Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken


Kalman Imre B Siofok.jpg

NaamEmmerich Kálmán
Volledige naamEmmerich (Imre) Kálmán
Geboortedatum24 oktober 1882
Geboorteplaats Siófok
Overlijdensdatum30 oktober 1953
Overlijdensplaats Parijs
BeroepComponist
DisciplineMuziektheater
TrefwoordenOperette
Externe databases:
IMDb
VIAF

Imre Kálmán (1882-1953) was een Hongaarse componist van hoofdzakelijk operettes. Hij studeerde in Boedapest eerst rechten en dan muziek aan de Ferenc Liszt-Akademie voor muziek. Ziekte aan zijn rechterhand belette hem om concertpianist te worden. Kálmáns medestudenten aan het conservatorium van Boedapest waren Béla Bartók en Zoltán Kodály. In eerste instantie ging zijn muziekontwikkelingen in de richting van het combineren van melodieën van zijn geboorteland met de eisen van de Weense wals. Net als Lehár deed. Zo werd hij muziekcriticus en componeerde hij liederen, pianowerken en symfonieën. Zijn eerste operette Tatárjárás, die in Boedapest in 1908 in première ging, was een groot succes. Hij verhuisde vervolgens naar Wenen. Daar had hij groot succes met zijn operettes.

Tussen de twee wereldoorlogen was Kálmáns muziek net zo populair als die van Lehár en Johann Strauss jr. De operette Die Csárdásfürstin (1915) is zijn meest bekende. In tegenstelling tot de meeste operettes, waarin de toehoorder al in de loop van de tweede akte (een operette ‘hoort’ drie aktes te hebben) weet wie met wie trouwt, is dit in deze operette pas duidelijk in de laatste minuut. Het libretto, dat geschreven werd door de bekende librettisten Leo Stein en Béla Jenbach is beroemd om haar compactheid en humor. De nazi’s dachten Kálmán, die Joods was, een plezier te doen door hem Arisch erestaatsburgerschap aan te bieden maar hij verkoos in 1938 naar Parijs te verhuizen en vandaar naar de Verenigde Staten te emigreren. In de Verenigde Staten ontpopte hij zich tot dirigent en componist van muziek in een meer Amerikaans idioom. T.a.v. de ‘Entartete Musik’ waren de nazi’s in zoverre flexibel dat muziek die door Joden was gecomponeerd, maar hun goedkeuring kon wegdragen, niets in de weg gelegd werd. Eenzelfde lot verdiende Lehárs Die lustige Witwe. In 1934 werd door UFA, een Duitse equivalent van MGM, een filmversie van Die Csárdásfürstin gemaakt die supervisie kreeg van Joseph Goebbels. Na deze succesvolle film werden Kálmáns werken echter geboycot. In 1942 deed hij afstand van zijn Hongaars staatsburgerschap omdat Hongarije zich lieerden met Hitlers Duitsland. Na de Tweede Wereldoorlog koos hij Parijs als zijn residentie. Hoewel hij in 1949 nog in Oostenrijk kwam, gaf hij er toch de voorkeur aan in Parijs te blijven wonen.

Emmerich Kálmán stierf in het jaar 1953. Zijn laatste werk Arizona-Lady werd door zijn zoon Charles voltooid en ging in 1954 in Bern in première. Samen met Franz Lehár geldt hij als de stichter van de zogenaamde 'zilveren' operettenstijl van het interbellum.


Emmerich Kálmán heeft bijgedragen aan 75 productie(s).

Emmerich Kálmán heeft gewerkt in de volgende functies:


Het gehele overzicht van voorstellingen waaraan Emmerich Kálmán heeft meegewerkt, voor zover geregistreerd in de Theaterencyclopedie:

NB: Bij de carrièreoverzichten zijn de voorstellingen gekoppeld aan de premièredatum. Het kan echter voorkomen dat personen niet aan de première meewerkten, maar pas later bij de voorstelling betrokken raakten.

