Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Siem Nieuwenhuyzen (1883- 1964) was een Nederlandse acteur en cabaretier. Hij was een zoon van Daan Nieuwenhuyzen sr. en maakte al in februari 1893 zijn theaterdebuut als Tom Pouce, de miniatuurkomiek. Hij bleef tot op hoge leeftijd actief in het theater en stierf op 11 juni 1964.

Biografie

Simon Adriaan Nieuwenhuyzen werd geboren op 15 maart, 1883. Hij trad op in volksstukken, sketches en revues onder andere in het Rotterdamse Casino en behoorde van 1907 tot 1924 als komiek tot de vaste krachten van de Ter Hall Revue. Hier werkte hij samen met Buziau, die ook jarenlang zijn partner was in de Bouwmeester Revue. Als duo maakten zijn onder andere de voorstelling Wat doe je in de kou!: een absurdistische aaneenschakeling van sketches, waarin Buziau en Nieuwenhuyzen op reis gaan langs Eskimo’s. Bizarre intriges volgen elkaar op. Zo blijkt Nieuwenhuyzen een 'amourette' te hebben met een Eskimovrouw die de dochter blijkt van de man van zijn eerste vrouw, waarmee hij zijn eigen schoonvader wordt. Daarmee wordt zijn vrouw tevens zijn schoonmoeder.
Nieuwenhuyzen ging in 1937 van start met een eigen gezelschap dat jarenlang de door hemzelf geschreven avonturen van Baron Kneut op de planken zette. In deze voorstelling speelt Nieuwenhuyzen zelf het personage Hannes. Voordat de voorstelling Baron Kneut heette, was het eerst nog bekend onder de naam Kuch, Rats en Boonen.
Siem Nieuwenhuyzen was een ontzettend optimistisch persoon, op het podium maar ook buiten zijn optredens. Altijd met een lach op zijn gezicht, haalde hij vreugde uit de kleine dingen van het leven. Ondanks de moeilijke tijden die de revue kende na de Tweede Wereldoorlog, stond hij nog met plezier op het podium. Deze energie was ook te zien in zijn sketches. Deze hadden een clowneske humor, met als doel mensen het hele optreden lang te laten lachen. Daartoe maakte hij veel gebruik van pruiken, schmink en vreemde hoofddeksels.

Na de oorlog en zijn laatste jaren

Na de Tweede Wereldoorlog veranderde alles. Revues werden steeds minder populair. Dit weerhield Nieuwenhuyzen er echter niet van om door te gaan met optreden. Zo liet hij op zijn zeventigste verjaardag (wat tevens zijn zestigjarig jubileum was) weten dat hij niet zou stoppen met optreden. Hij was toen de oudste, nog actieve revuekomiek. Op 15 maart 1958 had Siem zijn tv-debuut bij de AVRO, in een programma genaamd “De Weekendshow”. Dit werd een groot succes en Nieuwenhuyzen en zijn vrouw Conny Polderman planden een tournee die zou samen vallen met zijn tachtigste verjaardag en zeventigjarige jubileum. Het plan viel in duigen door een auto-ongeluk waarbij hij een schedelbasisfractuur opliep.
In de nacht van 3 op 4 november 1962, ramde de auto, waarin Siem zat, een lantaarnpaal, waarna hij wekenlang in het ziekenhuis moest blijven en lang zijn geheugen kwijt was.
Nieuwenhuyzen had geen geld of pensioen. Hiertoe werd op 28 maart, voor zijn tachtigste verjaardag, in het Haagse West End Theater een groot gala georganiseerd, waarvan de opbrengst aan hem werd geschonken. De hoofdact van die avond was een tweeënhalf uur durend optreden van Toon Hermans (waar hij geen gage voor vroeg). De avond was binnen drie uur uitverkocht. Aan het eind van de avond werd Hermans bedankt door Nieuwenhuyzen met de woorden dat deze avond “de vervolmaking van onze humor van onze tijd” was.
Siem Nieuwenhuyzen stierf op 11 juni 1964 aan de complicaties van een blaasoperatie, in het bijzijn van zijn vrouw en kinderen. Een stil en verdrietig einde voor Nieuwenhuyzen, die altijd zei “ik wil als ik sterf in een kist van het toneel worden gedragen.”

Theater/Dans

Een chronologisch en daaronder een link naar alfabetisch overzicht van de voorstellingen die in première zijn gegaan en waarin hij is opgetreden, alsmede naar zijn overige bijdragen aan voorstellingen, voor zover geregistreerd in de Productiedatabase.

 
Duizend en één lach - Bouwmeester Revue - 1925-10-03
Lachen zonder bon - Gezelschap Siem Nieuwenhuyzen - 1940-08-09
Bobbertje Bloedworst - Producent onbekend - 1945-02-14
Spookbruiloft - Gezelschap Siem Nieuwenhuyzen - 1946-09-15

en idem onder de naam Siem Nieuwenhuyzen

 
Nou nog mooier - Bouwmeester Revue - 1927-01-01
Wonder boven wonder - Bouwmeester Revue - 1929-01-01
Knal - Bouwmeester Revue - 1937-01-01
Rats, kuch en boonen - Gezelschap Siem Nieuwenhuyzen - 1940-03-28
Wees Welkom - Revue Wees Welkom - 1941-07-19
Baron Kneut - Gezelschap Siem Nieuwenhuyzen - 1943-08-08
Baron Kneut - Gezelschap Siem Nieuwenhuijzen - 1948-01-01

Bronnen

  • Productiedatabase
  • Acteurs- en Kleinkunstenaars-Lexicon van Piet Hein Honig. 1984.
  • website Delpher. “Bouwmeester’s Revue; wat doe je in de kou!.”De Arnhemsche Courant. 11 oktober 1932.
  • website Delpher. “Siem Nieuwenhuyzen 80 jaar 70 jaar op de planken.” Het Vrije Volk: Democratisch-Socialistisch Dagblad. 13 maart 1963.
  • website Delpher. “Tusschen voetlicht en coulissen; Siem, levenskunstenaar en komiek.” Limburger koerier : provinciaal dagblad. 28 oktober 1938.
  • website Delpher. “Veteranen uit Plankenland; Siem Nieuwenhuijzen die duizenden liet lachen. Vindingrijkheid en kolder.” De Telegraaf. 17 februari 1951.
  • website Deoud-hagenaar. Goseling, “Siem Nieuwenhuijzen: ongekroonde clown van Nederland.”
  • website Leiden Courant. “Komiek in het zonnetje! Grandioos eerbetoon aan Siem Nieuwenhuyzen; Show van Toon Hermans is van internationale allure.” Het Leidsche Dagblad. 29 maart 1963.
  • website Delpher. Henk van der Meyden, “Artiestenwereld rouwt om Siem Nieuwenhuyzen; Een clown ging heen, hij was een symbool van de oude theaterwereld.” Dagblad de Telegraaf. 12 juni 1964.
  • website Delpher. “Stadsnieuws; Tooneeljubileum van Siem Nieuwenhuizen.” Leidsch Dagblad. 4 januari 1943.