Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Meijer Blitz

Unknown.png

NaamMeijer Blitz
PseudoniemMaloïtz
Geboren21 februari 1895
Amsterdam
Overleden10 juli 1942
Mauthausen
BeroepIllusionist
TrefwoordenVarieté

Biografie

Meijer Blitz (1895-1942) was een in Amsterdam geboren Joodse variétéartiest. Zijn specialiteiten waren zingen en telepathie. Vooral met dit laatste is hij tussen 1920 en 1942 zeer bekend geworden. Telepathie - het overbrengen van gedachten en gevoelens zonder gebruik van taal of technische hulpmiddelen - was sinds het eind van de negentiende eeuw een breed bediscussieerd fenomeen geworden en werd op een gegeven moment ook onderdeel van variétéoptredens.

Carrière
Maloïtz reisde rond door Nederland en trad vaak op in lunchrooms, hotels en plaatselijke cafés. Hij had de gewoonte om voor zijn optredens eerst een voorstelling voor de plaatselijke pers en de politie te organiseren, om zo zijn talent te laten controleren. Journalisten konden dan een reportage over hem schrijven, om zo meer mensen naar zijn optreden te trekken.

Op zoek naar Sara Beugeltas
Maloïtz gebruikte zijn telepathische talenten niet alleen als entertainer. Soms werkte hij ook samen met de politie. Een zaak die hem veel bekendheid heeft gebracht is de moord op Sara Beugeltas in 1934. Sara Beugeltas was pas acht jaar toen zij op maandag 27 augustus om tien voor acht ‘s avonds als vermist werd opgegeven bij de Amsterdamse politie. Sinds kwart voor twee die middag was er niets meer van het meisje vernomen. Ook vanwege de aandacht van de Nederlandse media werd er door buurtbewoners een massale zoekactie gestart, echter zonder resultaat. Dit was het moment dat telepaat Maloïtz werd ingeschakeld. Hij voerde verschillende telepathische experimenten uit in een tijdsbestek van een aantal uur. Over die experimenten is verder niets bekend; wel dat Maloïtz er sterk van overtuigd was dat het meisje zich in het pakhuis bevond. Op 28 augustus 1934, om 12:30 uur, werd het stoffelijk overschot van het meisje gevonden op de zolder van een bananenloods aan het Waterlooplein. De dader, Emanuel Polak, was hier werkzaam als pakhuisknecht. Alhoewel niet duidelijk is op welke wijze Maloïtz precies heeft geholpen bij het politieonderzoek, verwierf hij door zijn betrokkenheid grote nationale bekendheid.

Maloïtz was zo bekend dat hij, Joods artiest, een reisvergunning kreeg gedurende de Tweede Wereldoorlog. Ook trad hij op in Werkkamp De Landweer in Elsloo in de lente van 1942. Later dat jaar (10 juli 1942) is hij vermoord in het concentratiekamp Mauthausen. Bijzonder schrijnend aan dit alles is dat zowel het gezin van Sara Beugeltas, als het gezin van Maloïtz de Tweede Wereldoorlog niet hebben overleefd, maar Emanuel Polak wel. Dit omdat hij een gevangenisbewaarder had, die Joden niet uitleverde aan de Duitsers.

Zie ook zijn biografie op de website van Joods Amsterdam.

Bronnen

  • Bredius, C. J. G. “Maloïtz, de wereldberoemde telepaath.” RHC Rijnstraat, Woerdensch Weekblad. 6 oktober 1934.
  • website Hell, Maarten. "Beugeltas, Sara." Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland, (2018): 6 pars. Geraadpleegd 1 november 2018.
  • Luckhorst, Robert. The Invention of Telepathy 1870-1901. Oxford: Oxford University press, 2002.
  • website “Meijer Blitz”. Joods Monument, geraadpleegd op 18 oktober 2018.
  • Weringh, Koos van. De zaak Sara Beugeltas. Amsterdam: De Arbeiderspers, 1995.
  • Bijzondere Collecties UvA / Tin - Archief Ritsko Van Vliet - doos 23 - Map Maloïtz.