In verband met websiteonderhoud is het tussen vrijdag 18 juni 16:00u en (naar verwachting) woensdag 23 juni 11:30u niet mogelijk om bewerkingen te doen op de Theaterencyclopedie. Het bekijken van de websitepagina's blijft wel mogelijk.

Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Philip Pinkhof (1882-1956) was een bekend journalist van de Telegraaf en daarbij schreef hij vele revue's, onder het pseudoniem Rido Hij was gehuwd met Hendrika (Henriëtte) Davids, beter bekend als de revue-artieste Heintje Davids.

Biografie

Rido blikt terug

In een reeks artikelen van de Telegraaf uit de jaren ‘50 van de vorige eeuw, blikte Rido terug op zijn carrière als revue-schrijver. Hij beschrijft enthousiast gedetailleerd en met nostalgische toon over de eerste twintig jaar van zijn carrière. Opvallend genoeg komt zijn vrouw, Henriette Davids, die jarenlang in zijn revues meespeelde, in de rubriek nauwelijks ter sprake. Kort nadat de serie artikelen te lezen was geweest in de krant, overleed Rido, in 1956, na ruim vijftig jaar als journalist te hebben gewerkt.

De eerste revue in 1907

In het eerste artikel van de reeks schrijft hij over zijn eerste revue, die op 1 december 1907 in het Flora-theater (Flora, Amsterdam) aan de Amstelstraat in première ging. Maurice Dumas en Annie Backer traden erin op. Veel artiesten waren in die periode naar Indië vertrokken. Het scenario draaide dan ook om een toneeldirecteur (Maurice Dumas), die door zijn artiesten in de steek gelaten was en zijn revue nu maar samen met zijn vrouw opvoerde. Rido noemt dit stuk zo’n vijftig jaar later een ‘ding met alle fouten van de beginneling’ en verbaast zich erover dat het publiek het zo leuk vond. Hij schuift hij het succes van zijn debuut af op het gebrek aan kritische zin bij het publiek van begin twintigste eeuw.

Rido schrijft voor Carré

Later, in april 1908, werd Rido door Frits van Haarlem (de leider van de beroemde specialiteitenprogramma’s van Carré) en meneer Crassé (vertegenwoordiger van Oscar Carré) gevraagd een revue te schrijven voor Carré. In deze voorstelling, Amsterdam in de Blommetjes, verwerkte hij een scène over de feministische protesten die gaande waren in die tijd. De directeur van Flora, Anton Nöggerath, vroeg Pinkhof niet veel later om nogmaals een revue voor Flora te schrijven. Pinkhof stemde in. Doorloopen asjeblieft!! werd in het Amsterdamse Flora een succes. Dat kwam ten einde toen Nöggerath onverwacht overleed. De voorstelling speelde later nog in Flora in Den Haag met een andere bezetting, maar met veel minder succes.

Publieksreacties

Naar eigen zeggen lette Pinkhof in de begindagen van zijn carrière extra goed op de reacties van het publiek. Wellicht is dit een verklaring voor zijn latere successen en leerden zijn eerste producties hem wat het Amsterdamse publiek graag zag: spektakel, uitbundige decors en kostuums, verwijzingen naar actualiteiten, thema’s uit het Amsterdamse leven en herkenbare figuren uit de vaderlandse geschiedenis. Als journalist was het voor hem vrij gemakkelijk om actualiteiten en spraakmakende thema’s te vinden. De Telegraaf schreef na zijn dood: ‘[...] De revueschrijver profiteerde van de journalist, want Rido’s revue’s [sic] hadden altijd een actuele inslag - er kon geen gebeurtenis zijn op politiek of nieuwsgebied of Rido lanceerde zijn grapje.”

Actuele revues

Naar aanleiding van de geboorte van prinses Juliana schreef Rido in 1909 Heb je ‘t Kind al gezien?, dat zou worden gespeeld door Lion Solser en Piet Hesse. In 1911 kwam Amsterdam op hol, geregisseerd door Louis Chrispijn jr. De voorstelling begon met een opname waarin Isidoor Zwaaf door de stad rent en van alles meemaakt, om vervolgens in levende lijve op het podium te verschijnen alsof hij echt net een stuk heeft gerend. Daarnaast was dit ook de eerste revue waarin de bekende cabaretier en zanger Eduard Jacobs te zien was. Niet veel later begon een anti-Flora-campagne. De bezoekersaantallen liepen terug en de directie besloot een tijd geen revues op te voeren. Gelukkig kon Pinkhof terecht in een huis naast Flora, waar zijn voorstellingen wel steeds werden uitverkocht. In 1915 maakte hij, ondanks de Eerste Wereldoorlog, weer een revue voor Flora. Louis Davids, die in bijna elke voorstelling van Pinkhof had gespeeld (vaak samen met Isidoor Zwaaf), werd voor deze voorstelling vrijgesteld van militaire dienst.

Succes, ook in en na de Eerste Wereldoorlog

Opvallend is dat Rido het in zijn reeks artikelen vaak heeft over de makkelijke oplossingen voor problemen of scènes die zo uit de mouw werden geschud, alsof er vaak op een soort improviserende wijze met kostuums, decors, spelers etc werd omgesprongen. Dit schetst een beeld van een creatieve, ruimdenkende omgeving waarin Rido zijn revues maakte. Verder heeft hij het over bepaalde liedjes of scènes, die ruim veertig jaar later nog steeds bekend zijn. Er hoefde maar één scène of liedje in een voorstelling te zitten, waar buiten de theaters over gesproken werd, of men vond het al de moeite waard om zelf een kijkje te gaan nemen. Ook als de voorstelling in zijn totaliteit niet zo goed was.

