Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Someone.gif

NaamPaul Citroen
Volledige naamPaul Roelof Citroen
Geboortedatum15 december 1896
Geboorteplaats Berlijn
Overlijdensdatum13 maart 1983
BeroepBeeldend kunstenaar
DisciplineMuziektheater
TrefwoordenOpera
DBNL-profielDBNL-profiel
VIAF-profiel108360371
RKD-profiel16920

Paul Citroen (1896 - 1983) was een Nederlands kunstenaar, leraar en, samen met Charles Roelofsz, oprichter van de Nieuwe Kunstschool in Amsterdam.

Biografie

Paul Citroen genoot zijn opleiding bij het Bauhaus] in Weimar. Zijn oeuvre bestaat onder meer uit schilderijen, foto's en postzegelontwerpen. Zijn meest bekende werk is wellicht Metropolis (1923), een fotomontage van een grote stad. Het inspireerde de Duitse regisseur Fritz Lang bij het maken van de filmklassieker Metropolis.

In 1949 decoreerde Citroen, die toen docent aan de Haagse Kunstacademie was, de kerkzaal van de hervormde Maranathakerk aan de Tweede Sweelinckstraat in de wijk Duinoord in Den Haag. Hij werkte daarbij nauw samen met de architect, Frits Eschauzier (1889-1957) uit Bussum. Citroen ontwierp voor hetzelfde jaar tevens de Zomerpostzegels, in een opvallende en ook omstreden kleurstelling met uitsluitend geel, groen en blauw. Hij ontwierp een exlibris voor Walter Salomon.

Citroen was bevriend met Willem Schrofer. Met hem en Rein Draijer, Willem Jacob Rozendaal en Han van Dam had hij grote invloed op de studenten die nu onder de Nieuwe Haagse School worden genoemd.

Paul Citroen was ook een groot verzamelaar van kunst. Een deel van zijn collectie is nu te vinden in de collectie Hannema-de Stuers Fundatie, in Heino. In 1948 verkocht Citroen een groot werk van Carlo Carrà Funeral of the anarchist Galli, 1911 aan het Museum of Modern Art in New York.

In Utrecht is in de nieuwbouwwijk Leidsche Rijn een straat naar de kunstenaar vernoemd.

Theater/Dans

  • Een alfabetisch overzicht van de voorstellingen die in première zijn gebracht en waarin hij geregistreerd werd voor het ontwerp van het decor, voor zover geregistreerd in de Productiedatabase.
  • Idem voor de kostuums

Prijzen

  • 1950 - Jacob Maris Materiaalprijs
  • 1955 - Jacob Hartog Prijs

Werken in musea

Literatuur

  • Palet-een boek gewijd aan de hedendaagse Nederlandsche schilderkunst (1931, de Spieghel, Amsterdam)
  • Jacob Bendien 1890-1933 (1940, W.L. & J. Brusse's Uitgeversmaatschappij, Rotterdam, herinneringsboek, samenstelling Paul Citroen)
  • Licht in 'n groene schaduw (1941, L.J.C. Boucher, Den Haag)
  • Richard (1942, Den Haag)
  • Ontaarde kunst (1945, De Driehoek, 's Graveland)
  • Sketchbook for friends - (1947)
  • De tekenaar Henk Hartog 1915-1942 (1947, H.P. Leopold, Den Haag)
  • Kunsttestament (1952, L.J.C. Boucher, Den Haag, Duitstalig)
  • Gezien door (1956, L.J.C. Boucher, Den Haag)
  • Gezien door... (1956, L.J.C. Boucher, Den Haag)
  • Introvertissimento (1956, L.J.C. Boucher, Den Haag)
  • Paul Citroen (1956, artikel in Kroniek van Kunst en Kultuur 16)
  • Over het portretteren (1956, artikel in Parnas, Tijdschrift over de vormgeving 1)
  • Het tekenwerk van Paul Citroen (1957, catalogus Gemeentemuseum Arnhem)
  • Kleine Zeichenlehre (1957)
  • Wie ich Thomas Mann zeichnete (1957, artikel in Bulletin Museum Boymans 8)
  • Tekeningen van Paul Citroen (1958, Stedelijk Van Abbemuseum, Eindhoven)
  • Collectie Paul Citroen (1959, Gemeentemuseum Arnhem, museum Boijmans-van Beuningen)
  • Een tekenles. De nieuwe tekenleer, lijn, toon, materiaal, de stip (1960, Rotterdam, Brusse)
  • Appel of citroen (1963, Wending)
  • Notities van een schilder (1966, L.J.C. Boucher, Den Haag)
  • Portretten van letterkundigen (1966, Dordrechts Museum)
  • Kunsttestament (1967, Drukkerij Trio, Den Haag, vertaling van Kunsttestament, 1952)
  • De portrettist Paul Citroen als verzamelaar (1968, Stedelijk Museum de Lakenhal, Leiden)
  • Wir Maler heute un die Kunsttradition - (1968, privédruk, Ascona)
  • Paul Citroen/Sierk Schroder (1971, tentoonstellingscat. De Zonnewijzer, Philips Ontspanningscentrum Eindhoven, met Sierk Schroder))
  • A'dams (A'dam's) en Eva's (1971, Galerie Hooft, portfolio met litho's)
  • Paul Citroen en het Bauhaus: herinneringen in woord en beeld (1974, Bruna, Utrecht, met Kurt Lob)
  • Portretten - (1974, uitgever Semper Agendo, Apeldoorn/Antwerpen, tweede druk in 1975)
  • Retrospektive Fotografie - (1978, Bielefeld/Düsseldorf)
  • Bij benadering (1979, De Pelikaan)
  • Landschappen (1979, Terra, Zutphen)
  • Paul Citroen fotograaf. Foto's uit de jaren '29-'35 (1979, Haags Gemeentemuseum Prentenkabinet)
  • Paul Citroen, schilder-tekenaar (1981, Van Holkema & Warendorf, Bussum, met Klaas Peereboom)
  • Palet-een boek gewijd aan de hedendaagsche Nederlandsche schilderkunst (1981, Reflex, Utrecht, facsimile van boek 1931)
  • Paul Citroen & Erwin Blumenfeld (1993, Photographer's Gallery, London, met E. Blumenfeld, door Gerard Forde)
  • Paul Citroen. Kunstenaar, docent, verzamelaar (Waanders/Hsf, Zwolle, Heino, Wijhe, door H. van Rheeden e.a.)
  • Paul Citroen 1896-1983 (1996, Focus, Amsterdam)
  • Paul Citroen en de fotografie. Het begin; Berlijn (1996, Focus, Amsterdam, door Herbert Molderings)
  • Paul Citroen, tussen modernisme en portret (2009, Waanders Uitgevers, Zwolle, door Ralph Keuning)

Externe links

Bronnen