Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
UploadenAfbeeldingDef.png
NaamJutka Rona
Volledige naamJudit Anna Rona
Geboortedatum1 mei 1934
Geboorteplaats Budapest
Overlijdensdatum5 maart 2016
Overlijdensplaats Amsterdam
BeroepFotograaf
DisciplineToneel
 Website
Externe databases:
VIAF
RKD

Jutka Rona (1934-2016) was een veelzijdig fotografe die zich van 1962 tot 1991 met theaterfotografie heeft bezig gehouden. Daarnaast is ze bekend om haar reportages, filmstills en portretten van politiek en cultureel actieve mensen. In het theater heeft ze ondermeer gefotografeerd voor de Nederlandse Comedie, de Hollandse Comedie, het Stichting Het Amsterdams Toneel, de Stichting Theaterunie, Theater Persona, Theater La Luna en nog vele andere gezelschappen. Vaak gaat het om enkele opdrachten, alleen bij de Nederlandse Comedie is zij, van 1967 tot 1991, de vaste fotografe.

Rona heeft zowel voor conventioneel theater, als voor meer experimenteel theater gefotografeerd. Het verschil tussen deze genres is ook in de foto’s terug te zien. De voorstellingen van het experimentele theater zijn losser en wilder dan die van het conventionele theater. Rona fotografeert in een periode dat er een nieuwe vorm van theaterfotografie opkomt, één die zich meer richt op de dynamiek van de voorstelling en niet langer op de steracteurs. De fotografie wordt minder voorspelbaar en standaard en de toeschouwer wordt op andere manieren aangesproken.

Dit verschil wordt duidelijk wanneer de volgende twee foto’s met elkaar worden gegeleken. De tweede foto bezit een uitbarsting van energie en emotie, terwijl de eerste een zeer stijve, gereserveerde indruk maakt.

De idioot. De Nederlandse Comedie, 1966. Foto: Jutka Rona Els Ingeborg Smits in Teresa. Het Amsterdams Toneel, 1971. Foto: Jutka Rona

Bij Rona blijven de twee vormen naast elkaar bestaan en beïnvloeden ze elkaar. Zo worden haar foto’s van het conventionele theater soms wat losser, terwijl ze zich bij het avant-garde theater niet helemaal aan het experiment over geeft. Echter ook al bij het conventionele theater maakte Rona geen stijve rolportretten, zoals die tot voor kort nog wel door bijvoorbeeld Frits Lemaire werden gemaakt. Hierbij werd het stuk stil gelegd om de steracteurs in verstijfde houding te fotograferen. Rona’s foto’s tonen bijna altijd wel een dynamisch of emotioneel moment, gevangen op de gevoelige plaat.

Rona heeft voornamelijk in zwart/wit geschoten. Hierbij maakt ze redelijk donkere beelden met een neutraal tot hoog contrast. De foto’s van de conventionele voorstellingen zijn over het algemeen beter herkenbaar en helderder en ze geven de acteurs prominenter weer. Ze zijn voornamelijk vanuit het toeschouwerstandpunt gemaakt. In de loop der tijd is hier echter meer vrijheid in te zien. Rona neemt meer en andere standpunten in en fotografeert de scène bijvoorbeeld vanuit een laagstandpunt, waardoor de acteurs boven de toeschouwers uit lijken te torenen. Rona experimenteert niet met elementen als focus, afsnijdingen en scherptediepte, waardoor de beelden altijd een duidelijke opbouw hebben. Enkele malen maakt ze wel gebruik van bewegingsonscherpte, die de emotie van de acteur ondersteunt. Maar ze probeert voornamelijk de werkelijkheid weer te geven zoals die is en deze niet mooier te maken.


Jutka Rona heeft bijgedragen aan 35 productie(s).

Jutka Rona heeft gewerkt in de volgende functies:


Het gehele overzicht van voorstellingen waaraan Jutka Rona heeft meegewerkt, voor zover geregistreerd in de Theaterencyclopedie:

NB: Bij de carrièreoverzichten zijn de voorstellingen gekoppeld aan de premièredatum. Het kan echter voorkomen dat personen niet aan de première meewerkten, maar pas later bij de voorstelling betrokken raakten.

