Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken


Informatie

Dit gebouw was achtereenvolgens bekend als:

  • Hoogduitsche Schouwburg (1790-1852)
  • Grand Théâtre des Variétés (1852-1861)
  • Grand Théâtre (1861-1940)
  • Capaciteit: 1791: 800; 1875: 1100; 1905 : 667.
  • Soort voorstellingen: Treur- en blijspelen, operettes, vaudeville, opera, ballet

Geschiedenis Grand Théâtre

In 1852 nam Abraham van Lier de Hoogduitsche Schouwburg in de Amstelstraat in Amsterdam over, en veranderde de naam in Grand Théâtre des Variétés. De naam veranderde in 1861 na een kleine verbouwing in kortweg Grand Théâtre.
Tijdens de grote verbouwing van de Stadsschouwburg op het Leidseplein (1872 tot 1874) traden de Vereenigde Toonelisten op in het Grand Théâtre, en na de brand van de Stadsschouwburg in 1890 vonden de Nederlandsche Toonelisten er gastvrijheid. Overigens hebben alle beroemde toneelspelers uit de tweede helft van negentiende eeuw in het Grand Théâtre gespeeld; ook internationale vedetten als Adelaïda Ristori, Eleonora Duse, Ernst von Possart en Sarah Bernhardt.
In 1875 werd het gebouw van binnen en van buiten grondig verbouwd – waarna Abraham van Lier op 7 september (tijdens de feestelijke opening) met een fakkeloptocht van zijn theater in de Plantage naar het Grand Théâtre werd gebracht voor een uitgebreide huldiging. Na zijn overlijden in 1887 vormden zijn zoons Isouard, Lion en Joseph, de driekoppige leiding.

Indeling en prijzen 1897

Stalles en Balcon: 1,50 / Loge 1,00 / Parterre 0,75 / Gallerij Loge 0,50 / Gallerij 0,25

Portret van Abraham van Lier 107610.jpg Karikatuur van Lion, Isouard en Joseph van Lier 73820.jpg

Links: Abraham van Lier. Foto: Albert Greiner. Rechts: Karikatuur van Lion, Isouard en Joseph van Lier in "Abram Prikkie", 1892.

In 1938 werd een geheel nieuw ontwerp voor het Grand Théâtre gemaakt door Hamaker en Dinger. Dit ontwerp is echter nooit uitgevoerd. In 1940 ging het theater failliet. Op 27 maart van dat jaar vond de executieverkoop van het theater plaats, óp het toneel. Pas in 1946 werd het gesloopt.

Exterieur Grand Théâtre

Grand Théâtre 69747.jpg

Het Grand Théâtre, 1903. Gewassen pentekening en aquarel door Herman M.J. Misset.

De voorgevel was vrij vlak en niet erg imposant. Voor de symmetrie waren er vijf voordeuren aangebracht, waarvan er echter twee niet echt waren. Bij de verbouwing van 1875 werd de voorgevel voorzien van een luifel en gaslantaarns. In 1887 werden op last van de brandweer aan de voorgevel brandtrappen aangebracht, die bij de grote verbouwing en grondige gevelwijziging van 1905 weer verdwenen. In de gevel werd een tegeltableau aangebracht met de jaartallen 1852-1905 en op de balkonrand van de eerste verdieping stond met grote letters Grand Théâtre.

Premières

Een chronologisch overzicht van de voorstellingen, die in het Grand Théâtre, Amsterdamin première zijn gegaan:

