De TheaterEncyclopedie is vernieuwd!

Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Portret van Joop Admiraal 92161.jpg


Joop Admiraal. Foto: Marthein Smit en Stephen van Hesteren. Collectie TIN.

NaamJoop Admiraal
Volledige naamJacob Admiraal
Geboren26 september 1937
Ophemert
Overleden25 maart 2006
Amsterdam
BeroepActeur
IMDb-profiel

Joop Admiraal (Ophemert, 26 september 1937 - Amsterdam, 25 maart 2006) was een Nederlands acteur, die vooral bekend werd door zijn rollen bij het Werkteater en Toneelgroep Amsterdam.

Biografie

Toen acteur Joop Admiraal in 1959 – na zijn afstuderen van de Amsterdamse Toneelschool – aan de slag ging bij de Nederlandse Comedie, viel hij de critici op door zijn jongensachtige uitstraling en fragiele verschijning.

Joop Admiraal als Pieter in Jeugdproces, Toneelgroep Studio 1962. Foto: Lemaire en Wennink/MAI.

Hij maakte geen geheim van zijn homoseksualiteit, wat voor die tijd (zelfs in de toneelwereld) bijzonder was. In de jaren zestig speelde hij bij Toneelgroep Studio en Toneelgroep Centrum, met regisseurs als Kees van Iersel en Peter Oosthoek. Gedurende zijn lange toneelloopbaan ontwikkelde Joop Admiraal zich tot een veelzijdig acteur, die zich zowel in klassieke als in experimentele voorstellingen thuis voelde. Dat laatste vooral bij Het Werkteater, waar voorstellingen improviserend tot stand kwamen. Bij dit succesvolle theatercollectief speelde hij tussen 1972 en 1985 in stukken die vaak een maatschappelijk relevante inhoud hadden. Hij kreeg daar ruimschoots de kans om zijn kwetsbare kant te laten zien, en speelde er vaak vrouwenrollen. Dat deed hij ook in de solovoorstelling U bent mijn moeder, die hij in 1981 in nauwe samenwerking met Jan Ritsema maakte, en waarin hij zowel zichzelf als zijn dementerende moeder speelde. Ondanks het controversiële onderwerp (euthanasie) ging in de recensies alle aandacht uit naar de manier waarop hij transformeerde van de zoon naar de moeder en andersom. Die virtuoze prestatie werd in 1982 onderscheiden met de Louis d’Or; de televisiebewerking werd in Duitsland bekroond met de Adolf Grimme-prijs.

Vanaf de oprichting in 1987 was Joop Admiraal verbonden aan Toneelgroep Amsterdam. Hier speelde hij talloze rollen, vaak onder regie van Gerardjan Rijnders, zoals in Klaagliederen en De Cid. In Het jachtgezelschap kreeg hij in de rol van generaal de kans om zijn harde kant te laten zien, daarbij geholpen door zijn kraakheldere en krachtige stem, die hij op vele manieren kon inzetten. Joop Admiraal is Toneelgroep Amsterdam tot zijn dood trouw gebleven. Ook na zijn pensioen in 1999 bleef hij er gewoon spelen – onder andere in Sonic Boom uit 2003 een samenwerking met het gezelschap Ultima Vez van choreograaf Wim Vandekeybus, waarin hij zelfs dansend te zien was. Joop Admiraal speelde in zijn lange loopbaan meer dan hondertwintig toneelrollen. Ook speelde hij in een aantal films waaronder Hersenschimmen en Max Havelaar. Na zijn pensioen speelde Admiraal ook bij andere gezelschappen en in vrije producties – zijn laatste rol in de vrije productie Uit liefde. Op zaterdag 25 maart, na een succesvolle voorstelling de avond daarvoor, overleed hij aan een hartstilstand. Joop Admiraal is 68 jaar geworden.

Theater/Dans

Een chronologisch overzicht van de premières van voorstellingen waar Joop Admiraal een rol in speelde, zie:

