Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Marten Jongema (1951-2011) is een Nederlands grafisch vormgever die veel theateraffiches ontworpen heeft.

Biografie

Marten Jongema kreeg aan de A.K.I. te Enschede onder andere les van Hans Ebeling Koning. Jongema vestigde zijn naam als grafisch ontwerper met de affiches voor de Boulevard of Broken Dreams (1984-1987). Hij ontwierp boekomslagen voor bijvoorbeeld Connie Palmen en ontwierp vier seizoenen de affiches voor Theatergroep Carrousel. Elektra was het laatste affiche dat hij voor Carrousel ontwierp. Met dit ontwerp won hij de eerste Nederlandse TheaterAffichePrijs (1992). Voor de film Het Schaduwrijk van Kees Hin (première 1993) deed hij de art-direction. Marten Jongema gaf vijf jaar lang les aan de Rietveld Academie en ontwierp in 1991 de Europa-zegels voor de PTT.

Over zijn theateraffiches

Parade 1999 91272.jpg Parade 2001 224564.jpg Parade 2002 231722.jpg Parade 2003 231829.jpg Parade 2005 232148.jpg Parade 2009 233388.jpg

Affiches voor de Parade. Ontwerp: Marten Jongema. V.l.n.r. Parade 1999 (Foto Annaleen Louwes), 2001 (Foto Annaleen Louwes), 2002, 2003 (Foto Annaleen Louwes), 2005, 2009. Collectie TIN

Te midden van zijn vakgenoten nam Marten Jongema als ontwerper een bijzondere positie in. Terwijl velen in de jaren 80 naar de computer grepen, bleef hij schilderen en tekenen. Hij is dit altijd blijven doen, vaak in combinatie met foto’s, die hij al associërend bij het onderwerp van het affiche koos. Die werkwijze resulteerde in zijn kenmerkende poëtische beelden.

Tussen 1984 en 1987 ontwierp hij de affiches voor het reizende theaterfestival Boulevard of Broken Dreams, die uitgroeiden tot ware iconen. Met als basis een fotografisch vrouwenportret omlijst door schilderingen, schiep hij beelden vol verlangen. Deze ontwerpen vormden voorlopers van de affiches voor De Parade en de Winterparade, waarvan hij tot op het laatst art director was. Zijn affiches voor de Parade zijn afwisselend burlesk en romantisch. Bijna jaarlijks werd zijn werk genomineerd voor de TIN TheaterAffichePrijs, waarvan hij in 1992 de eerste winnaar was. Van zijn opdrachtgevers in de theaterwereld kreeg hij veel vrijheid; onder meer Toneelgroep Amsterdam, Springdance en Theatergroep Carrousel schreven met hem geschiedenis in de vormgeving van het Nederlandse theateraffiche.

Theater/Dans

  • Een alfabetisch overzicht van de voorstellingen die in première zijn gebracht en waarbij hij werd geregistreerd in de Productiedatabase voor het ontwerpen van decors

Elektra. Theatergroep Carrousel, 1992. Ontwerp: Marten Jongema. Collectie TIN

Winnaar TheaterAffichePrijs 1992

Affiches Marten Jongema te zien op De Parade

Een selectie van affiches van ontwerper Marten Jongema (1951-2011) is vanaf zomer 2011 te zien op het reizende theaterfestival De Parade. Jongema was in 1992 de eerste winnaar van de TheaterAffichePrijs.

Voor de tentoonstelling, die georganiseerd is door Theater Instituut Nederland (TIN) in samenwerking met De Parade en Drukkerij SSP, maakte het TIN een keuze uit de vele affiches die Marten Jongema ontwierp voor opdrachtgevers in de theaterwereld. De tentoonstelling geeft een overzicht vanaf zijn beginperiode bij de Nieuwe Komedie, Carrousel en Boulevard of Broken Dreams tot en met De Parade. De in totaal 70 affiches staan afbeeld op spandoeken en hingen op de hekken rondom het Parade-terrein. De tentoonstelling zal een aantal jaren met het festival meereizen. De tentoonstelling is vormgegeven door Victor Levie van MV/LevievanderMeer.

Tentoonstelling Marten Jongema bij De Parade, 2011. Foto: bureau Jos van Doesburg Tentoonstelling Marten Jongema bij De Parade, 2011. Foto: bureau Jos van Doesburg

Film

  • 1993 Art direction van Het Schaduwrijk

Prijzen

  • 1992: TheaterAffichePrijs
  • 1999: H.N. Werkmanprijs

Externe Links

Bronnen