Uit TheaterEncyclopedie
(Doorverwezen vanaf Hetveem theater, Amsterdam)
Ga naar: navigatie, zoeken
Veemlogo bij oprichting.jpg


De gewelfde draagconstructie in het logo verwijst naar de voormalige monster-toonzaal van het oude veemgebouw en dateert van 7-11-1981

NaamHet Veem theater, Amsterdam
Eerdere naamHet Veem
Latere naamVeem House for Performance, Amsterdam
Opgericht1981-11-07
PlaatsAmsterdam
TypeTheaterzaal
Openingsdatum7 november 1981
Openingsvoorstelling'n Heer op een herenfiets - Stichting Bewegingsstudio Amsterdam - 1982-01-12


Informatie

Het Veem Theater is een unieke theaterlocatie, gevestigd in Amsterdam aan het IJ, dat functioneert als een internationaal coproductieplatform voor de hedendaagse podiumkunsten. Het Veem Theater staat voor uitstekende professionele podiumkunstenaars, specifieke programma’s en internationale samenwerkingen. Het is de thuisbasis van Veem House for Performance.

Het pakhuis waarin het is gevestigd, huisvest ook kleine bedrijven en kunstenaars. Er is een expositieruimte en het Veemcafé op de derde etage dat ook als theaterfoyer wordt gebruikt. Het Veem Theater en het Veem producties, of wel ‘theater van weinig woorden’, ontwikkelde zich sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw tot een werkplaats, productiehuis, presentatiepodium en laboratorium van eigentijds mimetheater. Er zijn 92 zitplaatsen en het oppervlak van de vlakke speelvloer is 120 m2.

Geschiedenis gebouw

Het Veem Theater is gevestigd boven in het voormalige pakhuis Het Veem aan het IJ, om precies te zijn in de toonzaal op de vierde verdieping. In 1895 werd het gebouw, het zogeheten Klapmutsenveem, neergezet op wat toen de Barentzkade heette (tegenwoordig de Van Diemenstraat en de Oude Houthaven). In 1898 veranderde de naam in het Oranje Nassau Veem, vanwege de kroning van koningin Wilhelmina. In 1908 werd er op de westzijde een pakhuis tegenaan gebouwd met dezelfde constructie. Er werd koffie, cacao en stukgoed opgeslagen. Tot 1978 hebben de twee gebouwen dienst gedaan bij de firma Pakhoed.

Zomer 1981 werd Het Veem gekraakt. Na onderhandelingen die zeker vijf jaar in beslag namen, kon de inmiddels opgerichte vereniging de twee met elkaar verbonden gebouwen voor het symbolische bedrag van 1 gulden overnemen. De 10.000 m2 kale oppervlakte werden met behulp van subsidies, maar vooral door de gebruikers zelf, tot een bedrijfsverzamelgebouw verbouwd.

De grote verbouwing begon in 1989 door de vloeren te bedekken met annehydriet en een sprinklerinstallatie aan te brengen vanwege de kwetsbare gietijzeren kolommen en spanten. De laatste fase van de verbouwing vond plaats in 1997.

In het gebouw werd onder andere Het Veem Theater opgericht door Sjoerd Schwibettus en Gail Dockery, die tevens de artistieke leiding verzorgden van het theater. Hun mimegezelschap Stichting Bewegingsstudio Amsterdam werd de vaste bespeler van de locatie. De opening vond plaats op 7 november 1981.

Schwibettus en Dockery vormden samen met Jaap den Baars en Josephine Hamming ook de pioniers van het werkgebouw Het Veem aan de Van Diemenstraat. Met hun kraakactie en de oprichting van de stichting (later vereniging) werkgebouw het Veem werd op 7 november 1981 een open dag gehouden voor alle geïnteresseerden die werkruimte zochten.[1]

Het Veem herbergt momenteel ongeveer 80 kleine en grotere werkruimten. In 2003 werd het gebouw uitgeroepen tot rijksmonument. Op 1 januari 2018 werd de tijdelijke erfpacht van Het Veem omgezet in een eeuwigdurende erfpacht.

Artistieke leiding

Met Het Veem theater was Amsterdam een uniek theater rijker. Het theater bood een eigen broedplaats aan bewegingstheater, moderne mime en moderne dans. Naast de vaste bespeling van eigen voorstellingen met de groep mime spelers en dansers van Stichting Bewegingsstudio, werd er vanaf het begin mime en dans voorstellingen geprogrammeerd en werden er meerdere festivals georganiseerd, waaronder het Zomerfestijn Amsterdam (i.s.m. onder andere Griftheater). Ook functioneerde Het Veem theater als de plek voor open lessen op het gebied van mime en moderne dans voor professionals, semi-professionals en amateurs.

Het theater trok vanaf de oprichting grote belangstelling, en het aanbod van de lessen telde ongeveer 80 deelnemers gemiddeld per week. Er was vanaf opening in november 1981 een groeiende uitwisseling met London X 6 Butlers Wharf en Grand Theater Groningen, die soortgelijke opzet nastreefden. Het Veem theater en Stichting Bewegingsstudio werd vanaf 1982 een ontwikkelingssubsidie toegekend door het Fonds Podiumkunsten. [2]

Na de pionierjaren werd Het Veem voortgezet als productiehuis specifiek voor de mime onder leiding van Jeannette Smit. Vanaf 1998 tot en met 2002 was Erik Kouwenhoven directeur en programmeur. Hij zag Het Veem theater als een productiehuis voor mime en beeldend theater, gericht op jonge theatermakers. Marcel Bogers leidde van 2002-2009. Hij stelde voorop dat de verbinding tussen de podia en het aanbod hechter moet zijn en noemde dat "investeren in elkaar”.

