Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
51xxxxx67.004 Lou Bandy imgE917.tmp.jpg


Lou Bandy, 1944. Foto:onbekend. Collectie TIN.

NaamLou Bandy
Volledige naamLodewijk Ferdinand Dieben
Geboortedatum19 april 1890
Geboorteplaats 's-Gravenhage
Overlijdensdatum24 juni 1959
Overlijdensplaats Zandvoort
BeroepCabaretier, Zanger
Externe databases:
IMDb
VIAF
Lou Bandy (1890 - 1959) was een Nederlandse zanger en conferencier die in de periode tussen de beide wereldoorlogen een van de populairste artiesten van Nederland was. Tot zijn bekendste liedjes behoren: Zoek de zon op, Schep vreugde in het leven en Louise zit niet op je nagels te bijten.


Lou Bandy heeft bijgedragen aan 23 productie(s).

Lou Bandy heeft gewerkt in de volgende functies:


Het gehele overzicht van voorstellingen waaraan Lou Bandy heeft meegewerkt, voor zover geregistreerd in de Theaterencyclopedie:

NB: Bij de carrièreoverzichten zijn de voorstellingen gekoppeld aan de premièredatum. Het kan echter voorkomen dat personen niet aan de première meewerkten, maar pas later bij de voorstelling betrokken raakten.

Curriculum Vitae Theatrum
Productie Functie Producent Seizoen Premièredatum In regie van
Ik wil gelukkig zijn Auteur (schrijver libretto, scenario) Dolly Bellefleur 1995/1996 4 april 1996 Ries Fess
Hallo hierheen Uitvoerende Nationale Revue Bob Peters 1930/1931 4 juli 1931
Een geel bandje... meneer Uitvoerende Nationale Revue Bob Peters 1931/1932 7 augustus 1932 Meyer Hamel
O... bedoel je dat! Uitvoerende Nationale Revue Bob Peters 1932/1933 19 juli 1933
Dat doet je weer goed Uitvoerende Nationale Revue Bob Peters 1934/1935 25 juli 1935 Frans Bogaert
Gala Nachtvoorstelling ter gelegenheid van het 30-jarig jubuleum van Henri Wallig Uitvoerende Gelegenheidscombinaties 1935/1936 25 maart 1936
Zoek de zon op Uitvoerende Nationale Revue Bob Peters 1936/1937 23 juli 1936
Schep vreugde in het leven Uitvoerende Nationale Revue Bob Peters 1936/1937 15 juli 1937
Lach iederen dag Uitvoerende Nationale Revue Bob Peters 1938/1939 14 juli 1938 Bob Peters
Wij in Holland Uitvoerende Gezelschap Jong Nederland 1938/1939 14 juli 1939 Louise Bouwmeester-Sandbergen
Kommt und lacht! Uitvoerende Theater Der Prominenten 1939/1940 15 juni 1940
Het Cafétje Uitvoerende Gelegenheidscombinaties 1939/1940 7 augustus 1940 Jacques van Bijlevelt
Zonder bon Uitvoerende Louise Bouwmeester-Sandbergen 1940/1941 20 december 1940
Wees Welkom Uitvoerende Revue Wees Welkom 1940/1941 19 juli 1941
Den Haag op stelten Uitvoerende Nationale Revue Bob Peters 1946/1947 23 juli 1947
Anova show Uitvoerende Gelegenheidscombinaties 1947/1948 6 maart 1948 Frans van Klingeren
Laat de poppetjes dansen Uitvoerende Nationale Revue Bob Peters 1948/1949 21 juli 1948 Bob Peters
Elias weet 't beter Uitvoerende Max Tailleur 1951/1952 2 maart 1952
Hoera, we leven nog Uitvoerende Gezelschap Rens van Dorth 1952/1953 1 juli 1953
De Jantjes - Herman Bouber Muziek Joop van den Ende Theaterproducties BV 1997/1998 26 september 1997 Eddy Habbema
Als op het Leidseplein... Muziek V&V Entertainment B.V. 2005/2006 29 november 2005 Eddy Habbema
De Zangeres Zonder Naam Muziek De Graaf & Cornelissen Producties BV 2011/2012 21 november 2011 Paul van Ewijk
Land of Hope and Glory Muziek Stichting Nederlands Komedie Theater 2011/2012 20 maart 2012 Ton Offerman


