De TheaterEncyclopedie is vernieuwd!

Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Portret van Gerben Hellinga 361591.jpg


Gerben Hellinga. Foto: Jutka Rona.

NaamGerben Hellinga
Geboren29 december 1937
Samedan
'BeroepSchrijver
DisciplineToneel
'DBNL-profiel
IMDb-profiel
VIAF-profiel

Biografie

Gerben Hellinga (1937) is een Nederlandse schrijver en acteur. Hij werd geboren in Zwitserland en groeide op in Nederland. Hij woonde in Brussel, Wenen, Berlijn, Parijs, New York en Ruigoord. Na schooljaren in Nederland en in Zuid-Engeland volgde hij een toneelopleiding aan het Max-Reinhardt Seminar in Wenen. Hierna volgde een reeks reizen door Europa en Amerika. In sommige steden bleef hij een tijd wonen, zoals in Antwerpen, Parijs, Venetië en New York.

Hellinga werkte enkele jaren als acteur in Berlijn en Amsterdam. Hij werd schrijver, onder meer van thrillers, toneelstukken en korte verhalen en schreef ook veel voor de televisie. Hellinga schrijft niet om een oeuvre op te bouwen, maar omdat hij het als noodzakelijk voelt. Dat gold al voor zijn Sid Stefan-trilogie, waarin het non-conformisme van de hoofdpersoon eigenlijk belangrijker is dan het onderwerp. In zijn eigen woorden: "Sid Stefan is dan ook niet lullig, wordt niet gehinderd door allerlei hang-ups; in zekere zin is hij vrij van vervelende dingen. En dat is lekker natuurlijk, dat hebben niet zoveel mensen".

Datzelfde non-conformisme is te zien in zijn toneelstukken. De stukken die hij schreef, niet heel veel, gaan over non-conformisten, zoals Kees de Jongen (1970), Jean-Louis Pisuisse (1979) en Ignaz Semmelweis (1993). Tegelijk vallen zijn stukken op door de gedurfde vorm; Ajax-Feijenoord (1969) speelt vanaf de tribune; de jonge Kees wordt in tweeën gesplitst; Pisuisses ondergang wordt verteld van achter naar voren (overigens net als in Harold Pinters Betrayal (Bedrog, 1978)).

Door beide aspecten, inhoud en vorm, moet Hellinga gerekend worden tot de beste Nederlandse toneelauteurs na de Tweede Wereldoorlog.

Zijn neef Gerben Graddes Hellinga is ook schrijver en de twee worden vaak met elkaar verward. Gerben Graddes schrijft sciencefiction romans voor kinderen en volwassenen, aanvankelijk onder de naam Gerben Hellinga jr.. Na de publicatie van Uit Je Bol door Gerben Hellinga en Hans Plomp veranderde Gerben Hellinga jr. zijn schrijversnaam naar zijn echte naam.

Bekende boeken van Hellinga zijn De Hellinger Omnibus (1979), Merg en Been (1985), De Stille (1999). De Terugkeer van Sid Stefan werd onderscheiden met de Gouden Strop (1989). Zijn laatste boek is Oog om Oog.(2004). Zijn meest succesvolle toneelstuk was Kees de Jongen, een bewerking van het boek van Theo Thijssen (1971), waarvoor hij de Henriette Roland Holst-prijs won. Hellinga schreef ook Ajax- Feyenoord, (1970) Mensch Durf te leven (1979), Semmelweiss. (1993) en samen met Jacques Klöters de musical De Zoon van Louis Davids. (1986). Hij was jarenlang toneelcriticus bij het weekblad Vrij Nederland. Voor lezers van twaalf tot tachtig schreef hij de sprookjesroman Het geheim van de duim (2003), het eerste deel van een trilogie. In het autobiografische Wintervlinder (1997) beschreef Hellinga zijn spirituele ontwikkeling, die het gevolg was van paranormale ervaringen. Sinds 40 jaar bestudeert en gebruikt hij de I Tjing. Voor Toneelgroep Centrum vertaalde hij enkele Engelse stukken, waaronder Saved (Gered) van Edward Bond.

Theater

Een alfabetisch overzicht van de voorstellingen die in première zijn gebracht en waarin hij is opgetreden en voorzover geregistreerd in de Productiedatabase

Idem de voorstellingen die hij heeft geregisseerd

Idem de voorstellingen waarbij hij de dramaturgie deed

Idem de voorstellingen waarbij hij geregistreerd werd als auteur

Idem voor de bewerkingen van bestaande teksten en stukken

Idem voor de vertaling

Bronnen