Curriculum Vitae Theatrum
Productie Functie Producent Seizoen Premièredatum In regie van
Der Zirkusprinzessin Bewerking Johan Strauss Operette 1986/1987 9 februari 1987
Het Hollandsch wijfje Auteur (schrijver libretto, scenario) Nederlandsch Operette Gezelschap 1940/1941 4 november 1940 Jac. Gosen
Czardasvorstin, cabaret Prinses Auteur (schrijver libretto, scenario) Herbert van Bloeme 1941/1942 8 november 1941 Stephen Dickson
Herfstmanoeuver Muziek N.V. Nederlandsche Opera en Operette 1909/1910 1 september 1909
Ein Herbstmanöver Muziek Wiener Operetten Ensemble o.l.v. Miksa Préger 1909/1910 26 november 1909
Ein Herbstmanöver Muziek Edmund's Deutsche Operette 1910/1911 26 november 1910 Hans Edmund
Ein Herbstmanöver Muziek Wiener Operette o.l.v. Georg Braun en Edmund Löwe 1910/1911 22 augustus 1911
Der Zigeunerprimas Muziek Rembrandt Theater (Amsterdam) 1913/1914 1 oktober 1913 Carl Loebell
De Jonge Koning Muziek Rembrandt Theater (Amsterdam) 1914/1915 24 december 1914
Die Czardas-fürstin Muziek Wiener Operette van Georg Braun 1915/1916 1 juni 1916
De Cabaretprinses (Die Csárdásfürstin) Muziek Operettegezelschap Max Gabriël 1916/1917 13 januari 1917 Louis Roberts
De cabaretprinses Muziek Het Lyrisch Tooneel 1917/1918 1 september 1917 August Kiehl
De Bajadere Muziek Operettegezelschap Max Gabriël 1922/1923 1 oktober 1922 Max Gabriël
De bajadère Muziek Operettegezelschap Max Gabriël 1922/1923 1 november 1922 Max Gabriel
Die Bajadere Muziek Ronacher Theater Weenen 1925/1926 14 augustus 1926 Miksa Préger
De Bajadere Muziek Miksa Préger's Wiener Operette 1926/1927 1 september 1926 Miksa Préger
Cabaretprinses Muziek Operettegezelschap Beppie de Vries 1926/1927 1 september 1926
De Cabaretprins (Die Czardasfürstin) Muziek Rotterdamsch Operette Gezelschap 1926/1927 1 april 1927
De circusprinses Muziek Gezelschap Flora/Difraen 1927/1928 2 september 1927 Leon Boedels, Luigi di Fraen
De Circusprinses Muziek Gezelschap Flora/Difraen 1927/1928 2 september 1927 Leon Boedels
Gräfin Mariza Muziek Fritz Hirsch Operette 1927/1928 16 maart 1928
Die Czardasfürstin Muziek Fritz Hirsch Operette 1928/1929 3 november 1928 Fritz Hirsch, Paul Harden
Die bajadère Muziek Fritz Hirsch Operette 1929/1930 30 augustus 1929
De Czardas Vorstin Muziek Nieuw Nederlandsch Operette Gezelschap 1929/1930 21 juli 1930 Frans Meermans
Die Fledermaus - Johann Strauss jr. Muziek Fritz Hirsch Operette 1930/1931 28 januari 1931
Gravin Mariza Muziek Johan Boskamp Operette 1931/1932 6 februari 1932
De Bayadere Muziek De Operettezangers 1932/1933 12 november 1932 Jacques van Bijlevelt
Gräfin Mariza Muziek Wiener Operetten Gesellschaft 1932/1933 25 november 1932 Richard Müller
Violetta, das Veilchen von Montmartre Muziek Operettegezelschap Jacques van Bijlevelt 1932/1933 21 januari 1933 Jacques van Bijlevelt
Kom Tsigane, speel (Gräfin Mariza) Muziek Residentie Operettegezelschap 1933/1934 16 december 1933
Für dich, Marie Louise! Muziek Fritz Hirsch Operette 1933/1934 18 mei 1934
Die Cszárdásfürstin Muziek Fritz Hirsch Operette 1934/1935 30 juli 1935
Prinzenhochzeit Muziek Fritz Hirsch Operette 1936/1937 22 december 1936 Fritz Hirsch
Gräfin Mariza Muziek Fritz Hirsch Operette 1936/1937 23 juli 1937
De Circusprinses Muziek Producties Arena Theater, Rotterdam 1937/1938 15 januari 1938 Johan Boskamp, Theo Bachenheimer
Freut euch des Lebens Muziek Fritz Hirsch Operette 1939/1940 22 december 1939 Fritz Hirsch
Programma Rivièra-Hal Muziek Dansgroep Netty van der Valk 1939/1940 17 mei 1941
Gravin Maritza Muziek Herbert van Bloeme 1941/1942 4 oktober 1941 Herbert van Bloeme, Stephen Dickson