In 2010 begon Bojana Mladenovic als directeur van Het Veem theater. Onder haar artistieke leiding tot 1 september 2014 heeft Het Veem theater een unieke plek in het Nederlandse en Europese performance landschap verworven. Bojana heeft bij Het Veem theater een combinatie bewerkstelligd van een artistieke profiel van een art house, het (experimentele) karakter van een werkplaats en een impresariaat dat internationale co-producties en tournees realiseert. Anne Breure volgde haar op vanaf 1 september 2014, en leidde met Marga Kroodsma tot heden. De naam werd gewijzigd in Veem House for Performance.

In oktober 2016 werd aangekondigd dat de instelling voortaan maar honderd dagen per jaar open zou zijn. Deze beslissing was een reactie op de tegenvallende subsidietoekenning, die Het Veem theater onmogelijk maakte om met behoud van kwaliteit en fatsoenlijke arbeidsomstandigheden het voorgenomen programma ten uitvoer te brengen. Anne Breure en met Kroodsma tot heden zien Het Veem Theater als een plek waar een open debat kan plaatsvinden; een huis waar theater wordt geproduceerd en getoond maar dat ook een voedingsbodem biedt voor experiment en discours.[3]

Premières

Een chronologisch en daaronder een alfabetisch overzicht van de voorstellingen, die in dit theater in première zijn gegaan:

 
'n Heer op een herenfiets - Stichting Bewegingsstudio Amsterdam - 1982-01-12
Bij heldere maan - Mimetheater 215 - 1982-03-12
Zwischenfall - Waste of Time - 1982-04-02
Along Aline - Stichting Bewegingsstudio Amsterdam - 1982-05-14
Whole Dances - Mud Bird - Dans Studio Pauline de Groot - 1982-05-27
Bewegingen II - Veem House for Performance - 1982-11-03
Dat was de moeite waard - Veem House for Performance - 1982-11-07
50 bladeren - Veem House for Performance - 1982-11-07
Limited Company - Stichting Goed Hout - 1983-01-12
Als een steen tegen de tijd - Theatergroep Kier - 1983-02-05
Zang- en dansnummer voor 7 dames - Veem House for Performance - 1983-04-15
Maan Mei (Goes Oostwaarts) - Teo Joling - 1983-05-22
'n Stoel om in te zitten - Stichting Bewegingsstudio Amsterdam - 1983-07-04
Vergezicht - Veem House for Performance - 1984-02-09
Vergezicht - Het Veem Theater - 1984-02-09
De reis - Gjalt Walstra - 1984-07-01
Circular Quay - Dance Exchange - 1984-11-04
De passant - Veem House for Performance - 1985-01-10
Strip-to Be Continued in The Next Issue... - Riitta Pasanen - 1985-01-27
Er zijn nog twaalf wachtenden voor U - No. 12 - 1985-02-08
Tjakka - Theaterschool - 1985-04-13
Een rumba zonder vrouw - Theaterschool - 1985-04-28
Still Life with Airplanes / Gift and Ceremonial Exchange / - Department of Public Dance - 1985-05-13
Immer wo? - Dansgroep Intercity - 1985-07-01
Haar stille loop - Dansgroep Jan Luyken - 1985-11-09
Passiones irrelevantes - Dansgroep Jan Luyken - 1985-11-09
Terra Incognita - Schwibettus & Hoogeveen - 1986-01-09
Auf wiedersehen - Stichting Glashart - 1986-03-15
Ida - Stichting Glashart - 1986-03-15
OW & PW - Muziektheater Het Kleine Flippen - 1986-03-21
Akrobatiek programma - Duo Savar V.O.F. - 1986-03-21
Paradise Lost - Riitta Pasanen - 1986-03-28
Euroshima, A Continental Soap Opera - Zomerfestijn - 1986-07-08
Whose Stamping Ground? - Zouff - 1986-11-15
Tube Birth - Zouff - 1986-11-15
While The City Sleeps - Stichting Danswerkplaats - 1987-01-10
De huid is de grens - Wim Kannekens - 1987-02-08
De Russen komen................ - Stichting Pro Sit - 1987-02-21
Corre, que fem tard - La Dux - 1987-04-18
Naar, het grote avontuur - Theaterschool - 1987-12-08
Step(s) - Stichting ARADO - 1987-12-16
Spark - Stichting ARADO - 1987-12-16
Arado - Stichting ARADO - 1987-12-16
Verstrikt - Cyaan - 1988-01-28
Vojna! - Henriëtte Brouwers - 1988-02-11
Verborgen vertellingen - LeineRoebana - 1988-02-11
Herzfelde - LeineRoebana - 1988-02-11
Verschiet - Henriëtte Brouwers - 1988-02-13
Stilte, gorgelen, het open riool - Theaterschool - 1988-02-25
De onnoembare - Theaterschool - 1988-03-03
… overige resultaten

Artikelen

Hieronder volgt een aantal artikelen omtrent de oprichting van Het Veem.

Bronnen

  • Mime Oost
  • Productiedatabase
  • Soomeren, Paul van. "Wie over de toekomst wil nadenken, zal zijn verleden moeten kennen. Herinneringen van ex-Veemers." 11 november 2020.
  • Theaters in Nederland sinds de zeventiende eeuw. Redactie Bob Logger, Eric Alexander, Menso Carpentier Alting, Nico van der Krogt, Nathalie Wevers. Theater Instituut Nederland, 2007
  • Veem House of Performance
  • Werkgebouw Het Veem