Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Canon 1887

Canonlogo.jpgOscar Carré opent een circustheater aan de Amstel

Op het moment dat Circustheater Carré aan de Amstel werd geopend, was de naam Carré al bijna een kwart eeuw een begrip in Amsterdam. Sinds 1863 had het circus jaarlijks met een tent op de Amsterdamse kermis gestaan. Onder Oscar Carré, directeur sinds 1869, was het circus steeds meer publiek gaan trekken en was de tent steeds groter en luxueuzer geworden.

Paardendresseur Oscar Carré

Oscar Carré zelf maakte vooral furore met zijn paardennummer. Het ging om vrijheidsdressuur, waarbij zijn befaamde Trakhener hengsten als vanzelf door de piste leken te bewegen, draaiend en fraaie figuren makend. Oscar stond in de piste met een lange zweep maar leek nauwelijks aanwijzingen te hoeven geven. Het hoogtepunt kwam aan het slot van het optreden, als alle paarden zich tegelijkertijd op hun achterbenen verhieven. Naast dressuur, deed Oscar ook aan hogeschoolrijden, samen met zijn vrouw Amalia Salamonsky. Een andere belangrijke attractie van Circus Carré was de clown Jacques Schuytenvoerder, die verschillende keren terugkwam met een komisch intermezzo. Het programma werd steevast besloten met een verhalende pantomime, waarbij wel honderd man en tientallen paarden tegelijkertijd de piste bevolkten.

Koninklijke titel

Al snel was Circus Carré zeer geliefd in Nederland. Na een optreden op Het Loo voor Koning Willem III, mocht het zich zelfs 'Het Koninklijk Nederlandsch Circus Oscar Carré' gaan noemen. De tent werd, naarmate de jaren verstreken, ook steeds luxueuzer en groter. Het exemplaar dat in 1879 aan de Amstel werd opgebouwd, had twee café-restaurants en meerdere foyers die voorzien waren van leren banken, fluwelen klapstoelen en rijk versierde wanden en plafonds.

Het oude Carré, vóór 1887. Aquarel van Dick Heijne naar oud schilderij. Collectie TIN Circustheater Carré aan de Amstel. Foto: Albert Greiner, kort na de opening in 1887. Collectie TIN Interieur Circustheater Carré. Fotograaf onbekend. Collectie TIN Oscar Carré te paard. Schilderij door Emil Volkers, 1887. Collectie TIN

Attractie aan de Amstel

Omdat zo’n tent van hout en doek uiterst brandgevaarlijk was, verrees in 1887 aan de Amstel een stenen circusgebouw. Dit stenen hippologische paleis – de naam geeft aan dat de nadruk nog steeds op paarden lag (hippos is het Griekse woord voor paard) – werd in korte tijd dé attractie voor het uitgaanspubliek uit Amsterdam en de wijde omgeving. Speciaal voor de mensen van buiten de stad werden op de affiches de vertrektijden van de laatste treinen naar Haarlem en Amersfoort vermeld. De zaal was avond aan avond uitverkocht. Dat betekent dat er steeds ruim tweeduizend mensen aanwezig waren.

Carré gebruikte het gebouw overigens alleen in de wintermaanden, van november tot mei. In de zomer ging hij met zijn circus op tournee, per speciale circustrein (dertig wagons lang). Aanvankelijk bleef het gebouw aan de Amstel in de zomermaanden leeg. Later zou Carré het verhuren aan variétégezelschappen. Op 22 mei 1891, toen de zomertournee net begonnen was, verongelukte die circustrein net over de Duitse grens. Carré’s echtgenote kwam daarbij om het leven. Ter nagedachtenis aan haar liet Carré toen het twee verdiepingen tellende mausoleum op Zorgvlied bouwen. Aan het begin van de twintigste eeuw stonden er ook elders in Nederland grote, vaste circustheaters. In Scheveningen bijvoorbeeld, in Rotterdam en in Zandvoort. Daarnaast kon het Nederlandse publiek voorstellingen in tenten blijven bezoeken, van onder meer grote en vermaarde buitenlandse circussen als Sarrasani en Krone. Na de dood van Oscar Carré, in 1911, werd er in het theater dat zijn naam droeg gaandeweg steeds minder circus geprogrammeerd.

Carré nu

Tegenwoordig is Koninklijk Theater Carré vooral bekend vanwege cabaretvoorstellingen, concerten en grote musicalproducties. Maar rond de kerst is het altijd weer even een circustheater.

