Hugo Claus

Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Portret van Hugo Claus 112200.jpg

Hugo Claus. Foto: Frank Laufer.

Hugo Maurice Julien Claus (Brugge, 5 april 1929 - Antwerpen, 19 maart 2008) was een Vlaams dichter, schrijver, schilder, filmregisseur en tevens de meest bekroonde auteur uit het Nederlandse taalgebied.

Biografie

Vlaming Hugo Claus begon zijn loopbaan als boekillustrator en als schilder van landschappen en gevels. Al snel nam zijn carrière een vogelvlucht. Op achttienjarige leeftijd publiceerde hij zijn eerste dichtbundel en een jaar later zijn eerste roman. Hij exposeerde vervolgens als beeldend kunstenaar, scenarioschrijver, toneelschrijver en filmregisseur. Claus, dikwijls omschreven als multitalent was bovenal een literair wonderkind. Hij publiceerde talloze romans, dichtbundels en toneelstukken waarvan enkele: Suiker, De Oostakkerse Gedichten, Vrijdag, De Geruchten, Een bruid in de morgen, Mira en Het laatste bed. Zijn magnum opus is het in 1983 gepubliceerde Het verdriet van België, waarin hij de politieke en sociale geschiedenis van België in de 20ste eeuw haarscherp weergeeft. Claus won (behalve de Nobelprijs) praktisch elke literaire prijs die er in Nederland en Vlaanderen bestaat en droeg bijnamen als: ‘De peetvader van het Nederlandstalig toneel’. Hij werd de meest bekroonde auteur in het Nederlandse taalgebied. Claus is gestorven op 19 maart 2008, een datum die Claus vanwege zijn ziekte van Alzheimer, zelf koos. Met zijn provocerend realisme schreef Claus indrukwekkende geschiedenis. In Leiden werd een hof naar Claus genoemd.

Theater

Rob de Graaf noemt Claus in Toneel Theatraal: "de godfather van de moderne Nederlandstalige toneelschrijfkunst". Het toneeloeuvre van Claus is zeer omvangrijk: 35 oorspronkelijke stukken en nog eens 38 vertalingen en bewerkingen van Engelse, Griekse, Latijnse, Franse, Spaanse en Nederlandse toneelstukken en romans.

Het eerste stuk, De getuigen, dateert uit 1952. In dat eerste stuk bepaalt hij het thema waaraan hij meer dan veertig jaar trouw blijft en dat als een rode draad door al zijn stukken loopt: begeerte. Het is een natuurlijke impuls die eeuwenlang aan de teugels van geloof en moraal is gelegd. De lichamelijke begeerte werd aan de voortplanting gekoppeld, terwijl begeerte buiten het huwelijk verboden werd.

Aanvankelijk verwijst Claus naar het katholicisme, later voegt hij hieraan verwijzingen naar de Griekse en Romeinse mythologie toe.

Tot het beste van Claus' oeuvre behoren met name die stukken waarin zijn gespannen verhouding tot Vlaanderen tot uiting wordt gebracht. Dat gebeurt in Een bruid in de morgen (1955), een klassieker inmiddels die door Tennessee Williams beïnvloed is en verder ook in Suiker (1958), Vrijdag (1969) en Interieur (1971). Het zijn stukken waarin stof, uitwerking en inspiratie in zeldzaam evenwicht zijn.

Zie verder ook wikipedia.

Theater/Dans

Een alfabetisch overzicht van de voorstellingen die in première zijn gebracht c.q. die in Nederland te zien zijn geweest en waarin hij is opgetreden en voorzover geregistreerd in de Productiedatabase

