De TheaterEncyclopedie is vernieuwd!

Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Biografie

Louis Saalborn (1891-1957) was een Nederlandse acteur, regisseur, ontwerper en artistiek leider. Hij was een zoon van de regisseur Alexander Saalborn (1853-1924) en de actrice Jeanne de Groot. Hij stond in 1908 voor het eerst op de planken in een operette onder leiding van zijn vader, bij wie hij 3 jaar werkte. Intussen had hij de HBS doorlopen en was hij met het plan kunstschilder te worden naar de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten gegaan. Piet Mondriaan, Piet van Wijngaerdt en Klaas van Leeuwen waren o.m. zijn leraren. Hij maakte abstracte composities, schilderde landschappen, portretten en stillevens, en etste. Een deel van zijn werk bevindt zich in het Gemeentelijk Museum in Den Haag.

Zijn eigenlijke toneelloopbaan begon in 1911 bij Willem Royaards, die zijn leermeester werd en bij wie hij ook zijn eerste regie deed. In 1925 richtte hij het Nieuwe Nederlandsche Tooneel op, dat vijf jaar bestond, van 1930 tot 1932 was hij directeur van de Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.), met als uitlopers de Vereenigde Spelers (1931/32) en de Zomercombinatie 1932 (1931/32). Van 1931 tot 1935 bestond het Gezelschap (in 1933/34 Ensemble) Saalborn, van 1936 tot 1940 leidde hij met Maurits Parser het Gezelschap Saalborn-Parser. Na de oorlog was hij verbonden aan ATG. In 1956/57 maakte hij met zijn schoonzoon Lo van Hensbergen deel uit van de directie van Het Zuidelijk Toneel.

Louis Saalborn wordt gerekend tot de belangrijkste toneelleiders en werd in 1953 benoemd tot Officier in de Orde van Oranje Nassau. Talloze decors en kostuums werden door hem ontworpen; daarnaast publiceerde hij essays over toneel- en schilderkunst en een roman, De vader en de zoon.

Jubilea: 25 en 40 jaar op 10 december 1932 en 5 mei 1948 met de titelrol in Egmond van Goethe, 30 jaar op 15 december 1937 als Philippe Dantry in De arme miljonair van Wilhelm Lichtenberg.

In Hengelo is een straat naar Louis Saalborn genoemd

Theater/Dans

Een chronologisch en daaronder een alfabetisch overzicht van de voorstellingen die in première zijn gegaan en waarin hij is opgetreden, alsmede zijn overige bijdragen aan voorstellingen, voorzover geregistreerd in de Productiedatabase.

