Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Someone.gif

NaamJean Cocteau
Volledige naamJean Maurice Eugène Clément Cocteau
Geboortedatum6 juli 1889
Geboorteplaats Maisons-Laffitte (bij Parijs)
Overlijdensdatum11 oktober 1963
Overlijdensplaats Milly-la-Forêt (bij Parijs)
BeroepSchrijver, Librettist, Filmmaker
DisciplineMultidisciplinair
DBNL-profielDBNL-profiel
IMDb-profiel0168413
IBDb-profieljean-cocteau-6673
VIAF-profiel12306661

Jean Cocteau (1889 – 1963) was een Frans dichter, romanschrijver, toneelschrijver, theatervormgever, librettist en filmmaker.

Alhoewel Cocteau op meerdere terreinen actief was, vond hij dat hij in de eerste plaats een dichter was en al zijn werk poëzie was, of het nu een roman, een film, een toneelstuk of een schilderij was. Hij was één van de belangrijkste personen binnen het surrealisme. Zijn werk was van grote invloed op vele artiesten, waaronder de bekende Les Six-componisten. Zijn bekendste werken zijn het boek Les Enfants terribles (1929), het toneelstuk Les parents terribles en de film La Belle et la Bête (1945).

Biografie

Cocteau werd in 1889 geboren in een burgerlijk gezin. Vanaf 1908 was hij een veel geziene gast in artistieke kringen. In 1917 kwam Parade uit, een avant-gardeballet van Cocteau, waarvoor onder andere Pablo Picasso de decorstukken en de kostuums ontwierp en Erik Satie de muziek componeerde. In het programmaboekje van Guillaume Apollinaire werd, om het ballet te beschrijven, voor het eerst het woord surréaliste gebruikt. Het ballet was geen groot succes, maar vestigde wel de naam van Cocteau in de avant-garde van Parijs.

In 1920 kreeg Cocteau een relatie met de schrijver in wording Raymond Radiguet, toen 17 jaar oud. Cocteau was openlijk biseksueel. Nadat Radiguet Le Diable au corps uitbracht, volgde een periode van productiviteit voor Cocteau. Deze stopte in 1923, toen Radiguet overleed aan paratyfus. Cocteau raakte in de periode daarna verslaafd aan opium.

In 1926 bracht hij "Le rappel a l'ordre" uit, een boek met essays. Het boek omschrijft de hernieuwde interesse voor tradities in de periode na de Eerste Wereldoorlog. Het naam van de kunstbeweging "Return to order" is hier later van afgeleid. Deze beweging was een reactie op de oorlog en zette zich af tegen de extreme avant-gardekunst van de jaren tot 1918 en haalde in plaats daarvan de inspiratie uit de meer traditionele kunst.

In 1929 schreef hij zijn bekendste werk, Les Enfants terribles, en maakte hij zijn eerste film, Le Sang d'un Poète. Hierna maakte hij minder controversiële stukken en schreef hij toneelstukken voor de gevestigde orde. Hij kreeg een relatie met de Franse acteur Jean Marais en gaf hem een rol in zijn toneelstuk Les Parents Terribles.

Vanaf de jaren veertig maakte Cocteau, onder invloed van Marais, weer films, waaronder La Belle et la Bête (Belle en het Beest), gebaseerd op het bekende kinderverhaal van Jeanne-Marie Leprince de Beaumont. Ook schreef hij in 1940 het uiterst succesvolle toneelstuk Le Bel Indifférent voor Edith Piaf, met wie hij zeer bevriend was. In 1949 maakte hij zijn belangrijkste film, Orphée, gebaseerd op zijn eigen stuk uit 1926.

In 1955 werd hij lid van de Académie française en de Académie royale de langue et de littérature françaises de Belgique. Ook kreeg hij de Légion d'honneur uitgereikt.

Jean Cocteau stierf op 11 oktober 1963, de dag dat ook Edith Piaf stierf. Hij is 74 jaar oud geworden.

Theater/Dans

Een chronologisch en daaronder een link naar een alfabetisch overzicht van de voorstellingen die in première zijn gebracht, c.q. die in Nederland te zien zijn geweest en waarbij hij geregistreerd werd als auteur of librettist, alsmede naar zijn overige bijdragen aan voorstellingen, voor zover geregistreerd in de Productiedatabase.

