De TheaterEncyclopedie is vernieuwd!

Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Jarry velo.jpg


Alfred Jarry op de fiets

NaamAlfred Jarry
Geboren8 september 1873
Laval
Overleden1 november 1907
Parijs
BeroepAuteur
DisciplineToneel
IMDb-profiel
VIAF-profiel

Biografie

Alfred Jarry (1873 - 1907), was een Franse poète maudit, dramaturg en romanticus. Hij kreeg zijn grootse bekendheid als auteur van een toneelstuk met de naam Ubu Roi, dat hij met enkele schoolgenoten schreef en in 1896 in Parijs werd gespeeld. Jarry is de bedenker van de Patafysica. Hij leende van Ubu Roi zijn wetenschap van de Patafysiek om deze hierop aan het romanpersonage Dr. Faustroll toe te bedelen in een postuum gepubliceerde roman. Jarry ontwikkelde zijn wetenschap der wetenschappen verder in novellen, gedichten en essays. Zowel Jarry als de Patafysiek bleven controversiële onderwerpen in de Franse literatuur, van de periode van het symbolisme tot die van het existentialisme. Tegenstrijdige loftuitingen ontving hij van Guillaume Apollinaire, Max Jacob, André Breton, André Gide, Antonin Artaud en Raymond Queneau.

Jarry stond bekend om zijn weloverwogen excentriciteit en leefde in het middelpunt van de aandacht. Hij rekende zich tot de bohème van de kroegen van Montmartre (als een van de meest karakteristieke aspecten van het Parijse leven) en nam deel aan het nachtelijke leven van wijn, absint en integriteit die zich verschool achter deze façade. Hij was bevriend met de symbolisten, die ook zijn artikelen uitgaven, en was, zoals zij dat waren, op de hoogte van de relatie tussen de klank en de verborgen suggesties van de taal die een relatie suggereren tussen alle bestaande zaken. Hij werd meegesleept in het occultisme, liep mee met de Rozenkruisers, de satanisten] en verwierf esoterische kennis die populair was in deze periode. Zonder er zelf enige tegenstelling in te zien, was hij ook gefascineerd door de nieuwste wetenschap, niet het positivisme zoals dat in zijn eigen land populair was, maar de tot de verbeelding sprekende experimenten van de jongste generatie Engelse uitvinders als Lord Kelvin (over de relativiteit en nieuwe meeteenheden) en C.V. Boys (in zijn boek 'Soapbubbels and the Forces Which Mould Them') en H.G. Wells. Jarry was gefascineerd door de dynamiek van het anarchisme dat, evenals de handelingen van Ubu Roi, als doel had de gevestigde maatschappelijke structuren omver te werpen en op de ruïnes een nieuwe structuur te stichten.

De werkzaamheden van het College de Pataphysique vinden hun inspiratiebron in het werk van Jarry.

Theater/Dans

Een alfabetisch overzicht van de voorstellingen die in première zijn gebracht, c.q. die in Nederland te zien zijn geweest en waarbij hij geregistreerd werd in de Productiedatabase als auteur

Idem voor de bewerkingen van bestaande teksten en stukken

Externe links

Bronnen