Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Jan Hagoort

Portret van Jan Hagoort 369316.jpg


Jan Hagoort. Fotograaf onbekend. Collectie TIN.

Jan Ludolph Hagoort (1895 – 1971) was een Nederlands goochelaar en zoon van Jakob Johannes Hagoort en Johanna Petronella van Aken. Enkele pseudoniemen en bijnamen van hem waren De Humoristische Goochelaar, De Goochelaar Op Klompen, The Holland Mystic, The Gentleman Magician en De Hollandsch-Amerikaanschen Goochelaar. Hagoort groeide op in Naarden, een dorp waar hij een groot deel van zijn leven heeft gewoond. Vanaf 30 november 1925 is hij actief als beroepsgoochelaar. Op deze datum trad hij voor het eerst op als professioneel goochelaar voor de YMCA in New York. Hierna trok hij door de Verenigde Staten en Australië om vervolgens in 1933, midden in de crisisjaren, terug te keren naar Nederland en hier voorgoed te blijven. Hij bleef tot op hoge leeftijd actief als goochelaar, maar ook in talloze nevenfuncties.

Biografie

Hagoort was de achterkleinzoon van Cornelis van Aken, die met zijn reizende dierentuin door Europa trok en in 1840 zijn dieren overdroeg aan de dierentuin Artis. Hier kwam Hagoort achter door zijn hobby als amateur-historicus en verzamelaar van historische boeken en geschriften die betrekking hebben op Naarden en de rest van het Gooi. De jonge Hagoort begon zich, toen hij pas negen jaar oud was, al te interesseren voor het goochelen. In 1910 trad hij op in het clubgebouw van de padvinders en sindsdien gaf hij meerdere amateuroptredens. Ook sloot hij zich aan bij de toneelschool het NDC (Naardense Dilettanten Club) en ging hij in 1916 naar de Amsterdamse toneelschool.

Hagoorts optredens waren bedoeld voor jong en oud en stonden vooral bekend als humorvol. In zijn Volendamse klederdracht bracht hij, als ‘Holland Mystic’, zijn shows die onder meer bestonden uit manipulaties, kaartentrucs, geheimen der fakirs, helderziendheid en geheugenprestaties. Een van zijn beroemdste trucs was zijn transformatie-act: binnen twee seconde wist hij zich om te toveren van een goochelaar in traditionele klederdracht naar een Amsterdammer in rokkostuum.

Hij had de gewoonte om vaak voor zijn voorstellingen een optreden te geven aan de weeskinderen uit de buurt. Terug in Nederland hield hij deze gewoonte aan. Hij werd als erkend goochelaar (bestuurs)lid van The Society of American Magicians en heeft met veel bekende artiesten gewerkt waaronder Greta Keller en José Sann. Toen hij in 1933 voorgoed terugkwam naar Nederland trad hij, voor uitverkochte zalen, onder andere op in Carré en het Amsterdamse City-theater en werkte hij samen met artiesten als Willy Derby en het duo Tholen en Van Lier. Op 4 februari 1951 werd Hagoort in Hilversum gehuldigd door Dick Baas, voorzitter van de Nederlandse Bond van Goochelaars nadat Hagoort dit zelf was geweest tot februari 1949. Tot op hoge leeftijd bleef Hagoort actief als professioneel goochelaar. In 1970 was hij namelijk nog lid van de club ‘van 70 plus tot 90 min’, opgericht door cabaretier Paul Ostra. Andere artiesten die hier lid van waren zijn Greta Schley en Annie Verhulst. Zij traden als club samen op voor bejaarden.

Op 29 december 1971 overleed Jan Hagoort. Zijn dood was voor zijn nabestaanden onverwacht.

Bronnen

  • Stichting Vijverberg Ton Cup, “Goochelaar Jan Hagoort, een bijzonder mens,” De Omroeper 5. 2. (1992): 45, geraadpleegd 21 oktober 2018.
  • Anon, “Jan Hagoort op 76-jarige leeftijd overleden,” 31 december 1971. Archief Ritsko van Vliet. Diverse artiesten. Jan Hagoort / Kalanag / Crochet / Larette / Tony van Dommelen / Alvata, 200000489.001, 25, Bijzondere Collecties/TIN, Amsterdam.
  • Anon, “Affiche Jan Hagoort,” datum tussen 1933 en 1971. Archief Ritsko van Vliet. Diverse artiesten. Jan Hagoort / Kalanag / Crochet / Larette / Tony van Dommelen / Alvata, 200000489.001, 25, Bijzondere Collecties/TIN, Amsterdam.
  • Anon, “Affiche Jan Hagoort,” archief Ritsko van Vliet, 200000489.001, Bijzondere Collecties/TIN.
  • Delpher Anon, “Jan Hagoort trad op voor de weeskinderen,” Het Volk: dagblad voor de arbeiderspartij, 27 augustus 1941, geraadpleegd 21 oktober 2018.
  • Delpher Anon, “Uit Ommeland. Kwart eeuw beroepsgoochelaar,” De Gooi- en Eemlander: nieuws- en advertentieblad, 19 december 1950, geraadpleegd 21 oktober 2018.
  • Anon, “Jan Hagoort op 76-jarige leeftijd overleden,” archief Ritsko van Vliet, 200000489.001, Bijzondere Collecties/TIN.
  • Delpher Anon, “Uit de omtrek. Bond van goochelaars bijeen. Jan Hagoort lid van verdienste,” De Gooi- en Eemlander: nieuws- en advertentieblad, 28 februari 1949, geraadpleegd 21 oktober 2018.
  • Anon, “70 plus-artiesten treden op voor 65 plussers,” Nieuwsblad van het Noorden, 17 juli 1970, geraadpleegd 4 november 2018.