De TheaterEncyclopedie is vernieuwd!

Dirigent

Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken


De beroepsaanduiding voor de persoon die leiding geeft aan een orkest, een koor of een ander soort muziekensemble. Hij leidt daartoe eerst de repetities en bepaalt daarin hoe het te spelen muziekstuk uitgevoerd dient te worden, met welke muziekinstrumenten, wat de tempi, klanksterkten en muzikale emoties e.d. dienen te zijn. Met andere woorden, hij bepaalt de interpretatie van het geschreven muziekstuk.

Het werk van een dirigent dat verbonden is met het interpreteren van geschreven muziek en vervolgens met het overbrengen aan de uitvoerende musici kan nogal verschillen afhankelijk van het soort muziekstuk. Zo zijn o.a. van invloed: in welke tijdsperiode de muziek is gecomponeerd, voor welke instrumenten of zangstemmen het is geschreven en over welk technisch niveau en ervaring de uitvoerende musici beschikken. In de praktijk komen er daarom verschillende specialisaties voor. Zo wordt een dirigent die een koor leidt bijvoorbeeld een koordirigent genoemd.

Voorts moet onderscheid gemaakt worden tussen het dirigeren van een bepaald ensemble van uitvoerende musici en het leiden van de inbreng van meerdere ensembles en solisten tegelijk in grote muziektheater-producties, zoals een opera of een grote musical. De daarvoor verantwoordelijke dirigent, benoemt men dan eerder met de term muzikaal leider of muzikale leiding.

Veel dirigenten hebben zelf eerst ook vaak een muziekinstrument bespeeld en zijn door nadere studie gaan dirigeren. Ook komt het regelmatig voor dat componisten zelf ook als dirigent optreden, met name bij eerste uitvoeringen van hun compositie.

De wijze van dirigeren zoals wij die tegenwoordig kennen kent een lange voorgeschiedenis. Zie daarvoor: Wikipedia

Voor een overzicht van personen die als dirigent worden gekenmerkt, zie: Categorie:Dirigent