 
Alles wordt weer goed - Gelegenheidscombinaties - 1932-06-11
Kom, schaak me toch - Gezelschap Grand Théâtre 1923-1933 - 1931-08-01
No, No Nanette - Gezelschap Flora/Difraen - 1928-10-01
De avonturen van een filmster - N.V. Het Schouwtooneel - 1928-08-01
't Instituut voor lieftalligheid - Fred Milton en Co. - 1928-07-18
Een moeder - Het Schouwtooneel - 1928-03-17
Een moeder - Toneelgezelschap Max van Gelder - 1928-03-16
7 Kansen - De Speeldoos - 1926-09-01
De klimgeit - Het Schouwtooneel - 1926-05-02
Consul Blauwbaard - Gezelschap - 1923-1933 Grand Théâtre - 1926-04-21
'n Charmante kerel - De Zomerspelers 1924-1925 - 1925-05-03
'n Nieuw stuk - Gezelschap Grand Théâtre - 1924-06-25
'n Misstap - Gezelschap - 1923-1933 Grand Théâtre - 1924-04-16
De 3e tweeling - Gezelschap - 1923-1933 Grand Théâtre - 1923-07-20
't Gesloten paradijs - Gezelschap - 1923-1933 Grand Théâtre - 1923-06-02
Baron von Haberniks - Nederlandsch Vaudeville Gezelschap - 1922-06-17
Beverly - Nederlandsch Vaudeville Gezelschap - 1922-03-11
De bedriegers - Gelegenheidscombinaties - 1920-01-12
Arendsoog - N.V. De Tooneelvereeniging - 1919-12-10
't Gouden haantje - N.V. De Tooneelvereeniging (1912-1923) - 1919-07-23
Bokkesprongen - N.V. De Tooneelvereeniging - 1918-07-20
Telefoongeheimen - N.V. De Tooneelvereeniging (1912-1923) - 1918-07-10
Een poppenhuis - N.V. De Tooneelvereeniging (1912-1923) - 1918-04-13
Boven menschelijke kracht - N.V. De Tooneelvereeniging - 1918-02-23
Een millioen! - N.V. De Tooneelvereeniging - 1917-07-29
Aron Laguna - N.V. De Tooneelvereeniging - 1917-02-24
3x Drukken voor de lift - De 1915-1916 Kluchtspelers - 1915-07-06
Bonardon - N.V. De Tooneelvereeniging - 1914-11-24
Brief in den schemer - N.V. De Tooneelvereeniging - 1914-08-16
Asra - N.V. De Tooneelvereeniging - 1914-05-23
Ahasverus - N.V. De Tooneelvereeniging - 1913-06-20
Een man wil trouwen - Ensemble Solser en Hesse - 1910-09-01
De blauwe muis - o.l.v. Van Lier Hollandsch Tooneelgezelschap - 1909-11-26
Eerloos - o.l.v. Van Lier Hollandsch Tooneelgezelschap - 1908-11-07
Eerzucht - o.l.v. Van Lier Hollandsch Tooneelgezelschap - 1908-04-26
'n Paaslam - Afdeling Toneel Amsterdamsch Lyrisch Tooneel - 1903-11-15
'n Koninkrijk voor 'n kind! - Afdeling Toneel Amsterdamsch Lyrisch Tooneel - 1903-07-27
Een glas water - Afdeling Toneel Amsterdamsch Lyrisch Tooneel - 1903-01-02
Een dag vol dwaasheden - Hollandsch Tooneelgezelschap 1895-1903 - 1901-05-22
Luilekkerland - Reyding Revue - 1897-09-18
Corignan tegen Corignan - Gezelschap van Tivoli Schouwburg - 1894-05-20
De Amsterdamsche kaartlegster - o.l.v. Van Lier Hollandsch Tooneelgezelschap - 1894-04-08
De bruiloft te Valeni - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1893-09-30
Belsama - o.l.v. Van Lier Hollandsch Tooneelgezelschap - 1893-05-13
Bébé - o.l.v. Van Lier Hollandsch Tooneelgezelschap - 1893-04-18
Champignol tegen wil en dank - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1893-02-06
De boezemvriend - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1892-12-04
De bede der schipbreukelingen - o.l.v. Van Lier Hollandsch Tooneelgezelschap - 1892-12-01
Blanchette - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1892-11-19
De Amerikaansche - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1892-10-08
… overige resultaten

Een alfabetisch overzicht van de voorstellingen, die in dit theater in première zijn gegaan: Premieres Grand Théâtre, Amsterdam


Bronnen

  • Theaters in Nederland sinds de zeventiende eeuw. Redactie Bob Logger, Eric Alexander, Menso Carpentier Alting, Nico van der Krogt, Nathalie Wevers. Theater Instituut Nederland, 2007
  • Productiedatabase