Maurice Maeterlinck

Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Biografie

Maurice Maeterlinck (1862 - 949) was een Belgisch dichter, (toneel-)schrijver, essayist, librettist en vertaler. Hij schreef zijn werk in het Frans en ontving in 1911 de Nobelprijs voor de Literatuur.

Hij werd opgevoed in een gegoede familie, en genoot zijn onderwijs in het Sint-Barbaracollege (Jezuïeten) te Gent. Hij studeerde rechten, maar hij had al vlug door dat hij niet geschikt was voor deze studierichting.

Tijdens een verblijf in Parijs kreeg hij de smaak te pakken van literatuur. In 1889, kreeg hij een goede kritiek van Octave Mirbeau (een criticus van Le Figaro), zijn faam was meteen gemaakt.

In 1920 werd Maeterlinck verkozen tot lid van de pas opgerichte Académie royale de langue et de littérature françaises de Belgique. Om zijn boek La vie des termites, een beschrijving van het 'maatschappelijk' leven van de termiet, waarin een parallel kon worden getrokken met de communistische maatschappij, werd hij beschuldigd van het plagiëren van de Zuid-Afrikaanse schrijver Eugène Marais. Deze kwestie is nog niet sluitend opgelost.[1]

In 1932 werd hij door koning Albert I tot graaf benoemd.

In 2005 eindigde hij op nr. 98 tijdens de Vlaamse versie van De Grootste Belg en op nr. 80 in de Waalse.

Werken

Als dichter van het symbolisme heeft Maeterlinck een belangrijke plaats ingenomen in de Europese literatuur. In zijn gedichten wil hij worden bevrijd van de broeikaswereld, zodat hij meer uitzicht krijgt op een open horizon. Zijn gedichten worden gevormd door droomflitsen, fantasma's, nachtmerries, ijlkoortsen van een waanzinnige geest, die wanhopig probeert uit zijn besloten wereld te komen, maar daar niet in slaagt. Hij maakt hierbij gebruik van de écriture automatique van de surrealisten, waardoor zijn gedichten in zijn tijd zeer modern zijn. Zijn toneelwerk is dat van een dichter die zijn dramatische conflicten poëtisch tracht weer te geven en dat van een essayist die dat filosofisch probeert te doen. Zijn toneelstukken worden beheerst door het menselijk noodlot; zijn hoofdpersonen zijn geboren onder een ongelukkig gesternte en zijn meestal bang voor het leven, de liefde en de toekomst. In dit toneel is geen plaats voor innerlijke rust en geluk. In zijn latere toneelwerk grijpt het noodlot niet meer zo tragisch in het leven van de hoofdfiguren in en komt er wel ruimte voor wat geluk. Een internationaal succes werd L'oiseau bleu, die de zoektocht weergeeft van Tyltyl en Mytyl, twee kinderen van een houthakker, die, geleid door het Licht, de blauwe vogel van het geluk en het raadsel van het bestaan willen opsporen. Ze zijn in het bezit van een talisman, een diamant, waarmee ze de waarheid achter de schijn kunnen vinden en die hen naar de blauwe vogel brengt in Het Land van de Toekomst, waar de kinderen leven die nog niet zijn geboren. Volgens Maeterlinck bestaan er wezens met een tweede leven naast hun dagelijks bestaan, die alles weten en niets, die leven en geluk zoeken, maar ook vluchten. De mens is bovendien van twee zijden gebonden aan de niet-levenden, zowel die van het verleden als die van de toekomst. Ook in zijn essayistisch werk neemt het noodlot een belangrijke plaats in, naast thema's als het bewustzijn en onderbewustzijn, het ik, geboorte, dood en voortbestaan, het leven van de termiet, de bijen, de sensibiliteit van de bloem, de relatie bloem en God. En ook hier zien we een pessimistische en ontgoochelde visie op het bestaan.

Theater/Dans

Een alfabetisch overzicht van de voorstellingen die in première zijn gebracht, c.q. die in Nederland te zien zijn geweest en waarbij hij geregistreerd werd in de Productiedatabase als auteur of librettist

Toneelstukken

Maurice Maeterlinck; De lezing door Emile Verhaeren (detail), door Théo van Rysselberghe
  • La Princesse Maleine (Prinses Maleine, 1889)
  • L'Intruse (De indringer, 1890)
  • Les Aveugles (De blinden, 1890)
  • Les Sept Princesses (De zeven prinsessen, 1891)
  • Pelléas et Mélisande (Pelléas en Mélisande, 1892), in 1902 door Claude Debussy omgezet in een opera
  • Alladine et Palomides (Alladine en Palomides, 1894)
  • Intérieur (Interieur, 1894)
  • La Mort de Tintagiles (De dood van Tintagiles, 1894)
  • Aglavaine et Sélysette (Aglavaine en Sélysette, 1896)
  • Soeur Béatrice (Zuster Beatrijs, 1901)
  • Ariane et Barbe-Bleue (Ariadne en Blauwbaard, 1901), in 1905 door Paul Dukas omgezet in een opera
  • Monna Vanna (Monna Vanna, 1902)
  • Joyzelle (Joyzelle, 1903)
  • L'Oiseau Bleu (De Blauwe Vogel, 1908)
  • Marie-Magdaleine (Maria Magdalena, 1910)
  • Le Bourgmestre de Stilmonde (1918)
  • Le Miracle de saint Antoine (Het wonder van Sint Antonius, 1919)
  • Les Fiançailles (De verloving, 1922)
  • Le Malheur passe (1925)
  • La Puissance des morts (1926)
  • Berniquel (1926)
  • Marie-Victoire (1927)
  • Juda de Kerioth (1929)
  • La Princesse Isabelle (1935)
  • Jeanne d'Arc (1948)

Poëzie

Illustratie van Charles Doudelet voor Douze chansons (1896)
  • Serres chaudes (Broeikas van het hart, 1889)
  • Douze chansons (1896, in 1900 opnieuw uitgegeven als Quinze chansons)

Proza

  • Le Trésor des humbles (De schat der nederigen, 1896)
  • La Sagesse et la destinée (Wijsheid en levenslot, 1898)
  • La Vie des abeilles (Het leven der bijen, 1901)
  • L'Intelligence des fleurs (Het leven der bloemen, 1907)
  • La vie des termites (1926)
  • Bulles bleues (1948), autobiografie
  • La mort (De dood, 1913)

Over Maurice Maeterlinck

  • Maurice Maeterlinck, Gedichten/Toneel en Proza met een inleiding van prof.dr.Mathieu Rutten. Haarlem, 1962
  • Elisabeth Leijnse, Symbolisme en nieuwe mystiek in Nederland voor 1900; een onderzoek naar de Nederlandse receptie van Maurice Maeterlinck; met de uitgave van een handschrift van Lodewijk van Deyssel. Genève: Droz, 1995.
  • Elisabeth Leijnse & Hans Vandevoorde, Maeterlinck in de Nederlanden, Gent: Maurice Maeterlinck Stichting, 2003.

Bronnen

  1. [1], een bespreking van het boek De Plaag van David Van Reybrouck

Schrijf mee!

Wilt u deze pagina bewerken, corrigeren of aanvullen?

Iedereen kan eenvoudig meeschrijven aan de theatergeschiedenis op de Theaterencyclopedie. Hiervoor moet u ingelogd zijn op uw eigen account. Door eenmalig te registreren maakt u een eigen account aan. Helpt u mee de Theaterencyclopedie compleet te maken?

Fondsen en Partners