Wereldkerstcircus 1994. Fotogaaf onbekend. Collectie TIN De André van Duin Revue '100 jaar Carré', 1987. Foto : Roy Beusker. Collectie TIN


Dit is één van de canonteksten. Voor meer informatie zie: Canon van het Theater in Nederland

In 1887 geboren

 SorteernaamGeboortedatumOverlijdensdatum
Lea FuldauerFuldauer, Lea1887
L. Arthur RoseRose, L. Arthur18871958
Philip StuartStuart, Philip18871936
Herman RosseRosse, Herman1 januari 188713 april 1965
Martin Luis GuzmanGuzman, Martin Luis188722 december 1976
Simon GantillonGantillon, Simon7 januari 18879 september 1961
Paul de GrootGroot, Paul de11 januari 18872 oktober 1941
André AndrejewAndrejew, André21 januari 188713 maart 1967
Arthur RubensteinRubenstein, Arthur28 januari 188720 december 1982
Poldi SorelSorel, Poldi31 januari 1887
Albert WillemetzWillemetz, Albert14 februari 18877 oktober 1964
Heitor Villa-LobosVilla-Lobos, Heitor5 maart 188717 november 1959
Johannes Marinus CoffengCoffeng, Johannes Martinus8 maart 188726 maart 1966
Jeanne KoekKoek, Jeanne8 maart 188721 september 1973
Henri TheunisseTheunisse, Henri10 maart 188730 april 1956
Fred VogedingVogeding, Fred28 maart 188718 april 1942
Jean GuittonGuitton, Jean29 maart 18878 april 1973
Willem DeeringDeering, Willem8 april 188722 januari 1954
Julia de GruyterGruyter, Julia de17 mei 188718 maart 1969
Charles MögleMögle, Charles23 mei 188720 februari 1956
... meer resultaten

In 1887 overleden

 SorteernaamGeboortedatumOverlijdensdatum
Abraham Israël van LierLier, Abraham Israël van2 november 18137 januari 1887
MultatuliMultatuli2 maart 182019 februari 1887
Alexander BorodinBorodin, Alexander12 november 183327 februari 1887
Paul FévalFéval, Paul29 september 18168 maart 1887
Mej. LaméLamé, Mej.9 maart 18163 augustus 1887
Alfred HennequinHennequin, Alfred13 januari 18427 augustus 1887
Samuel Nathan KapperKapper, Samuel Nathan19 juli 181728 september 1887

In 1887 in première

 PremieredatumLocatie
Lakmé - Théâtre Royal Français de la Haye -1887-01-088 januari 1887Théâtre Royal Français de la Haye, 's-Gravenhage
Blonde Els - Hollandsch Tooneelgezelschap (o.l.v. Van Lier) - 1887-01-1010 januari 1887Schouwburg Kunstmin (oud), Dordrecht
Marie Antoinette, koningin en martelares - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1887-01-2020 januari 1887Stadsschouwburg, Amsterdam (1774-1890)
Carmen - Hollandsch Opera-Gezelschap - 1887-01-2323 januari 1887Parkschouwburg, Amsterdam
De verstootene (La servante) - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1887-02-088 februari 1887De Koninklijke Schouwburg, 's-Gravenhage
Blank om één - Schouwburg Frascati - 1887-02-1010 februari 1887Schouwburg Frascati, Amsterdam
Roland à Roncevaux - Théâtre Royal Français de la Haye - 1887-02-1212 februari 1887Théâtre Royal Français de la Haye, 's-Gravenhage
Een oud soldaat - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1887-02-2020 februari 1887Stadsschouwburg, Amsterdam (1774-1890)
Uriel da Costa - Hollandsch Tooneelgezelschap (o.l.v. Van Lier) - 1887-02-2626 februari 1887Plantage Schouwburg, Amsterdam
Een winteravondsprookjen - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1887-03-011 maart 1887De Koninklijke Schouwburg, 's-Gravenhage
Martha - Hollandsch Opera-Gezelschap - 1887-03-055 maart 1887Parkschouwburg, Amsterdam
Manon - Théâtre Royal Français de la Haye - 1887-03-055 maart 1887Théâtre Royal Français de la Haye, 's-Gravenhage
Een huis met commensaals - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1887-03-099 maart 1887Stadsschouwburg, Amsterdam (1774-1890)
Jan Masseur - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1887-03-2323 maart 1887Stadsschouwburg, Amsterdam (1774-1890)
La Légende de l'Ondine - Théâtre Royal Français de la Haye - 1887-03-2726 maart 1887Théâtre Royal Français de la Haye, 's-Gravenhage
Le Canard à trois becs - Théâtre Royal Français de la Haye - 1887-03-3131 maart 1887Théâtre Royal Français de la Haye, 's-Gravenhage
Een pikante roman - N.V. Nieuwe Rotterdamsche Schouwburgmaatschappij (1881-1890) - 1887-04-033 april 1887Nieuwe Rotterdamsche Schouwburg, Coolsingel, Rotterdam
De Jodin (La Juive) - Hollandsch Opera-Gezelschap - 1887-04-1010 april 1887Parkschouwburg, Amsterdam
Afgesprongen - Koninklijke Vereeniging Het Nederlandsch Tooneel (K.V.H.N.T.) - 1887-04-1616 april 1887Stadsschouwburg, Amsterdam (1774-1890)
Les Noces de Jeannette - Théâtre Royal Français de la Haye - 1887-04-1819 april 1887Théâtre Royal Français de la Haye, 's-Gravenhage
... meer resultaten

Edit deze pagina