 
De geweren van vrouw Carrar - Studententoneel en Studentencabaret - 1958-04-24
Hier met de poet! - De Nederlandse Comedie - 1959-08-21
Engel kijk terug - De Nederlandse Comedie - 1959-10-17
Gijsbreght van Aemstel - De Nederlandse Comedie - 1960-01-01
De bruiloft van Kloris en Roosje - De Nederlandse Comedie - 1960-01-01
Joseph in Dothan - De Nederlandse Comedie - 1960-01-23
Tanchelijn - De Nederlandse Comedie - 1960-02-24
Echo van het verleden - Toneelgroep Centrum - 1961-11-22
Poezie in de nacht - De Nederlandse Comedie - 1962-06-23
Jeugdproces - Stichting Toneelgroep Studio - 1962-09-15
De appel - Stichting Toneelgroep Studio - 1962-11-15
Een slok aarde - Stichting Toneelgroep Studio - 1963-05-07
Alles was zwart in de zon - Stichting Toneelgroep Studio - 1963-05-13
De wijze kater - Stichting Toneelgroep Studio - 1964-01-08
Spinoza - Stichting Toneelgroep Studio - 1964-04-24
Cel - Stichting Toneelgroep Studio - 1964-10-08
De rechtvaardigen - Stichting Toneelgroep Studio - 1965-02-08
Als er geen zwarten bestonden, moesten ze worden uitgevonden - Mickery - 1965-12-08
Het moeizame liefdeleven van Attila Galop - Toneelgroep Centrum - 1966-09-03
Voorjaarsontwaken - De Haagsche Comedie - 1966-11-26
Man is man - Toneelgroep Centrum - 1967-03-04
Yvonne - Toneelgroep Centrum - 1967-09-08
De vrede - Toneelgroep Centrum - 1968-01-01
Gered - Toneelgroep Centrum - 1968-03-08
Lucelle - Holland Festival - 1968-06-05
De smoeshaan - Toneelgroep Centrum - 1968-09-03
Adrianus VII - Toneelgroep Centrum - 1969-01-01
In de jungle van de city - Toneelgroep Centrum - 1969-02-21
Red Cross - Stichting Toneelgroep Studio - 1969-11-13
Chicago - Stichting Toneelgroep Studio - 1969-11-13
Biscuit - Stichting Toneelgroep Studio - 1969-11-13
Elcker-ik - Stichting Toneelgroep Studio - 1971-05-01
Spielstrasse - Koöperatieve Vereniging Het Werkteater - 1972-08-25
't Is maar een meisje - Koöperatieve Vereniging Het Werkteater - 1972-10-06
Ondernemingsraad project - Koöperatieve Vereniging Het Werkteater - 1973-01-09
Misdaad - Koöperatieve Vereniging Het Werkteater - 1973-05-04
Nederland en... - Koöperatieve Vereniging Het Werkteater - 1973-07-10
Speciaal Oslo programma - Koöperatieve Vereniging Het Werkteater - 1973-09-13
Avondrood - Koöperatieve Vereniging Het Werkteater - 1973-12-18
Het verhaal van Nico - Koöperatieve Vereniging Het Werkteater - 1974-05-04
Goedemorgen meneer - Koöperatieve Vereniging Het Werkteater - 1974-10-31
Het kabinet van dr. Menotti - Koöperatieve Vereniging Het Werkteater - 1974-12-06
Dikke vrienden - Koöperatieve Vereniging Het Werkteater - 1976-02-05
Hallo medemens - Koöperatieve Vereniging Het Werkteater - 1976-05-19
Je moet er mee leven - Koöperatieve Vereniging Het Werkteater - 1977-03-11
Cas en Joop - Koöperatieve Vereniging Het Werkteater - 1978-02-04
Een zwoele zomeravond - Koöperatieve Vereniging Het Werkteater - 1978-05-17
Gabbers - Koöperatieve Vereniging Het Werkteater - 1978-05-18
Oom Wanja - Koöperatieve Vereniging Het Werkteater - 1979-11-02
Zus of zo - Koöperatieve Vereniging Het Werkteater - 1980-02-05
Akt - Koöperatieve Vereniging Het Werkteater - 1980-03-21
Bosch en lucht - Koöperatieve Vereniging Het Werkteater - 1980-05-25
Ad hoc programma - Koöperatieve Vereniging Het Werkteater - 1981-03-30
U bent mijn moeder - Het Werkteater - 1981-12-18
De meeuw - Koöperatieve Vereniging Het Werkteater - 1983-02-18
Adio - Het Werkteater - 1984-03-08
Tussen hemel en aarde - Het Werkteater - 1984-06-04
De kroning van Poppea - Het Werkteater - 1985-03-06
Ober - Publiekstheater - 1987-05-02
Edward II - Toneelgroep Amsterdam - 1987-11-21
In de eenzaamheid van de katoenvelden - Toneelgroep Amsterdam - 1988-02-12
Ifigeneia in Aulis - Toneelgroep Amsterdam - 1988-02-22
De hoeksteen - Toneelgroep Amsterdam - 1988-04-28
Ons dorp, de schoonheid en het leven - Toneelgroep Amsterdam - 1988-09-09
Old Times - Toneelgroep Amsterdam - 1988-11-10
Bergtaal - Toneelgroep Amsterdam - 1989-02-04
Medea - Toneelgroep Amsterdam - 1989-02-04
Nadien - Toneelgroep Amsterdam - 1989-05-02
Werther Nieland - Toneelgroep Amsterdam - 1989-08-29
Lulu - Toneelgroep Amsterdam - 1989-10-24
Hedda Gabler - Toneelgroep Amsterdam - 1990-01-09
Bal - Toneelgroep Amsterdam - 1990-04-13
Nadag - Toneelgroep Amsterdam - 1990-04-18
Het jachtgezelschap - Toneelgroep Amsterdam - 1991-01-22
Bekende gezichten, gemengde gevoelens - Toneelgroep Amsterdam - 1991-03-23
Orestes - LAKtheater - 1991-08-27
Roberto Zucco - Toneelgroep Amsterdam - 1991-10-08
Vastgoed B.V. - Toneelgroep Amsterdam - 1992-02-04
Lady Windermere's Fan - Toneelgroep Amsterdam - 1992-04-01
Gyges en zijn ring - Toneelgroep Amsterdam - 1992-06-01
… overige resultaten
.

Voorts een alfabetisch overzicht van deze voorstellingen voorstellingen die in première zijn gebracht en waarin hij is opgetreden en voorzover geregistreerd in de Productiedatabase

Idem de voorstellingen die hij heeft geregisseerd

Idem de voorstellingen waarbij hij geregistreerd werd als auteur

Idem voor het decor

Idem voor de kostuums

Idem voor de productie

Idem voor de begeleiding

Trivia

Admiraal heeft relaties gehad met zanger en acteur Ramses Shaffy, met wie hij begin jaren zestig naar Rome reisde op zoek naar interessant filmwerk (de brieven die ze schreven aan hun gezamenlijke vriendin Shireen Strooker werden in 2004 gebundeld), en met acteur Gerard Thoolen. Sedert tweeëntwintig jaar was hij de levenspartner van Jaap Jansen, voormalig uitgever/ compagnon bij Van Gennep.

Video

U bent mijn moeder. Auteur: Joop Admiraal i.s.m. Jan Ritsema. Tv bewerking/regie: Horst Königstein. Gezelschap: Het Werkteater, 1983. Uitvoerende: Joop Admiraal. Collectie Theater Instituut Nederland

Bronnen


Bronnen