Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Willem van Zuylen - Onze Tooneelspelers (1899) (1).jpg

NaamWillem van Zuylen sr.
Geboortedatum3 april 1847
Geboorteplaats 's-Gravenhage
Overlijdensdatum10 februari 1901
Overlijdensplaats Rotterdam
BeroepActeur
DisciplineToneel
VIAF-profiel289453739

Biografie

Willem van Zuylen sr. (1847-1901), toen nog zonder toevoeging sr., was in zijn tijd de bekendste acteur in Nederland. Van jongsaf stond hij al op het toneel, vanaf 1855 bij het kindertoneel van Verwoert.
Volgens eigen zeggen was Willem van Zuylen de eerste toneelspeler die monologen voordroeg en zelf publiceerde. Het fenomeen nam vervolgens een hoge vlucht. Auteurs als Herman Heijermans en Justus van Maurik wierpen zich erop.
Hij speelde vervolgens bij het Koninklijk toneelgezelschap, en kwam toen bij Victor Driessens die hem als leerling aannam. Hij speelde toen in Rotterdam en Amsterdam, en kwam in 1863 in Antwerpen bij het gezelschap van Victor Driessens en van Frans van Doeselaer. Hij keerde echter spoedig terug naar Nederland en speelde weer in Rotterdam en Amsterdam.
Van Zuylen was mede-oprichter van het Rotterdamse gezelschap: Antoine le Gras, van Zuylen en Derk Haspels. Dat onder meer bekend werd door de opvoering van Multatuli's Vorstenschool, waarin hij Spiridio speelde. Het drietal gaf veel oorspronkelijke Nederlandse stukken, zelfs in 1880 in Londen. En met succes!
In 1881 richtte hij een eigen gezelschap op. Dat wijdde in 1883 de nieuwe Groningse Schouwburg in en speelde een week lang Our Boys van Byron voor een uitverkochte zaal.
Van Zuylen was in heel Nederland zeer geliefd. Zijn gezelschap werd telkens weer gevraagd.
In 1899 werd hij zenuwziek waarvan hij niet herstelde. Op 10 februari 1901 overleed Van Zuylen, 54 jaar oud.

Herinneringen

Willem van Zuylen was een onvergetelijk toneelspeler, die steeds in contact is gebleven met het publiek. Bij zijn steeds duidelijke dictie, was hij een buitengewoon veelzijdig acteur. Rössing zegt van hem: "hij was een kunstenaar bij Gods genade. De romantiek was niets voor hem, hij was pur sang realist. Hij hield van het rijke leven, vooral van gezonde humor, maar tegenspoed en droefenis hebben mee hem tot een echte acteur gevormd. Als hij liefde voor het onderwerp had, dan wist hij het te dragen en op te voeren. Hij had een goddelijke opgewektheid, maar zoals hij zelf opgaf: hij lachte ook wel eens omdat hij niet huilen wilde."
Hij speelde in Inkwartiering en in de Bibliothecaris, beide van Von Moser en Schönthan, in Torenheuvel, in Glanor's Uitgaan, hij was Kobus in Vriend Fritz, Janus Tulp in het stuk van Justus van Maurik, de kastelein in De Kiesvereeniging van Stellendijk, Koenraad Deel in Annemie van Rosier Faassen. Professor Crampton was hij in Gerhart Hauptmann's drama, in 1893, allicht zijn beste rol. Zijn laatste succes behaalde hij met Henri Dekking's Groote Dagen!

Theater/Dans

Trivia

Hij was de vader van de eveneens acteur geworden zoon Willem van Zuylen jr.

Bronnen