De TheaterEncyclopedie is vernieuwd!

Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken


Denemarken | ouders = | expartner = | partner = | kinderen = | jaren-actief = 1827-1870 | genre = Romantiek | uitgeverij = | website = }}

H.C. Andersens Huis in Odense.

Hans Christian Andersen (Odense, 2 april 1805Kopenhagen, 4 augustus 1875) was een Deens schrijver en dichter, meest bekend van zijn sprookjes. In eigen land worden hij gewoonlijk bij zijn voorletters H.C. Andersen genoemd (Deense uitspraak: ho cee).

Biografie

Hans Christian Andersen werd geboren en groeide op in Odense, in grootte de derde stad van Denemarken. Zijn vader was schoenmaker en overleed toen Hans Christian 11 jaar oud was. In zijn vroege jeugd speelde hij graag met zijn poppenkast. Hij wilde graag acteur worden, maar werd niet aangenomen bij de koninklijke theaterschool (1819). Zijn opleiding kreeg hij aan een school voor armen, totdat hij op 17-jarige leeftijd via vrienden een beurs kreeg voor een goede school. Op deze laatste school werd hij veel gepest door leraren en leerlingen. Andersen stond bekend als een onhebbelijk, egoïstisch persoon, niet goed in de omgang met anderen. Daarom wordt gezegd dat het lelijke eendje een autobiografisch sprookje is; hierin wordt een lelijk eendje een mooie zwaan, zo ook in het echte leven van Andersen: de 'zwakkeling' wordt een beroemd schrijver.

Christian Andersen.jpg

Zijn debuut was in 1827 met het gedicht Det døende Barn (Het stervende kind) dat hem zeer onder de aandacht bracht. In 1835 werd de roman Improvisatoren (De improvisator) uitgebracht na een studiereis door Europa. Deze roman was zowel een pittoreske beschrijving van Italië als een autobiografie. In 1835 werd ook zijn eerste verzameling Eventyr, fortalt for Børn (Sprookjes, aan kinderen verteld) uitgegeven. Dit waren hervertellingen van veelal traditionele sprookjes. De vorm was een zeer verfijnde - vaak met een dubbele bodem - die voor kinderen te begrijpen was, terwijl de bundel op volwassenen geënt was. Zijn latere sprookjesbundels, vol eigen sprookjes met een grote spanwijdte, weken verder en verder van kinderliteratuur af. Ze vallen in meerdere categorieën uiteen, vanaf de poëtisch-filosofische mythe tot aan realistischer korte verhalen. Gemeenschappelijk is echter het humoristische inzicht van Andersen.

Andersen schreef meerdere autobiografieën, maar het in 1855 gepubliceerde Mit Livs Eventyr (het sprookje van mijn leven) is de belangrijkste.

In Odense is het Hans Christian Andersenmuseum te vinden, waarin zijn leven is te volgen. Het huis waarin hij opgroeide is daar ook te bezichtigen.

Ook was hij een graag geziene maar bovenal gehoorde gast aan het hof van koningin Victoria.

Andersen hield een uitgebreid dagboek bij. Uit dit dagboek is bekend dat Andersen eens een bezoek heeft gebracht aan Amsterdam. Hij logeerde aldaar bij koopman Brandt die woonde in de grootste van de vier Cromhouthuizen (Herengracht 364 - 370) op nummer 368. In dit pand is nu het Bijbels Museum gevestigd. Het museum gebruikt deze geschiedenis van het pand zo af en toe graag. Het is ook bekend dat Andersen hier aan een sprookje heeft gewerkt. Het is niet bekend welk sprookje dit is.

Bibliografie

Sprookjes

Engelse vertaling van de sprookjes van Hans Christian Andersen, 1914
Een bordje bij De rode schoentjes in het Sprookjesbos in de Efteling ter gelegenheid van het Hans Christian Andersen jaar 2005

Zie Lijst van sprookjes en vertellingen van Hans Christian Andersen, enkele bekende sprookjes van Andersen:

In 2005 opende de Efteling haar 25e sprookje in het Sprookjesbos: Het meisje met de zwavelstokjes. Eerder waren al De Chinese Nachtegaal, De kleine zeemeermin en De rode schoentjes van Andersen in het sprookjespark te bewonderen.

Romans

  • Improvisatoren (1835)
  • O.T. (1836)
  • Kun en Spillemand (1837)
  • De to Baronesser (1848)
  • At være eller ikke være (1857)
  • Lykke-Peer (1870)

Drama's

  • Bruden fra Lammermoor (1832)
  • Ravnen eller Broderprøven (1832)
  • Agnete og Havmanden (1833)
  • Festen paa Kenilworth (1836)
  • Den Usynlige paa Sprogø (1839)
  • Mulatten (1840)
  • Maurerpigen (1840)
  • Kongen drømmer (1844)
  • Lykkens Blomst (1845)
  • Den nye Barselstue (1845)
  • Liden Kirsten (1846)
  • Brylluppet ved Como-Søen (1849)
  • En Nat i Roeskilde (1849)
  • Meer end Perler og Guld (1849)
  • Ole Lukøie (1850)
  • Hyldemoer (1851)
  • Nøkken (1853)
  • Han er ikke født (1864)