Idem de voorstellingen die hij heeft geregisseerd

Idem de voorstellingen waarbij hij de dramaturgie deed

Idem de voorstellingen waarbij hij geregistreerd werd als auteur

Idem voor de bewerkingen van bestaande teksten en stukken

Idem voor de vertaling

Idem voor het decor

Lijst met onderscheidingen en prijzen

  • 1950 – Leo J. Krynprijs voor De eendenjacht (later De Metsiers)
  • 1952 – Arkprijs van het Vrije Woord voor De Metsiers
  • 1955 – Driejaarlijkse Staatsprijs voor Toneelliteratuur voor Een bruid in de morgen
  • 1955 – Prix Lugné-Poë voor de Franse vertaling van Een bruid in de morgen
  • 1955 – Prix Bonjour Promesse (of 'Prix Françoise Sagan') voor De hondsdagen
  • 1956 – Letterkundige Prijs van de Stad Gent voor De getuigen
  • 1957 – Ridder in de Orde van Leopold II (3 april)
  • 1959 – Referendum der Vlaamse Letterkunde voor De zwarte keizer
  • 1959 – Ford Foundation Grant
  • 1960 – Koopalprijs voor zijn Dylan Thomas vertaling Onder het melkwoud
  • 1963 – Referendum der Vlaamse Letterkunde voor De Verwondering (geweigerd!)
  • 1964 – Referendum der Vlaamse Letterkunde voor Omtrent Deedee (geweigerd!)
  • 1964 – August Beernaertprijs voor De Verwondering
  • 1964 – Prijs voor het visualiseren van poëzie voor de tv-film Antologie
  • 1965 – Henriette Roland Holst-prijs voor zijn gehele toneeloeuvre
  • 1967 – Driejaarlijkse Staatsprijs voor Toneelliteratuur voor De dans van de reiger
  • 1967 – Edmond Hustinx-prijs voor Nederlandstalige toneelschrijvers voor zijn gehele toneeloeuvre
  • 1971 – Ridder in de Kroonorde (18 oktober)
  • 1971 – Driejaarlijkse Staatsprijs voor Poëzie voor Heer Everzwijn
  • 1973 – Driejaarlijkse Staatsprijs voor Toneelliteratuur voor Vrijdag
  • 1978 – Driejaarlijkse Cultuurprijs van de Stad Gent voor literatuur
  • 1979 – Constantijn Huygens-prijs voor zijn gehele oeuvre
  • 1979 – Driejaarlijkse Staatsprijs voor Toneelliteratuur voor Jessica en z'n Euripides-bewerking Orestes
  • 1984 – Driejaarlijkse Staatsprijs voor Verhalend Proza voor Het verdriet van België
  • 1985 – Cestoda-prijs
  • 1986 – Prijs der Nederlandse Letteren voor zijn gehele oeuvre
  • 1986 – Herman Gorterprijs voor Alibi
  • 1987 – Achilles Van Acker-prijsvoor de "sociale bewogenheid van zijn oeuvre"
  • 1987 – Prijs van de Vlaamse Lezer voor Het verdriet van België
  • 1989 – Humo's Gouden Bladwijzer voor Het verdriet van België
  • 1989 – Grand Prix de l'humour noir Xavier Fonneret
  • 1994 – Gouden Erepenning van de Vlaamse Raad voor zijn gehele oeuvre
  • 1994 – Prijs voor Meesterschap voor zijn gehele oeuvre
  • 1994 – VSB Poëzieprijs voor De Sporen
  • 1997 – Libris Literatuur Prijs voor De geruchten
  • 1997 – Prix International Pier Paolo Pasolini
  • 1997 – Humo's Gouden Bladwijzer voor De geruchten
  • 1998 – Aristeionprijs van de Europese Unie voor De geruchten
  • 1999 – Driejaarlijkse Cultuurprijs van de Vlaamse Gemeenschap voor zijn gehele oeuvre
  • 2000 – Premio Nonino voor de Italiaanse vertaling van Het verdriet van België
  • 2000 – Prijs voor Letterkunde van de Vlaamse Provincies voor zijn gehele oeuvre
  • 2001 – Preis der Stadt Münster für Europäische Poesie voor zijn gehele oeuvre
  • 2002 – Prijs voor Letterkunde van de Vlaamse Provincies voor de verzenbundel Wreed geluk
  • 2002 – Prix de consécration Herman Closson voor zijn gehele oeuvre
  • 2002 – Leipziger Buchpreis zur Europäischen Verständigung voor zijn gehele oeuvre
  • 2005 – Prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor Algemene Culturele Verdienste

Externe Links

Bronnen


Schrijf mee!

Wilt u deze pagina bewerken, corrigeren of aanvullen?

Iedereen kan eenvoudig meeschrijven aan de theatergeschiedenis op de Theaterencyclopedie. Hiervoor moet u ingelogd zijn op uw eigen account. Door eenmalig te registreren maakt u een eigen account aan. Helpt u mee de Theaterencyclopedie compleet te maken?

Fondsen en Partners