traden Albert en Herman altijd op samen met hun echtgenotes (voor Albert van Lier betekende dit dat hij na één jaar optreden met Letty, nu optrad met zijn nieuwe vrouw Jeanne).
De samenwerking tussen Tholen en Van Lier stopte echter plotseling in 1941 nadat Albert van Lier was opgepakt wegens het helpen van joden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hiervoor heeft hij vervolgens vastgezeten in Kamp Vught. Toen Van Lier na een jaar werd vrijgelaten, kreeg hij een “optreedverbod voor het leven”. Ondanks dat dit verbod na de oorlog verviel, voelde Van Lier er niks meer voor om op te treden.
Albert van Lier ging na de oorlog de textielhandel in terwijl Herman Tholen bleef optreden. Tholen en Van Lier bleven elkaar wel zien. Op 12 juli 1953 trad het duo nog één keer samen op ter ere van een AVRO jubileum. Ook in 1977 was het duo samen te zien ter gelegenheid van de tachtigste verjaardag van Tholen. Albert van Lier stierf in 1989 op 91-jarige leeftijd. Zijn exacte sterfdatum en plaats van overlijden zijn niet bekend.

Theater / Dans

Een alfabetisch overzicht van de voorstellingen waarin Albert van Lier heeft meegespeeld voor zover geregistreerd in de Productiedatabase: voorstellingen
Een overzicht van de voorstellingen waarvoor Albert van Lier de muziek of de muzikale larrangementen heeft geschreven voor zover geregistreerd in de Productiedatabase: voorstellingen

Video's


Een fragment van een promotiefilm van Tholen & Van Lier met The Original Ramblers.

Een jubileumoptreden ter ere van het 12,5 jarig jubileum van Theater Tuschinski.

Archief in de Bijzondere Collecties van de UvA

Het archief van Albert van Lier bevindt zich bij de Bijzondere Collecties van de UvA en bevat verschillende persoonlijke documenten zoals een verlovingsbericht en lidmaatschapskaarten van Sociëteit De Kring. Verder bevat het veel foto’s, krantenartikelen over zijn moeder Julia Cuypers, herinneringen aan de tournee door Nederlands-Indië en het 12,5 jarig jubileum en krantenknipsels. Ook bevat het archief recensies, aankondigingen van optredens en bladmuziek en liedteksten van het duo Tholen en Van Lier. Ook de foto’s op deze pagina zijn afkomstig uit het archief.

Links

Zie ook het artikel Opkomst, bloei en neergang van De Firma van Lier.

Bronnen

“(1932) 12 en half-jarig Jubileum Tholen en Van Lier.” Youtube. https://www.youtube.com/watch?v=TGMvZ1U0N6Q&t=6s.
Coffeng, J.M. Lexicon van Nederlandse Tonelisten. Amsterdam: Polak & Van Gennep, 1965.
“Herlevend duo.” Telegraaf. https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=%22Albert+van+Lier%22&coll=ddd& sortfield=datedesc&resultsidentifier=ddd:110585757:mpeg21:a0145&identifier=ddd:1 10585757:mpeg21:a0145.
Honing, Piet Hein. Acteurs- en Kleinkunstenaarslexicon. Diepenveen: Acteurslexicon, 1984.
“In opdracht van modemagazijn Hirsch.“ Red een portret. http://redeenportret.nl/dossiers/lees/modemagazijn.
“Tholen en Van Lier.” dbnl.nl. https://www.dbnl.org/tekst/_ind004200101_01/_ind004200101_01_0029.php.
“Tholen en Van Lier & The Ramblers bij La Gaité (1930).” Youtube. https://www.youtube.com/watch?v=KHi1cHIf98o.

“Tholen en Van Lier voor één keer samen.” Het Parool. https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=%22Albert+van+Lier%22&coll=ddd &sortfield=datedesc&resultsidentifier=ABCDDD:010839869:mpeg21:a0373&identifi er=ABCDDD:010839869:mpeg21:a0373
  1. Zie onderaan de pagina voor een fragment.
  2. Zie onderaan de pagina voor een fragment.