Wortels

Bandy, afkomstig uit een Haags arbeidersgezin, werkte als piccolo, huisbediende, straatzanger en als dienstplichtige bij de marine voordat hij in 1915 een serieuze carrière in het variété begon. Aanvankelijk trad hij samen met zijn broer Willy op onder de naam The Bandy Brothers (Bandy is een veramerikaanste omkering van de lettergrepen Die-ben). Al snel bleken de karakters van de broers echter te sterk te botsen om zinvol te kunnen samenwerken; in tegenstelling tot Willy stond Lou bekend als een moeilijk mens.

Lou ging verder onder de naam Lou Bandy. Op 21 juni 1921 trouwde hij met de pianiste Eugenie Küch, een Duitse officiersdochter die een grote invloed op zijn carrière zou hebben: ze bracht hem nettere omgangsvormen bij, deed hem het belang van het spreken in beschaafd Nederlands inzien en bezorgde hem zijn eerste lucratieve contracten. Met haar steun wist de Haagse volksjongen zich in de loop der jaren tot in de top van het establishment van artiesten, impresario's en theatereigenaren te werken. In 1927 werd hun dochter Louise geboren.

Bandy als vedette

Bandy werd bij het publiek bekend als zanger van vrolijke teksten, meestal van de hand van Ferry van Delden of Philip Pinkhof (alias Rido). Bij personen uit zijn directe omgeving had hij een minder vrolijk imago. De anekdotes waarin Bandy zijn collega's met een zure opmerking schoffeert zijn talrijk en menig Hagenees zou zich Bandy jaren later nog herinneren als een kankâhlèeâh die er geen probleem in zag om de spiritusdrinkers op het Haagse Malieveld tegen luttele vergoeding een liedjestekst afhandig te maken.

Vanaf 1931 was Bandy de publiekstrekker voor het revuegezelschap De Nationale Revue dat hij in 1939 verruilde voor Jong Nederland. Al die tijd was zijn strohoed zijn handelsmerk. Verder stond hij bekend om de goocheme kwinkslagen die hij tussen de liedjes door maakte. Hij improviseerde vaak en wist - als een standup comedian avant-la-lettre - vaak de lachers op zijn hand te krijgen. Grove teksten schuwde hij daarbij niet. Een mevrouw die te laat binnenkwam begroette hij met de volgende woorden: "Hé Marie, leuk dat je ook komt, Ik had je met kleren aan niet zo gauw herkend."

Als artiest was Lou Bandy veelzijdig. Hij nam als zanger grammofoonplaten op, speelde mee in een paar Nederlandse speelfilms. In de eerste, Het Meisje met den Blauwen Hoed uit 1934, speelde hij zelfs een dubbelrol. Fien de la Mar en Cees Laseur speelden een rol in zijn tweede film Het leven is niet zoo kwaad uit 1935. Maar bovenal was Bandy een revue-artiest. In 1939 had hij een succes met het liedje Rats, kuch en bonen.

Tweede Wereldoorlog

In 1940 kocht hij een villa in Doorn. Hij vertoefde daar graag en richtte de woning in met onder andere een collectie schilderijen van Nederlandse meesters.

Wat zijn opstelling in de oorslogsjaren is geweest blijft onduidelijk. Begin 1941 nam Bandy zitting in een adviesraad voor de vakgroep Kleinkunst, die moest adviseren over een door de Duitsers ingesteld instituut, de Kultuurkamer. Deze actie werd Bandy kwalijk genomen. Waarschijnlijk had hij zich in zijn onnozelheid in dit soort zaken gestoken, want tijdens zijn optredens liet hij zijn anti-Duitse gevoelens blijken door het zingen van vaderlandslievende liedjes.

