De gekkin van de gracht - Jasperina de Jong - 1985-10-24
De première van De Gekkin van de gracht vond plaats op 24 oktober 1985 in het theater van Amstelveen. Jasperina de Jong was hier niet alleen de hoofdrolspeelster, maar was tevens ook producent.
Het script is geschreven Ivo de Wijs, die voor deze productie samenwerkte met Robert Long en Jan-Simon Minkema. De muziek is geschreven door Joop Stokkermans en Dirk Stuer. De choreografieën zijn gemaakt door de internationale regisseur en choreograaf Paddy Stone. Daarnaast is het toneelbeeld is ontworpen door Ad Werner en de kleding is gemaakt door Yan Tax.
Verhaal
Het verhaal is een one woman show waarin Jasperina de Jong een vrouw speelt, die zowel moeder als diva is. Ze heeft haar huishouden en haar carrière als diva. Deze twee rollen in haar leven zitten elkaar voortdurend in de weg. Ze overpeinst haar leven en loopbaan tot dusverre, terwijl ze voortdurend belaagd wordt door gezinsleden en op bellende vriendinnen.[1]
Context
Liefhebber schreef in De Telegraaf over de Gekkin van de gracht: “De show was van zichzelf niet vernieuwend door het verhaal te laten gaan over een toneelspeelster die speelt dat ze een toneelspeelster is. Wel vertoont het een licht autobiografisch tintje, vanwege dat het verhaal dicht bij Jasperina haar privéleven ligt.”[2]
De Wijs schreef in Het Parool het volgende over de voorbereidingen van de voorstelling: “Bij de voorbereiding deed Jasperina een verzoek aan de creatives om iets rustigs te maken. Niet te veel nootjes, verkleding en technische snufjes. De schrijf- en ontwerptafels hoorden dat geduldig aan, maar het pakte vervolgens heel anders uit. De show rondom De Gekkin van de Gracht mag rustig het tegendeel van rustig genoemd worden. Aanvankelijk krachtig zuchtend, maar al snel vol inspiratie inhalerend zag Jasperina hoe de show vorm kreeg: nee, rustig zou het niet worden, maar het werd wel steeds beter!” [3]
De hoofdrol had enkel nog geen naam. Dit is wat De Wijs hierover schreef in Het Parool: “De naam van de “Gekkin” is de hele voorstelling niet genoemd. Tijdens de voorbereiding belde Robert Long met Ivo de Wijs. “Zeg Ivo, heeft de Gekkin een naam? Els of Ans of misschien… Jasperina?”, waarop Ivo de wijs reageerde: “Beste Robert, de Gekkin zal ongetwijfeld een voornaam en een achternaam hebben, maar niemand mag die te horen krijgen.’’ Het was dus pure opzet om het belangrijkste karakter in de productie naamloos de planken op te sturen.”[4]
De voorstelling duurde meer dan 2 uur lang.[5]
Betrokkenen
De onderstaande personen hebben een (in)directe bijdrage geleverd aan de realisatie van de theaterproductie (in voorkomende gevallen op basis van- of uitgaande van een bestaand werk). Aanvullingen zijn welkom.
Auteurs en makers
NB: Op dit moment worden specificaties (bijv. 'assistent', 'dialogen', 'ontwerp') nog niet meegenomen vanuit de premièredatabase. Deze informatie is op te vragen via de Theatercollectie.
Aan de realisatie van deze productie hebben meegewerkt:
- Auteur: Ivo de Wijs
- Muziek: Joop Stokkermans
- Regie: Paddy Stone
- Choreografie: Paddy Stone
- Decor: Ad Werner
- Kostuums: Yan Tax
- Licht: Hans Wolff
Rolverdeling en uitvoerenden
NB: De rolbenamingen zijn veelal direct overgenomen zoals in het originele programmaboekje vermeld, en kunnen zodoende verouderde termen bevatten. Zie ook deze pagina.
Jasperina de Jong
Met medewerking op geluidsband van Jeroen Krabbé, Jan Lenferink en Robert Valter
Muzikale uitvoering: Maarten Weyler, Eric Rits en Dirk Stuer
Album
De muziek van de voorstelling is in 1987 door Dureco Benelux op LP uitgebracht als De Gekkin van de Gracht. Later werd dit album voor het Fonos-archief gedigitaliseerd naar CD.
Ontvangst
De Gekkin van de Gracht werd over het algemeen goed ontvangen door zowel het publiek als de critici. De show, geschreven en uitgevoerd door Jasperina de Jong, werd geprezen om haar persoonlijke stijl, humor, en de kwaliteit van de uitvoering. Critici gaven aan dat de musical een verfrissende combinatie van humor en ernst bood. De reacties op de musical waren grotendeels positief, vooral vanwege de uitvoering Jasperina de Jong. In verschillende recensies werd de show geprezen om haar allure, goede zang en het feit dat Jasperina de Jong haar persoonlijkheid en humor goed naar voren bracht. Zo schrijft De Telegraaf: “ Haar terechte succes is geweldig groot. De bravo’s aan het eind zijn heftiger en heviger dan ooit. De showvrouw die Jasperina is en speelt, levert een overtuigend en dikwijls verbluffend programma op.[6] De recensent van Het Parool schreef “ Jasperina de Jong moest nog aan het slotnummer beginnen, toen het publiek gisteren de staande ovatie al inzette.”[7]
Maar er was ook wat kritiek. Zo werd in de zelfde recensie nog geschreven: “De cabaretier verstopt zich helaas achter de actrice. Het maakt de show zwakker.”[8] In De Telegraaf van 28 oktober wordt aangegeven dat de recensent niet zo ondersteboven is van de tekst: “Het is allemaal wel aardig, maar meer ook niet.”[9] In een recensie van de Trouw werd gezegd: “Door de structuur van de voorstelling, het verhaal van de vrouw die omkomt in het georganiseer, zijn de hilarische momenten helaas te schaars, evenals de keren dat zij de zaal ontroert.”[10] Hoewel de musical niet zonder kritiek was, werd het als een succes beschouwd.
Bronnen
Bronnenlijst
- Gelder, H van. Malle meid en grande dame in musical. Leidsch Dagblad (25 oktober 1985).
- Koopmans, J. De warme kant van Jasperina de Jong. Haagsche Courant (25 oktober 1985).
- Liefhebber, P. Jasperina met show van allure. Telegraaf (28 oktober 1985).
- Löwenhardt, A. Teksten doen Jasperina tekort. Trouw (26 oktober 1985).
- Nispen, M van. Jasperina is fantastische gekkin. Leidsch Dagblad (28 oktober 1985).
- Opvallend gerijpte Jasperina de Jong zit vast aan een rol. De Volkskrant (26 oktober 1985).
- Productiedatabase.
- Wijk, H van. Jasperina als “gekkin” excelleert in ‘t Spant. Gooi en Eemlander (2 november 1985).
- Wijs, I de. Iets rustigs is het niet geworden. Het Parool (1985).
Referenties in de tekst
- Productie
- Productie-NLD
- Auteur Ivo de Wijs
- Muziek Joop Stokkermans
- Regie Paddy Stone
- Choreografie Paddy Stone
- Decor Ad Werner
- Kostuums Yan Tax
- Licht Hans Wolff
- Uitvoerende Jasperina de Jong
- Uitvoering muziek Maarten Weyler
- Uitvoering muziek Eric Rits
- Uitvoering muziek Dirk Stuer
- Amusementsvorm
- Cabaret
- Seizoen 1985/86
- Seizoen 1986/87
- Producties Jasperina de Jong
- Premieres Cultureel Centrum, Amstelveen