Curriculum Vitae Theatrum
Productie Functie Producent Seizoen Premièredatum In regie van
Onder het melkwoud Fotografie Stichting Dram 1984/1985 15 september 1984 Çanci Geraedts
'Nacht, Moeder... Fotografie Impresariaat Jacques Senf, & Partners 17 oktober 1984 Ton Lutz
'Nacht, Moeder... Fotografie Impresariaat Jacques Senf & Partners 1984/1985 17 oktober 1984 Ton Lutz
De eerste waarschuwing Fotografie Theater Persona 1984/1985 13 november 1984 Marcelle Meuleman
Spelen met vuur Fotografie Theater Persona 1984/1985 13 november 1984 Marcelle Meuleman
Freule Julie Fotografie Theater Persona 1984/1985 5 januari 1985 Marcelle Meuleman
Jan Rap en z'n maat Fotografie Impresariaat Jacques Senf & Partners 1984/1985 22 mei 1985 Jo Dua
Danton Fotografie Theater La Luna 1984/1985 14 juli 1985 Çanci Geraedts
U spreekt met uw moordenaar Fotografie Nederlands Theaterbureau B.V. 1985/1986 19 september 1985 Jo Dua
Toneelbloed Fotografie Nederlands Theaterbureau B.V. 1985/1986 3 oktober 1985 Nicholas Renton
Eurydice Fotografie Zeno 1985/1986 10 oktober 1985 Apostolos Panagopoulos
Agatha Fotografie Theater Persona 1985/1986 4 februari 1986 Agaath Witteman
Krakend marmer Fotografie Theatergroep De Gebroeders Flint 1985/1986 2 juli 1986
Zo zijn we niet getrouwd Fotografie Koöperatieve Vereniging u.a. Toneelgroep Diskus 1986/1987 5 september 1986 Wim Meuwissen
De moeder van David S. Fotografie Impresariaat Jacques Senf & Partners 1986/1987 18 september 1986 Jo Dua
Agnes van God Fotografie Nederlands Theaterbureau B.V. 1986/1987 9 december 1986 Ben Verbong
Mama heeft de beste shit Fotografie Koöperatieve Vereniging u.a. Toneelgroep Diskus 1986/1987 25 februari 1987 Hans Smit
De fantast Fotografie John van de Rest Theaterprodukties 1987/1988 29 september 1987 John van de Rest
Candida Fotografie Nederlands Theaterbureau B.V. 1987/1988 9 oktober 1987 André van den Heuvel
Trudy X, of De witte merel Fotografie Koöperatieve Vereniging u.a. Toneelgroep Diskus 1987/1988 18 december 1987 Reinhilde Decleir
Memoires (Het leven van Sarah Bernhardt) Fotografie Nederlands Theaterbureau B.V. 1987/1988 23 februari 1988 Jo Dua
Eindspel Fotografie Stichting Theatergroep Den Haag 1987/1988 17 mei 1988 Arda Brokmann
Haveloos Fotografie Theatergroep De Gebroeders Flint 1987/1988 2 juli 1988 Wim Meuwissen
The Mousetrap Fotografie Hollandse Comedie 1988/1989 26 oktober 1988 Frans Boelen
Separation Fotografie Nederlands Theaterbureau B.V. 1988/1989 6 december 1988 Karl Guttmann
Het verrotte leven van Floortje Bloem Fotografie Impresariaat Jacques Senf & Partners 1988/1989 14 december 1988 Willem van de Sande Bakhuyzen
Een zekere onrust Fotografie Theater van het Oosten 1988/1989 29 maart 1989 Peter te Nuyl
Zondag Fotografie Theatergroep De Gebroeders Flint 1988/1989 1 juli 1989 Peter van der Linden
Een glas water Fotografie Vijf Vrouwen 1989/1990 12 september 1989 Farideh Fardjam
Eeuwige jeugd Fotografie Nederlands Theaterbureau B.V. 1989/1990 7 november 1989 Bambi Uden, Theo Kling
Tien kleine negertjes Fotografie Hollandse Comedie 1989/1990 22 december 1989 Andy Daal
De kersentuin Fotografie Stichting Theatergroep Den Haag 1989/1990 20 juni 1990 Arda Brokmann
Arsenicum en oude kant Fotografie Hollandse Comedie 1990/1991 27 oktober 1990 Andy Daal
Op glad ijs Fotografie Impresariaat Jacques Senf & Partners 1990/1991 8 november 1990 Paul Cammermans
Tranen in de regen Fotografie Stut Theater 1997/1998 7 november 1997 Marlies Hautvast


Opdrachtgevers

Jutka Rona heeft onder andere gefotografeerd voor:

Bronnen