Giacomo Puccini

Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Biografie

Giacomo Puccini (1858 – 1924) was een Italiaans opera-componist.

Puccini werd geboren in Lucca in een familie die al generaties in de muziek zat. Toen hij vijf was, overleed zijn vader. Vervolgens werd hij voor zijn muzikale opleiding naar zijn oom Fortunato Magi gestuurd, die hem een slechte en ongedisciplineerde leerling vond. Dit was niet helemaal onterecht. Het is opvallend dat Puccini in zijn latere leven bovenal een levensgenieter was, die af en toe een opera schreef als hij even krap bij kas zat. Hoewel dit aspect de luiheid en onverschilligheid van de componist naar voren kan brengen, beklemtoont het ook zijn genialiteit: hij leek bijna op bevel meesterlijke opera's uit zijn mouw te kunnen schudden. Men mag ook niet vergeten dat hij zich volledig stortte in een nieuw operaproject als hij eenmaal begonnen was. Hij deed alles om tot een goed eindresultaat te komen. Legendarisch op dit vlak zijn de oneindige wijzigingen aan het libretto van zijn opera Manon Lescaut en zijn heftige discussies met de schrijvers.

Na een korte carrière als kerkorganist besloot hij, na een opvoering van Verdi's Aida, om operacomponist te worden. Hij studeerde van 1880 tot 1883 aan het Conservatorio Giuseppe Verdi in Milaan bij Amilcare Ponchielli en Antonio Bazzini. In 1882 deed Puccini mee aan een wedstrijd voor een opera in één bedrijf. Hoewel hij niet won, werd zijn inzending, Le Villi, in 1884 opgevoerd aan het Teatro Dal Verme en trok daarbij de aandacht van uitgever Giulio Ricordi. Die bestelde een tweede opera: Edgar.

Zijn derde opera, Manon Lescaut, was een succes en bracht hem in contact met de librettisten Luigi Illica en Giuseppe Giacosa, die voor zijn drie volgende opera's met hem samenwerkten. De eerste hiervan, La bohème (gebaseerd op een feuilleton van Henri Murger), wordt beschouwd als één van zijn beste werken en ook als één van de meest romantische opera's ooit. Zijn volgende opera, Tosca, was Puccini's eerste uitstapje naar verismo, de naturalistische stijl in literatuur en opera. Madama Butterfly is gebaseerd op een toneelstuk door David Belasco. Deze opera werd bij de première zeer vijandig ontvangen. Deze kritiek was grotendeels georkestreerd door rivalen van Puccini. Na enkele herzieningen is het een van zijn meest succesvolle opera's geworden.

Hierna componeerde Puccini nog maar mondjesmaat. In 1903 raakte hij gewond als gevolg van een auto-ongeluk. In 1906 overleed Giacosa, zijn moeder. In 1909 ontstond er een schandaal nadat zijn dienstmeisje zelfmoord had gepleegd. Puccini's vrouw had haar namelijk valselijk beschuldigd van een verhouding met haar man. In 1912 overleed Giulio Ricordi, zijn uitgever.

In 1918 volgde de première van Il trittico. Dit werk bestaat uit drie eenakter-opera's in de stijl van de Parijse Grand Guignol: een huiveringwekkende episode, Il tabarro, een sentimentele tragedie, Suor Angelica, en een farce, Gianni Schicchi. Van deze drie is Gianni Schicchi het meest populair en Il tabarro het minst. Gianni Schicchi wordt soms samen met een andere eenakter-opera opgevoerd, bijvoorbeeld Cavalleria Rusticana van Mascagni of Pagliacci van Leoncavallo.

Puccini overleed in 1924 te Brussel als gevolg van complicaties bij de behandeling van keelkanker. Zijn laatste opera, Turandot, bleef onvoltooid; de laatste twee scènes werden afgemaakt door Franco Alfano. In 2001 schreef Luciano Berio een alternatieve versie voor deze slotscènes.

Waardering

Poster voor Puccini's opera Tosca

Puccini wordt beschouwd als een van de beste componisten aan het eind van de 19e en het begin van de 20e eeuw. Hoewel hij als operacomponist vrijwel onmiddellijk op handen werd gedragen door het publiek, heeft hij lange tijd moeten wachten op erkenning van critici en kenners. In zeker mate leed hij hieronder. Het gevoel dat hij in de schaduw stond van de reuzen Verdi en Wagner heeft hem gedurende zijn gehele leven gemotiveerd om zichzelf te overtreffen. Zijn laatste en onvoltooide opera Turandot getuigt hiervan en wordt algemeen aanvaard als een absoluut meesterwerk binnen de geschiedenis van de opera.