Na de Eerste Wereldoorlog werd direct een nieuwe, grootse revue in Flora opgevoerd rond de opkomst van verkeersvliegtuigen: Heb je al gevlogen?. Er werd een bewegende vliegtuigcabine als decorstuk nagebouwd en het publiek schijnt zich af en toe aan de stoelen te hebben vastgehouden, vanwege het ‘levensechte’ effect. Voor nog meer indrukwekkende aankleding zorgde Pinkhof door in Parijs voor weinig geld kostuums te kopen van een door stakingen gesloten theater.

Actualiteit als inspiratie

Het valt op dat actualiteiten zoals in Heb je al gevlogen? een voorname inspiratiebron vormen voor het werk van Pinkhof. In 1921 kreeg hij zelfs van de directie van het Centraal Theater (Centraal Theater, Amsterdam) te horen dat de tekst Bezuinigen alsjeblieft te veel inspeelde op de politieke actualiteit en dat de directie geen risico wilde lopen.

Theater/Dans

Een chronologisch en daaronder een alfabetisch overzicht van de voorstellingen die in première zijn gebracht en waarbij hij geregistreerd werd in de Productiedatabase als auteur, alsmede zijn overige bijdragen aan voorstellingen

 
Doorlopen alsjeblieft! - Flora Gezelschap - 1908-12-02
999+1 - Vroolijk Tooneel - 1909-09-01
De Dame van den Handschoen - Vroolijk Tooneel - 1909-09-01 -
Tien minuten in een auto - Vroolijk Tooneel - 1909-09-16
Mevrouw Jansen wil naar het Bioscope Theater - Vroolijk Tooneel - 1909-10-16
De big van het 168ste - Vroolijk Tooneel - 1909-12-16
Finale Uitverkoop - Gezelschap Prot en Zn. - 1910-01-01
Medeminnaars maar vrienden - Vroolijk Tooneel - 1910-10-01
Baby moet innemen - Vroolijk Tooneel - 1910-10-01
'n Rustig thuis - Vroolijk Tooneel - 1910-10-16
'T laatste nieuws! - Flora Gezelschap - 1910-12-01
Verboden toegang - Haagsch Blijspel Ensemble - 1915-01-01
Loop naar den duivel! - Flora Gezelschap - 1915-03-16
't Proefkonijn - Gelegenheidscombinaties - 1915-10-16
'T is geloopen! - Rido Revue - 1917-03-31
Bezuinigen alsjeblieft! - Flora Gezelschap - 1922-03-16
Nog nooit gezien - Flora Gezelschap - 1924-12-16
Duizend en één lach - Bouwmeester Revue - 1925-10-03
Nou nog mooier - Bouwmeester Revue - 1927-01-01
Daar knap je van op - Henriëtte Davids Revue N.V. - 1936-05-23
Dát is Holland - Rido Revue - 1938-09-16
Hand in hand - Het Joodsche Kleinkunst-Ensemble - 1941-11-23
Iets anders - Het Joodsche Kleinkunst-Ensemble - 1941-12-21
Dat smaakt - Het Joodsche Kleinkunst-Ensemble - 1942-07-18
Loop naar den duivel, 1946! - Nationale Revue Bob Peters - 1946-01-01
Laat de poppetjes dansen - Nationale Revue Bob Peters - 1948-07-21

Bronnen

  • Productiedatabase
  • website genealogie
  • Philip Pinkhof, “Het “Geacht Publiek” was 50 jaar geleden niet erg critisch.” De Telegraaf 9 januari 1954. Bijzondere Collecties, Revue Nederland map 3, Archief TiN.
  • Philip Pinkhof, “Amsterdam in de Blommetjes”, Telegraaf (datum onbekend). Bijzondere Collecties, Revue Nederland map 3, Archief TiN.
  • Philip Pinkhof, “Paul Lincke leverde liedjes voor (desnoods) drie revues.” De Telegraaf 8 februari 1954. Bijzondere Collecties, Revue Nederland map 3, Archief TiN.
  • Philip Pinkhof, “Wat vandaag een Succes is, kan morgen een Fiasco zijn.” De Telegraaf 15 februari 1954. Bijzondere Collecties, Revue Nederland map 3, Archief TiN.
  • Philip Pinkhof. “Directeur kon (toen) nog zeggen: 'Auteursrechten? Nonsens' . De Telegraaf 14 januari 1954. Bijzondere Collecties, Revue Nederland map 3, Archief TiN.
  • Delpher, artikel "Een begrip," De Telegraaf. 01-03-1956.
  • Philip Pinkhof. “Solser en Hesse op dreef in 'Heb je ‘t Kind al gezien?'.” 27 maart 1954. Bijzondere Collecties, Revue Nederland map 3, Archief TiN.
  • Philip Pinkhof. “Het publiek kwam driemaal naar dezelfde revue kijken.” 10 april 1954. Bijzondere Collecties, Revue Nederland map 3, Archief TiN.
  • Philip Pinkhof. “Een geslaagde campagne tegen de “Flora” revues.” 24 april 1954. Bijzondere Collecties, Revue Nederland map 3, Archief TiN.