Muziek en Andersen

Hans Christian Andersen in 1869
Hans Christian Andersen in 1874

Andersen werkte in zijn leven samen met verschillende componisten en was een groot muziekliefhebber. Hij volgde de ontwikkelingen in de muziek met grote interesse. Gedurende zijn reizen ontmoette hij Mendelssohn, Robert Schumann en Richard Wagner. Als ‘theaterman’ had hij met name grote interesse in opera. Hij beschreef Wagners muziek voordat het Deense publiek met diens muziek had kennisgemaakt. Ook na Andersens dood bleef zijn werk vele componisten inspireren; er verschenen diverse balletten en opera's naar zijn sprookjes en liederen naar zijn gedichten en dat gebeurt ook nu nog. In de jaren 1830 werkte Andersen samen met de bekende Deense componist Christoph Ernst Friedrich Weyse aan het romantisch zangspel ’Festen pø Kenilworth’ dat in 1836 in het Koninklijk Theater van Kopenhagen werd opgevoerd. Een andere componist met wie Andersen samenwerkte was zijn leeftijdgenoot Johan Peter Emilius Hartmann. Deze samenwerking duurde lang en was intensief. Hun eerste werk was de opera ’Ravnen, eller Broderprøven’, een ambitieus werk in 3 aktes dat in 1832 zijn première kreeg. Andersen baseerde dit werk op een toneelstuk van Carlo Gozzi. Ook de opera ‘Liden Kirsten’ uit 1844-46 was een resultaat van hun samenwerking.[1] Andersen schreef ook een aantal libretto’s voor opera’s:

  • Bruden fra Lammermoor (een bewerking van The Bride of Lammermoor van Walter Scott) voor de componist I.F. Brendal, 1832;
  • Ravnen, eller Broderprøven voor J.P.E. Hartmann, 1832;
  • Festen på Kenilworth voor C.E.F. Weyse, een romantisch zangspel, 1836;
  • Brylluppet ved Como-Søen (de bruiloft aan het Comomeer) voor de Duitse componist Franz Gläser, 1849;
  • Nøkken (de watergeest) ook voor de componist Gläser, 1853;
  • Liden Kirsten, op.44, een opera van J.P.E. Hartmann uit 1846.

Muziekwerken geïnspireerd op Andersens werk

Dit is geen volledige lijst.[2]

Referenties

  1. Røllum-Larsen C., Essay bij CD-uitgave ‘Music inspired by Hans Christian Andersen’s Fairytales, DaCapo records 8.226047, 2005
  2. Røllum-Larsen C., artikel ‘Andersen’, in The New Grove Dictionary of Opera, MacMillan Reference Limited, London, 1997, ISBN 0-333-73432-7

Externe link

an:Hans Christian Andersen ar:هانس كريستيان أندرسن be:Ханс Крысціян Андэрсен be-x-old:Ганс Хрысьціян Андэрсан bg:Ханс Кристиан Андерсен bn:হান্স ক্রিশ্চিয়ান এন্ডারসন br:Hans Christian Andersen bs:Hans Christian Andersen ca:Hans Christian Andersen cs:Hans Christian Andersen cy:Hans Christian Andersen da:H.C. Andersen de:Hans Christian Andersen el:Χανς Κρίστιαν Άντερσεν eml:Hans Christian Andersen en:Hans Christian Andersen eo:Hans Christian Andersen es:Hans Christian Andersen et:Hans Christian Andersen eu:Hans Christian Andersen fa:هانس کریستیان آندرسن fi:H. C. Andersen fr:Hans Christian Andersen fy:Hans Christian Andersen ga:Hans Christian Andersen gan:安徒生 gl:Hans Christian Andersen he:הנס כריסטיאן אנדרסן hi:हैंस क्रिश्चियन एंडर्सन hif:Hans Christian Andersen hr:Hans Christian Andersen hu:Hans Christian Andersen hy:Հանս Քրիստիան Անդերսեն id:Hans Christian Andersen io:Hans Christian Andersen is:H.C. Andersen it:Hans Christian Andersen ja:ハンス・クリスチャン・アンデルセン ka:ჰანს კრისტიან ანდერსენი ko:한스 크리스티안 안데르센 ku:Hans Christian Andersen la:Iohannes Christianus Andersen lb:Hans Christian Andersen lt:Hans Christian Andersen lv:Hanss Kristians Andersens ml:ഹാൻസ് കൃസ്ത്യൻ ആൻഡേഴ്സൺ mn:Ханс Христиан Андерсен mr:हान्स क्रिस्चियन अँडरसन mrj:Андерсен, Ганс Христиан ms:Hans Christian Andersen mwl:Hans Christian Andersen nn:H.C. Andersen no:Hans Christian Andersen oc:Hans Christian Andersen pl:Hans Christian Andersen pms:Hans Christian Andersen pnb:ہانز کرسچن اینڈرسن pt:Hans Christian Andersen ro:Hans Christian Andersen ru:Андерсен, Ганс Христиан sh:Hans Christian Andersen simple:Hans Christian Andersen sk:Hans Christian Andersen sl:Hans Christian Andersen sr:Ханс Кристијан Андерсен stq:Hans Christian Andersen sv:H.C. Andersen sw:Hans Christian Andersen szl:Hans Christian Andersen ta:ஆன்சு கிறித்தியன் ஆன்டர்சன் th:ฮันส์ คริสเตียน แอนเดอร์เซน tl:Hans Christian Andersen tr:Hans Christian Andersen tt:Ганс Христиан Андерсен uk:Ганс Крістіан Андерсен ur:کرسچن اینڈرسن vi:Hans Christian Andersen vo:Hans Christian Andersen war:Hans Christian Andersen zh:安徒生 zh-min-nan:Hans Christian Andersen zh-yue:安徒生

Biografie

Theater/Dans

Film

TV

Overig

Trivia

Externe Links

Bronnen