Hollandsch vrouwtje Muziek Tip-Top Theater 1941/1942 16 januari 1942
De Bajadere Muziek Joodsche Operette Studio 1941/1942 13 april 1942 Siem Dickson
De Czardâsvorstin Muziek Het Joodsche Kleinkunst-Ensemble 1941/1942 18 april 1942 Sylvain Poons
Gravin Maritza Muziek O.l.v. Ben Ossendrijver Nederlandsche Operette Studio 1945/1946 29 september 1945 Sylvain Poons
De czardasvorstin Muziek Nationale Operette 1946/1947 16 november 1946 Victor Colani
Czardas Vorstin Muziek Residentie Operettegezelschap 1947/1948 22 januari 1948 Victor Colani
Die Czardasfürstin Muziek Stichting Hoofdstad Operette 1949/1950 19 november 1949 Otto Aurich
Die Czardasfürstin Muziek Nederlandsch Operette Gezelschap 1954/1955 15 december 1954
Gravin Maritza Muziek Nederlandsch Operette Gezelschap 1954/1955 1 januari 1955
Die Csárdásfürstin Muziek Zuid Nederlandse Opera 1961/1962 21 januari 1962 Jef Baarts
Gräfin Mariza Muziek Städtische Bühnen Oberhausen 1967/1968 8 juni 1968 Heinz Schickel
Die Csárdasfürstin Muziek Stichting Hoofdstad Operette 2013/2014 31 augustus 1968 Walter Kochner
Die Zirkus Prinzessin Muziek Stichting Hoofdstad Operette 1969/1970 5 september 1969 Walter Kochner
Gräfin Maritza Muziek Roemeens Staatsoperette Theater 1969/1970 26 september 1969 Nicusor Constantinescu
Die Csárdásfürstin Muziek Theater Oberhausen 1970/1971 3 juni 1971 Heinz Schickel
Die Csárdásfürstin Muziek Opera Forum 1973/1974 28 september 1973 Hans Dieter Bachmann
Csardasfürstin Muziek Wenen Raimundtheater 1973/1974 28 februari 1974
Gräfin Mariza Muziek Stichting Hoofdstad Operette 1974/1975 31 augustus 1974 Alexander Pichler, Karl Frey
Die Csárdásfürstin Muziek De Hongaarse Staatsoperette 1976/1977 23 september 1976 László Vámos
Die Zirkusprinzessin Muziek De Hongaarse Staatsoperette 1976/1977 28 september 1976 Laszlo Seregi
Die Zirkusprinzessin Muziek Opera Forum 1976/1977 16 juni 1977 Robert Herzl
Gräfin Mariza Muziek Opera Forum 1978/1979 22 juni 1979 Karlheinz Haberland
Die Csárdásfürstin Muziek Stichting Hoofdstad Operette 1979/1980 25 augustus 1979 Alexander Pichler, Lily Loerkens (assistent)
Die Csárdásfürstin Muziek Theater Oberhausen 1987/1988 4 maart 1988
Gräfin Mariza Muziek Limburgs Symphonie Orkest 1989/1990 15 september 1989 Jacques Peeters, Leo Decker
Die Csárdásfürstin Muziek De Nederlandse Volksopera 1990/1991 13 januari 1990 Frans Meewis
Die Csárdásfürstin Muziek Limburgs Symphonie Orkest 1990/1991 15 september 1990 Robert Herzl
Ich schenk mein Herz Muziek Tanztheater Bochum 1990/1991 18 maart 1991
Die Csárdásfürstin Muziek Stichting Hoofdstad Operette 1991/1992 7 september 1991 Hans Fretzer
Die Csárdásfürstin Muziek Muziektheater Praag 1994/1995 8 november 1994 Otto Sevcik
Gräfin Mariza Muziek Stichting Hoofdstad Operette 1995/1996 23 september 1995 Sibylle Krantz
Hongaars operette gala Muziek Honvéd Ensemble 1997/1998 5 februari 1998 István Csutka
Gräfin Mariza Muziek Muziektheater Usti 2002/2003 6 maart 2003 Jan Stych
Die Csárdásfürstin Muziek Stichting Internationale Opera Producties 2005/2006 1 november 2005 Annette Wolf
Die Csárdásfürstin Muziek Salzburger Operette 2011/2012 1 oktober 2011
Steefs O.2 show Muziek Groots en Meeslepend 2023/2024 23 mei 2024
Steefs O.2 Show Muziek Groots en Meeslepend 2023/2024 23 mei 2024

Operettes van Emmerich Kálmán

  • Tatájárás (1908)
  • Ein Herbstmanöver (1909)
  • Der Zigeunerprimas (1912)
  • Die Csárdásfürstin (1915)
  • Die Faschingsfee (1917)
  • Das Hollandweibchen (1920)
  • Die Bajadere (1921)
  • Gräfin Mariza (1924)
  • Die Zirkusprinzessin (1926)
  • Das Veilchen von Montmartre (1930)
  • Arizona lady (1954)

Bronnen