Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Unknown.png

NaamCircustheater, 's-Gravenhage
Eerdere naamCircusgebouw, Scheveningen
PlaatsDen Haag
TypeTheatergebouw
ThemaCircus, Musical
Bouwjaar1901
Verbouwd in1966, 1993
Wikidata ID (Q-nummer)Q2851347
Bekijk de van Wikimedia / Wikipedia over Circustheater, 's-Gravenhage


Fortis Circustheater by night.jpg

Info Waarde
Afbeelding Fortis Circustheater by night.jpg
Postcode: Geen postcode beschikbaar
Openingsdatum: Niet beschikbaar
Op de kaart: Ga naar kaart...
Wikimedia Commons: Galerie (Wikimedia Commons)
Gelegen in: The Hague (Q36600)


Bekijk deze en meer informatie op de website van Wikidata, of lees de pagina Circustheater op Wikipedia.


Circusgebouw in Scheveningen

In 1901 startte de bouw van het tweede stenen circustheater in Nederland in Scheveningen (inmiddels stadsdeel van Den Haag). Theater Carré in Amsterdam en het Circusgebouw in Scheveningen zouden beide jarenlang het circusleven in Nederland bepalen. Tot 1963 vonden er in dit gebouw voornamelijk circusvoorstellingen plaats door diverse circusgezelschappen uit heel Europa. Het gebouw heeft twee wereldoorlogen overleefd.

Het gebouw deed niet alleen dienst als locatie voor circus en theater. Het was oorspronkelijk gebouwd als wintercircus, maar werd voornamelijk in de zomer gebruikt als er genoeg publiek was in Scheveningen. In de winter diende het als opslag voor strandstoelen. In de Eerste Wereldoorlog stond het Circusgebouw leeg, totdat Jean Benner er zijn Stoomcarrousel plaatste voor wat vertier voor de badgasten. In 1937 bouwde Reisbureau Pullman Club in de piste van het circus een kunstskibaan. Er werden twee hellingen gemaakt: één voor beginners en één voor gevorderden. Zo kon het Circusgebouw ook in de winter zijn geld opbrengen.

Van circus naar theater

In 1963 kwam de Exploitatie Maatschappij Scheveningen (EMS) in handen van een projectontwikkelaar, Reinder Zwolsman, die daarmee ook eigenaar werd van het Circusgebouw.
Nadat in 1964 het Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen was afgebrand (waar Zwolsman tevens eigenaar van was), kwam er vanuit de gemeente een verzoek het Circusgebouw te verbouwen tot een theater, om zo het gebrek aan theaterruimte in Den Haag op te vangen. Het gebouw kreeg de nieuwe naam: Circustheater.

De Nederlandse Operastichting huurde het gebouw vele dagen (en avonden) per jaar om te repeteren en op te bouwen. In de Stadsschouwburg, Amsterdam, wat tot dan toe de thuisbasis was, moesten ze immers tot dat ogenblik de repetitie- en opbouwmogelijkheden delen met toneel en ballet. Bij deze overgang naar Scheveningen werd het het Jugendstil-voorgebouw van het oude Circustheater afgebroken. Ook kreeg de ronde koepel een tijdelijke asbestbekleding.

De eerste première in het vernieuwde theater was 'Fidelio door De Nederlandse Operastichting op 4 oktober 1966. Een kleine twintig jaar later eindigde de overeenkomst met De Nederlandse Operastichting, wederom met een opvoering van Fidelio, op 15 mei 1986. In het najaar van 1986 kon de Opera (nu onder de naamDe Nederlandse Opera) een eigen thuisbasis in gebruik nemen: Het Muziektheater, Amsterdam .

Overgang naar musicaltheater

Zonder deze bespeler werd de exploitatie van het Circustheater veel moeizamer. In 1991 kocht Joop van den Ende het theater voor het symbolische bedrag van één gulden, en verbouwde het theater vervolgens voor vijftien miljoen gulden.[1] De asbestbekleding werd verwijderd en het theater kreeg een nieuw, statig voorgebouw. Alleen de stalen constructie, het hart van het theater, is nog steeds van de eerste architect.

Het plan van Joop van den Ende voor zijn eerste eigen theater was het produceren van open-eind-voorstellingen: internationale musicals die in een Nederlandse versie te zien zouden zijn, zolang het genoeg publiek op afkwam. Zo was The Phantom of the Opera 1094 keer te zien tussen 1993 en 1996. De voorstelling was daarmee lange tijd de langstlopende voorstelling uit de Nederlandse theatergeschiedenis, totdat Soldaat van Oranje dit record in 2013 overnam.[2]

Als musicaltheater waren in het gebouw in de jaren negentig vooral grote, meer dramatische voorstellingen te zien, zoals Miss Saigon en Elisabeth. In het volgende decennium werd er een nieuwe weg ingeslagen, met veel aandacht voor familieproducties van Disney: Aida (2001-2003), The Lion King (2004-2006), Tarzan (2007-2009) en Mary Poppins (2010-2011). In de jaren tien werd er in eerste instantie ingezet op internationale succesvoorstellingen als Wicked (2011-2013), Sister Act (2013-2014) en Billy Elliot (2014-2015). Na de fusering van Joop van den Ende Theaterproducties en Albert Verlinde Entertainment besloot de nieuwe algemeen directeur van Stage Entertainment Nederland, Albert Verlinde, dat het theater in Scheveningen een soort 'Broadway-aan-zee' zou moeten worden.[3] Producties die hier te zien waren, zijn Beauty and the Beast (2015-2016), een nieuwe versie van The Lion King (2016-2019) en Anastasia (2019-2020).

Het Circustheater heeft sinds 1993 meerdere sponsoren gekend, die in de naam van het theater terugkwamen. Zo was de naam van het gebouw tussen 1993 en 2004 het VSB Circustheater en daarna tot 2010 het Fortis Circustheater. In 2011 wijzigde de naam naar AFAS Circustheater.

Premieres

Een chronologisch en daaronder een link naar een alfabetisch overzicht van de voorstellingen, die in het Circustheater, 's-Gravenhage in première zijn gegaan:

 
Anastasia - Stage Entertainment Nederland - 2019-09-22
The Lion King - Stage Entertainment Nederland - 2016-10-30
Disney's Beauty and the Beast - Stage Entertainment Nederland - 2015-12-13
Billy Elliot - Joop van den Ende Theaterproducties BV - 2014-11-30
Sister Act - Joop van den Ende Theaterproducties BV - 2013-03-03
Het Grote Sinterview - Van Hoorne Theaterproducties - 2011-11-15
Wicked - Joop van den Ende Theaterproducties BV - 2011-11-06
Mary Poppins - Joop van den Ende Theaterproducties BV - 2010-04-11
Tarzan - Joop van den Ende Theaterproducties BV - 2007-04-15
Queen in Concert - Orkest van de Koninklijke Luchtmacht - 2006-01-16
… overige resultaten

Bronnen

  • Productiedatabase
  • Theaters in Nederland sinds de zeventiende eeuw. Redactie Bob Logger, Eric Alexander, Menso Carpentier Alting, Nico van der Krogt, Nathalie Wevers. Theater Instituut Nederland, 2007