 
Orpheus - Avant Garde Tooneel - 1928-05-26
Le boeuf sur le toit - Div. Studententoneel- Studententooneelvereeniging - 1932-07-04
Hellegang - Het Div. Studententoneel- Leidsche Studententooneel - 1935-02-07
Galavoorstelling - Gelegenheidscombinaties - 1936-02-19
Vreeselijke ouders - Toneelgroep Het Masker (1933-1947) - 1940-04-04
Onmogelijke ouders - Toneelgroep Het Masker (1933-1947) - 1940-04-25
Heilige monsters - N.V. Het Residentie Tooneel - 1943-02-14
De menschelijke stem - N.V. Het Residentie Tooneel - 1946-11-25
De adelaar met twee koppen - Stichting Rotterdams Toneel - 1947-11-21
Le pauvre matelot - Stichting De Nederlandse Opera - 1951-07-01
Oedipus Rex - Stichting De Nederlandse Opera - 1952-06-05
Oedipus Rex - De Nederlandsche Opera (gevestigd te Amsterdam) - 1961-04-21
School voor weduwen - Studententoneel en Studentencabaret - 1964-01-24
La voix humaine - Centre Théâtral du Limousin - 1964-10-13
Le boeuf sur le toit - Holland Festival - 1968-06-16
La voix humaine - Studio Ensemble Nederlandse Opera Stichting - 1972-10-01
Les parents terribles - Inter-Europe Spectacles de Paris - 1974-01-25
La voix humaine - Opera Forum - 1976-03-08
La voix humaine - Kammar Opera Verkstaden Stockholm - 1976-12-18
La voix humaine - De Nederlandse Operastichting - 1977-10-28
De arme matroos - Lyrische Komedie - 1981-10-08
La voix humaine - Kiss - 1981-12-06
Oedipus Rex - Holland Festival - 1982-06-05
Persicaire - Company Vivienne Newport - 1983-11-14
Renaud et Armide - Jean Cocteau - 1985-03-19
Le boeuf sur le toit - Pantomime Theater Rob van Reijn - 1985-09-29
Les enfants terribles - Theatergroep De Gebroeders Flint - 1987-03-07
La voix humaine - Theaterschool - 1987-10-04
La voix humaine - De Onderneming - 1988-05-06
Bacchus - Raymond Gérome & Pierre-Marie Escourrou Jean Marais - 1988-10-17
Bacchus - Jean Marais Raymond Gérome & Pierre-Marie Escourrou - 1988-10-17
La voix humaine - Stichting Operalab - 1989-05-17
Fataal hinkelspel - Theaterschool - 1990-03-29
De ridders van de ronde tafel - Delftse Komedie - 1990-04-18
La voix humaine - Koninklijk Conservatorium - 1991-11-26
De menselijke stem - Hogeschool voor de Kunsten Arnhem - 1991-11-29
The Human Voice - Cosmic Illusion Productions - 1992-01-23
Les enfants terribles - Stichting De Kist - 1992-03-26
Guillaume Thomas, de leugenaar - Speelteater Gent - 1993-02-07
De leugenaar - Speelteater Gent - 1993-02-07 Guillaume Thomas
Le pauvre matelot - Stichting Operalab - 1993-04-25
La voix humaine - Stichting Operalab - 1993-04-25
Oedipus Rex - De Nederlandse Opera - 1998-03-04
La voix humaine - Orkater - 2003-05-30
De schone onverschillige - E74 - 2004-03-09
O Rex - Productiehuis Rotterdam (Rotterdamse Schouwburg) - 2008-01-25
O Rex - Crew VZW - 2008-01-25
La voix humaine - Limburgs Symfonie Orkest - 2009-01-27
La Voix Humaine - Onafhankelijk Toneel - 2009-06-04
La voix humaine - Toneelgroep Amsterdam - 2009-10-13
La voix humaine - Rotterdams Philharmonisch Orkest - 2010-06-04
La voix humaine - Nationale Reisopera - 2011-01-22
Le bel indifférent - Stichting Salon Saffier - 2014-02-09
La voix humaine - OT rotterdam - 2014-05-17
La voix humaine - Muziektheater Transparant - 2016-05-28
La voix humaine - Chris Koolmees - 2018-06-07
La voix humaine facetime - Ekaterina Levental - 2018-12-12
  • Het alfabetisch overzicht van deze voorstellingen
  • Idem de voorstellingen waarvoor hij geregistreerd werd als producent

Trivia

Het huis van Cocteau in Milly-la-Foret is aangekocht door de overheid, op initiatief van een comité dat de herinnering aan hem levend wil houden. Het is de bedoeling dat het in het voorjaar van 2009 in gebruik wordt genomen als Cocteau-museum.

Het 17e-eeuwse fort Le Bastion op het havenhoofd van Menton is eveneens in gebruik als museum voor Jean Cocteau

Externe links

Bronnen