 
De heks van Haarlem - N.V. Het Tooneel - 1915-03-05
Faust - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1921-03-27
Droomspel - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1921-10-16
Liefdesfantasie - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1922-08-26
Een winteravondsprookje - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1922-12-16
Danton's dood - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1923-03-14
Ik dien - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1924-02-16
Schakels - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1924-12-06
De opstandigen - N.V. Het Nieuwe Nederlandsche Tooneel - 1926-11-06
De zilveren doos - N.V. Het Nieuwe Nederlandsche Tooneel - 1928-12-08
Rivalen - N.V. Het Nieuwe Nederlandsche Tooneel - 1929-09-21
Veel leven om niets - N.V. Het Nieuwe Nederlandsche Tooneel - 1929-11-09
Liefdes lief en leed - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1930-08-30
De satanskerel - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1930-10-25
Oplichters - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1931-04-27
Ferdy's bekeering - N.V. Het Nederlandsch Tooneel - 1931-09-05
Ferdy's bekeering - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1931-09-05
De kapitein van Köpenick - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1931-11-07
Süss, de jood - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1931-12-24
Het joodsche bruidje - Gezelschap Louis Saalborn - 1933-02-03
De vrede van Versailles - Gezelschap Louis Saalborn - 1933-04-01
De andere wereld - Gezelschap Louis Saalborn - 1935-06-02
De andere wereld - Gezelschap Saalborn en Parser - 1935-06-02
Willem van Oranje - Gezelschap Saalborn en Parser - 1937-02-02
Mijn zoon de minister - Gezelschap Saalborn en Parser - 1937-03-16
De arme millionair - Gezelschap Saalborn en Parser - 1937-07-02
Zooals de dames wenschen - Gezelschap Saalborn en Parser - 1937-09-10
Lucifer - Gezelschap Louis Saalborn - 1937-11-18
Rasmus de wonderdokter - Gezelschap Saalborn en Parser - 1938-04-22
Parkstraat 13 - Gezelschap Saalborn en Parser - 1939-03-03
Tobias triomfeert - Gezelschap Saalborn en Parser - 1939-11-01
Het geheim van de cottage - Gezelschap Saalborn en Parser - 1940-02-29
Elektra - N.V. Het Nederlandsch Tooneel - 1940-06-20
Don Quichot of De bruiloft van Kamacho - N.V. Het Nederlandsch Tooneel - 1940-07-13
Saalborn, Louis (Intieme Kunst-Avond) - Gezelschap Saalborn en Parser - 1940-09-04
Barbertje Blijft (Intieme Kunst-Avond) - Gezelschap Saalborn en Parser - 1940-09-04
Een Amsterdamsche Jongen of Het Buskruitverraad in 1622 - N.V. Het Nederlandsch Tooneel - 1940-09-14
Peter en Pauwels - N.V. Het Nederlandsch Tooneel - 1940-11-10
Vriendin van allen en niemand - N.V. Het Nederlandsch Tooneel - 1940-12-15
Gijsbreght van Aemstel - N.V. Het Nederlandsch Tooneel - 1941-01-01
Gysbreght van Aemstel, d'ondergang van zijn stad en zijn ballingschap - N.V. Het Nederlandsch Tooneel - 1941-01-01
Als sterren vallen - N.V. Het Nederlandsch Tooneel - 1941-01-18
Driekoningenavond - N.V. Het Nederlandsch Tooneel - 1941-03-20
Leidens ontzet - Toneelgroep 5 mei 1945 - 1945-06-06
Een midzomernachtdroom - Stichting Amsterdamsch-Rotterdamsch Tooneelgezelschap - 1945-11-09
Gijsbreght van Aemstel - Stichting Amsterdamsch-Rotterdamsch Tooneelgezelschap - 1946-01-01
Twaalfduizend - Stichting Amsterdamsch-Rotterdamsch Tooneelgezelschap - 1946-02-23
Paulus onder de joden - Stichting Amsterdamsch-Rotterdamsch Tooneelgezelschap - 1946-04-13
Een klok voor Adano - Stichting Amsterdamsch-Rotterdamsch Tooneelgezelschap - 1946-11-06
De geborduurde bal - Stichting Amsterdamsch-Rotterdamsch Tooneelgezelschap - 1947-06-25
Paulus onder de joden - Amsterdams Toneelgezelschap (A.T.G.) - 1947-09-10
De geborduurde bal - Amsterdams Toneelgezelschap (A.T.G.) - 1947-09-13
Ik herinner me moeder - Amsterdams Toneelgezelschap (A.T.G.) - 1947-12-10
Gijsbreght van Aemstel - Amsterdams Toneelgezelschap (A.T.G.) - 1948-01-01
Egmond - Amsterdams Toneelgezelschap (A.T.G.) - 1948-05-05
De comedie van het geluk - Amsterdams Toneelgezelschap (A.T.G.) - 1948-07-28
De Lindenboom - Amsterdams Toneelgezelschap (A.T.G.) - 1948-12-14
Gijsbreght van Aemstel - Amsterdams Toneelgezelschap (A.T.G.) - 1949-01-01
Gijsbreght van Aemstel - Amsterdams Toneelgezelschap (A.T.G.) - 1950-01-01
Zij kregen wat ze wilden - Amsterdams Toneelgezelschap (A.T.G.) - 1950-02-04
De dood van een handelsreiziger - Amsterdams Toneelgezelschap (A.T.G.) - 1950-04-08
Gijsbreght van Aemstel - Amsterdams Toneelgezelschap (A.T.G.) - 1951-01-01
De ingebeelde zieke - Amsterdams Toneelgezelschap (A.T.G.) - 1951-09-05
Het mannetje in de maan - Amsterdams Toneelgezelschap (A.T.G.) - 1951-10-25
Gijsbreght van Aemstel - Amsterdams Toneelgezelschap (A.T.G.) - 1952-01-01
De liefde van vier kolonels - Amsterdams Toneelgezelschap (A.T.G.) - 1952-03-04
Donkere lente - Amsterdams Toneelgezelschap (A.T.G.) - 1952-05-04
Miss Poes - Amsterdams Toneelgezelschap (A.T.G.) - 1952-09-16
Het woud - Amsterdams Toneelgezelschap (A.T.G.) - 1953-04-04
Koning Oidipoes - De Nederlandse Comedie - 1955-06-16
Van de brug af gezien - De Nederlandse Comedie - 1956-02-25
  • Het alfabetisch overzicht van deze voorstellingen
  • Idem de voorstellingen in een regie van hem
  • Idem de voorstellingen waarbij hij geregistreerd werd voor de bewerkingen van bestaande teksten en stukken
  • Idem voor de vertaling
  • Idem voor het decor

Decors en kostuums ontworpen door Louis Saalborn

In de Theatercollectie Bijzondere Collecties UvA (Stichting TiN) bevinden zich veel decor- en kostuumontwerpen van Louis Saalborn.

Kostuumontwerp voor Belial in Lucifer 70520.jpg Kostuumontwerp voor Michael in Lucifer 70519.jpg

Links: Kostuumontwerp door Louis Saalborn voor Belial in Lucifer, 1930; Rechts: Kostuumontwerp voor Michael in Lucifer, 1930.

Decorontwerp voor Rubber 70522.jpg Decorontwerp voor De Storm 70525.jpg

Links: Decorontwerp van Louis Saalborn voor Rubber, 1934. Rechts: Decorontwerp door Louis Saalborn voor De Storm, 1928.

Beeldende kunst

  • Grote stad. 1918. Droge naald ets op papier. 15,5 × 11,5 cm. Utrecht, Centraal Museum.
  • Bloemstilleven. 1942. Olieverf op doek. 76,5 × 64,5 cm. Utrecht, Centraal Museum.

Tentoonstelling

  • De Branding, 15 september-15 oktober 1918, Haagsche Kunstkring, Den Haag.

Bronnen