De TheaterEncyclopedie is vernieuwd!

Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Willem Breuker 1970.jpg


Foto: Verhoeff, Bert / Anefo

NaamWillem Breuker
Geboren4 november 1944
Amsterdam
Overleden23 juli 2010
Amsterdam
BeroepComponist, Musicus
DisciplineMuziektheater
IMDb-profiel
VIAF-profiel

Willem Breuker (1944 - 2010) was een Nederlands componist en saxofonist, die beschouwd wordt als de peetvader van de Nederlandse geïmproviseerde muziek. Zijn werk houdt het midden tussen klassieke muziek en jazz. Hij wordt vaak associatie (geassocieerd met het culturele verzet van de jaren '60, maar heeft tevens weinig affiniteit met de Haagse School rondom Louis Andriessen.

Biografie

Breuker werd geboren in Amsterdam. Als kind leerde hij klarinet spelen; later ging hij ook verschillende saxofoons bespelen. Hier ontwikkelde Breuker al een sterke afkeer van muziektheorie en oefenen, en een voorliefde voor spontaniteit. Zo kwam hij begin jaren '60 in de jazzwereld terecht. Hij beoefende de streng-experimentele free jazz met zijn vijfmanscombo Free Jazz Inc., waar hij echter kort na de oprichting in 1965 weer uitstapte, omdat hij, hoewel zelf ook links, de medecomboleden wel erg politiek geëngageerd vond; zozeer dat dit hun idee van de muziek zou overschaduwen.

In 1966 kwam hij in de finale van het Loosdrechts Jazz Concours met een experimenteel stuk: Litanie voor de 14e juni 1966, refererend aan de politie-acties tegen de Provo-beweging. De finale werd op televisie uitgezonden en vestigde Breukers naam. Hij trad enkele keren op in de big band van Boy Edgar, die echter zijn composities niet accepteerde. Hij speelde tevens in het meer vooruitstrevende orkest van Günter Hampel. In 1967 richtte Breuker met geestverwanten Misha Mengelberg en Han Bennink de Instant Composers Pool op. Uit een korte samenwerking met Louis Andriessen werd het Orkest de Volharding geboren, waar Breuker in 1974 werd uitgezet: hij was het niet eens met het idioom.

In dat jaar richtte hij zijn eigen groep op: het Willem Breuker Kollektief. Hierin kreeg elke musicus een gelijke plaats als solist, en was er steeds ruimte voor eigen zeggenschap over wat er gespeeld werd. Breukers ideaal was het gezelschap zoveel mogelijk onafhankelijk te maken van subsidie, waarin hij niet slaagde. Vanaf eind 1976 organiseerde Breuker de Klap op de Vuurpijl, een muziekavond die steeds in de dagen rond Oud en Nieuw georganiseerd werd om het culturele vacuüm in die periode op te vullen. Deze traditie heeft het orkest sindsdien met succes volgehouden.

De stijl van Breuker en zijn groep is eclectisch: er worden elementen van klassieke muziek, jazz, popmuziek, wereldmuzie], enz. in vermengd tot een geheel waarin iedere speler zijn stem heeft. Onvoorspelbaarheid staat hoog in het vaandel en Breuker laat graag bewust "foute" noten in zijn stukken voorkomen, waarop de solisten dan weer kunnen voortborduren. De componist omschreef zijn muziek graag als 'mensen-muziek': de spelers zijn er niet om een opgelegd werk uit te voeren, maar creëren het in hoge mate zelf.

Breuker overleed op 65-jarige leeftijd na een kort ziekbed. Hij was de levenspartner van Olga Zuiderhoek.

Theater/Dans

Een alfabetisch overzicht van de voorstellingen die in première zijn gebracht en waarin hij is opgetreden en voorzover geregistreerd in de Productiedatabase

Idem de voorstellingen die hij heeft geregisseerd

Idem de voorstellingen waarbij hij geregistreerd werd als auteur

Idem voor de bewerkingen van bestaande teksten en stukken

Idem voor de muziek

Idem voor de uitvoering muziek

Zie ook het overzicht van de muziektheater-voorstellingen die onder de naam Stichting Willem Breuker Kollektief in première zijn gebracht, al of niet in samenwerking of als co-producent met andere podiumkunst-instellingen.

Bronnen