In 1942 werd Bandy wegens anti-Duitse provocatie gearresteerd. Hij had namelijk tijdens een optreden het manke loopje van Seyss-Inquart geïmiteerd. Tussen het publiek aanwezige N.S.B.-ers meldden het voorval aan de bezetter. Hij bracht een nacht door in de gevangenis van Scheveningen en werd later overgebracht en gedetineerd in een gijzelaarskamp in Haaren. Door een hartkwaal te simuleren kwam hij vrij. Hij schreef bovendien een onderdanige brief aan de bezetter met het verzoek om weer te mogen optreden.

Korte tijd later werd hij opnieuw gearresteerd en overgebracht naar een gijzelaarskamp. Daar deed hij een zelfmoordpoging. Na verpleging kwam hij rond Kerstmis 1942 weer thuis. Hij kreeg huisarrest en moest in Doorn blijven. Hierdoor trad hij tijdens de resterende oorlogsjaren niet meer op.

In 1944 kreeg hij opnieuw tegenslagen te verwerken. Zijn vrouw Eugenie overleed in februari en zijn broer Willy Derby in april. Bij de begrafenis van zijn broer veroorloofde Bandy zich in zijn afscheidstoespraak enkele vulgariteiten, verwijzend naar het feit dat Derby tijdens het bedrijven van de liefde was gestorven. De aanwezigen waren geshockeerd.

De brief aan de bezetter en zijn betrokkenheid bij de Kultuurkamer leidden er na de oorlog toe dat Bandy door sommigen als 'fout' werd gezien. Tijdens zijn come-backoptreden op 23 juni 1945 in het Concertgebouw in Amsterdam verscheen zelfs een afvaardiging van de Binnenlandse Strijdkrachten op het podium om Bandy te arresteren. "Als ik iets misdaan heb, stenig mij dan!", riep Bandy de zaal in. Diverse aanwezigen bemoeiden zich ermee. Het resultaat was dat men, in afwachting van nader onderzoek, van arrestatie afzag. Uiteindelijk werd Bandy de gewraakte brief vergeven, omdat deze vermoedelijk onder grote druk was geschreven. Ook de medewerking van het gros der Nederlandse artiesten aan de Kultuurkamer werd na de oorlogsjaren met de mantel der liefde bedekt.

Nadagen

Na de oorlog bleef Bandy nog jaren een van Nederlands populairste artiesten maar in de jaren vijftig bleken zijn hoogtijdagen voorbij. De grote revues waarin hij altijd had geschitterd waren niet meer gewild en Bandy moest zich tevreden stellen met kleinere optredens in het schnabbelcircuit. Daarnaast trad hij regelmatig op in het populaire radioprogramma De bonte dinsdagavondtrein.

Bandy's behoefte om jonge meisjes aan de haak te slaan drong zich steeds nadrukkelijker op de voorgrond. Dat hij tijdens zijn huwelijk op dit gebied al aan een sterke amoureuze veroveringsdrang had geleden was een publiek geheim, maar nadat zijn vrouw in 1944 was overleden resulteerden zijn escapades zelfs in twee kortstondige huwelijken: van 27 juli 1948 tot 9 maart 1949 met Sinia Franke (1925 - 1975) en met de 18-jarige Carla van den Hurk (1933 - 1958), van 15 augustus 1952 tot 16 april 1958. In beide partners vond de narcistische Bandy echter niet de kritiekloze bewonderaars waar hij naar zocht en ook door het publiek werd hij niet meer op handen gedragen. Zijn onzekerheid sloeg om in regelrechte podiumangst. Na de scheiding van Carla belandde hij enige tijd in een psychiatrische kliniek. De laatste maanden van zijn leven woonde hij alleen in een flat in Zandvoort, waar hij in 1959 zelfmoord pleegde. Hij werd in Doorn naast zijn eerste vrouw begraven.

In Hengelo en Arnhem is een straat naar hem genoemd.

Luister naar liedjes op de Jukebox

Luister nu naar liedjes van Lou Bandy op de Jukebox

Externe links

Bronnen