Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Unknown.png

NaamStadsschouwburg Arnhem
Latere naamStadsschouwburg, Arnhem (1938), Stadstheater, Arnhem
PlaatsArnhem
TypeTheatergebouw
Bouwjaar1865
Openingsdatum1865
OpeningsvoorstellingEmma Berthold - Gezelschap J. Ed de Vries - 1865-11-13


Informatie

In opdracht van de gemeente werd in 1864-1865 aan het Koningsplein te Arnhem een Stadsschouwburg gebouwd. Architecten waren F.W. van Gendt J.Gzn. I.s.m. W.C. van Waeyen Pieterssen.
De opening was in 1865 met een opvoering van Emma Berthold van J.J. Cremer. In 1914 bleek een uitbreiding noodzakelijk.
De zaal had 700 zitplaatsen, 3 balkons, 6 loges, een lijsttoneel en een orkestbak. Er werd voornamelijk toneel en opera gebracht.
Gemeente-architect Frits van Gendt noemde zich architect en ingenieur. Voor de bouw van de schouwburg zocht hij samenwerking met architect van Waeyen Pieterssen. Waarschijnlijk omdat hij zich als technicus onvoldoende sterk voelde, waar het de esthetische kanten betrof.
Er werd geschreven over een 'vriendelijke intimiteit' van de zaal. De 'gezellige' foyer was 'een modelletje van smaakvolle inrichting'. 'Frissche en ruime kleedkamers, goed verwarmd en verlicht, behoorlijk van spiegels en waschgelegenheden voorzien, (...) ruime gelegenheden voor koor en orkest om in de pauze te verblijven'. Uiterlijk was het gebouw hoekig, neigend naar neoclassicisme.
De schouwburg brandde op 27 december 1934 af. Een nieuwe schouwburg werd gebouwd en opende in 1938: zie Stadsschouwburg, Arnhem (1938).

Premières

Een chronologisch overzicht van de voorstellingen, die in de Stadsschouwburg (1865-1934) in première zijn gegaan:

 
Nova Zembla - Groot Nederlandsch Tooneel - 1934-04-05
School voor getrouwde mannen - Het Nederlandsch-Indisch Tooneel - 1934-02-02
'n Zomerzotheid - Ensemble Julia de Gruyter - 1933-10-31
Het verstoorde jubileum - N.V. Vereenigd Rotterdamsch-Hofstad Tooneel - 1932-03-28
La Traviata - Italiaansche Opera - 1931-11-13
De eerste Mevrouw Fraser - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1930-11-19
Een kameel gaat door het oog van een naald - Oost-Nederlandsch Tooneel - 1930-03-06
Volpone - Oost-Nederlandsch Tooneel - 1929-11-11
De vertraagde film - Vereenigd Tooneel - 1926-10-06
Wat het zwaarste weegt - N.V. Vereenigd Rotterdamsch-Hofstad Tooneel - 1924-04-09
De Spaansche Vlieg - N.V. Hollandsche Tooneel Vereeniging - 1924-03-16
Vriend Fritz - Tournee Louis Bouwmeester - 1924-01-21
Wat eeuwig blijft - Het Schouwtooneel - 1920-01-22
Haar boek (Das Buch einer Frau) - N.V. Het Tooneel - 1914-03-12
Zijn Edel-achtbare of Het Vrije tooneel in 1000 vreezen - Het Vrije Tooneel - 1907-01-17
Der Zigeunerbaron - Original Wiener Operette o.l..v Heinrich Zeller - 1905-10-31
Een groote nul - N.V. Het Rotterdamsch Tooneelgezelschap - 1904-10-20
De Japansche vaas - N.V. Het Rotterdamsch Tooneelgezelschap - 1901-10-13
Een gewichtige rol - De Nederlandsche Tooneelvereeniging (1893-1912) - 1899-07-04
De geneesheer tegen wil en dank - De Nederlandsche Tooneelvereeniging (1893-1912) - 1899-07-04
Boerenbedrog - De Nederlandsche Tooneelvereeniging (1893-1912) - 1899-07-04
Dr. Bertry - De Nederlandsche Tooneelvereeniging (1893-1912) - 1899-07-04
Mercadet - Gezelschap van Tivoli Schouwburg - 1890-11-05
De Markies de Monmorand en zijn schoenmaker Gervais - Gezelschap Bamberg en Charlier - 1885-01-25
De salon-luitenant (Der Veilchenfresser) - Rotterdamsch Tooneelgezelschap o.l.v. Willem van Zuylen - 1882-11-10
De bende van Hartenboer - Judels en Louis Bouwmeester Gezelschap Boas - 1876-01-02
De voddenraper van Parijs - Judels en Louis Bouwmeester Gezelschap Boas - 1875-11-21
De dochter van den Goochelaar - Albregt & Van Ollefen - 1874-09-02
De armen van Parijs - Judels en Louis Bouwmeester Gezelschap Boas - 1873-12-28
's Naasten huisvrouw - Albregt & Van Ollefen - 1872-03-13
De verwarde schaking of de nacht der zotheid - Gezelschap J. Ed de Vries - 1866-08-31

Een alfabetisch overzicht van deze voorstellingen Premieres Stadsschouwburg (1865-1934)

Bronnen

  • Productiedatabase
  • Theaters in Nederland sinds de zeventiende eeuw. Redactie Bob Logger, Eric Alexander, Menso Carpentier Alting, Nico van der Krogt, Nathalie Wevers. Theater Instituut Nederland, 2007
  • Facebookbericht Oud-Arnhem