Puccini's kijk op het genre opera lijkt in niets op de invulling die de Germaanse culturen er in de laatromantiek aan gaven. Richard Wagner maakte van zijn werken complexe, doorwrochte en meerlagige tragedies, waaraan een mystieke levensbeschouwing ten grondslag lag. Dit soort diepgang vindt men niet terug in de opera's van Puccini. Wagner laat een liefdeskoppel sterven vanuit de mystieke overtuiging dat zuivere liefde enkel kan ontstaan na verlossing van aardse beslommeringen. Bij Puccini vindt men dergelijke ideologie nergens. Dat aan het eind van bijna al zijn opera's de hoofdfiguur sterft, is louter omwille van de dramatiek. Puccini's opera's bespelen dus meestal alleen hevig oplaaiende passies: pathos, wanhoop, erotiek. De meeste musicologen zijn het erover eens dat Puccini's werk getuigt van groot meesterschap. Toch is hem verweten dat hij vulgair zou zijn, doordat zijn streven naar hoogdravendheid vaak de indruk geeft van zinloze en goedkope emotie. In deze kritiek zit mogelijk een kern van waarheid, maar een verklaring kan het feit zijn dat Puccini een kind was van het decadente fin-de-siècle.

Theater/Dans

Een alfabetisch overzicht van de voorstellingen die in première zijn gebracht, c.q. die in Nederland te zien zijn geweest en waarbij hij geregistreerd werd in de Productiedatabase als componist

Composities

Werken voor orkest

  • 1876 Preludio in Mi minore (e-klein), voor orkest
  • 1882 Preludio sinfonico in La maggiore (A-groot), voor orkest
  • 1882 Scherzo in La minore (a-klein), voor strijkers
  • 1881-1883 Adagetto, voor orkest
  • 1881-1883 Trio in Fa maggiore (F-groot), voor orkest
  • 1883 Capriccio Sinfonico

Werken voor harmonieorkest

  • 1879 Prime fantasie, wals

Missen, cantates en gewijde muziek

  • 1877 I Figli D'Italia Bella, cantate voor zangsolo, gemengd koor en orkest
  • 1878 Credo, voor solisten, gemengd koor en orkest
  • 1880 Messa Di Gloria, mis voor gemengd koor, tenor en bariton en orkest
  • 1883 Salve Regina, voor sopraan en harmonium (of piano)
  • 1905 Requiem, voor gemengd koor, altviool, harmonium (of orgel)

Opera's

Voltooid in titel bedrijven première libretto
1884 Le Villi 1 bedrijf 31 mei 1884, Milaan, Teatro Dal Verme;

(na herziening): 26 december 1884, Turijn, Teatro Regio

Ferdinando Fontana, naar Heinrich Heine en Alphonse Karr
1889 Edgar 4 bedrijven 21 april 1889, Milaan, Teatro alla Scala;

(na herziening): 28 februari 1892, Ferrara, Teatro Comunale; 2e herziening: 8 juli 1905, Buenos Aires, Teatro Colón

Ferdinando Fontana, naar Alfred de Musset
1892-1893 Manon Lescaut 4 bedrijven 1 februari 1893, Turijn, Teatro Regio Ruggiero Leoncavallo, Marco Praga, Domenico Oliva, Luigi Illicia, Giuseppe Giacosa, Giulio Ricordis, naar de roman «L'histoire du chevalier Des Grieux et de Manon Lescaut» van Abbé Prévost
1895-1896 La Bohème 4 taferelen 1 februari 1896, Turijn, Teatro Regio;

Nederlandse première: 1897, Den Haag

Giuseppe Giacosa en Luigi Illica, naar Henri Murgers, «Scènes de la vie de Bohème»
1899-1900 Tosca 3 bedrijven 14 januari 1900, Rome, Teatro Costanzi Luigi Illica en Giuseppe Giacosa, naar het schouwspel «La Tosca» van Victorien Sardou
1903-1904 Madama Butterfly 2 bedrijven 17 februari 1904, Milaan, Teatro alla Scala

2e versie: 28 mei 1904, Brescia, Teatro Grande; 3e versie: 10 juli 1905, Londen, Royal Opera House; 4e versie: 28 december 1905, Parijs, Opéra Comique

Luigi Illica en Giuseppe Giacosa, naar de eenakter "Madame Butterfly" van David Belasco] gebaseerd op het gelijknamige verhaal van John Luther Long
1910 La Fanciulla del West 3 bedrijven 10 december 1910, New York, Metropolitan Opera Guelfo Civinini en Carlo Zangarini, naar het schouwspel «The girl of the golden west » van David Belasco
1917 La Rondine 3 bedrijven 27 maart 1917, Monte Carlo, Opéra Giuseppe Adami, Alfred Maria Willner en Heinz Reichert
1918 Il trittico;
  1. Il tabarro
  2. Suor Angelica
  3. Gianni Schicchi
iedere opera

1 bedrijf

14 december 1918, New York, Metropolitan Opera
  1. Giuseppe Adami, naar het drama «La houppelande» van Didier Gold;
  2. Giovacchino Forzano;
  3. Giovacchino Forzano, naar Dante Alighieri, «Inferno» (1309) uit: De goddelijke komedie
1926 Turandot 3 bedrijven 25 april 1926, Milaan, Teatro alla Scala Giuseppe Adami en Renato Simoni, naar het schouwspel van Carlo Gozzi

Werken voor koren

  • 1874-1880 Vexilla regis, voor mannenkoor en orgel
  • 1905 Ecce sacerdos magnus, voor gemengd koor

Vocale muziek

  • 1877 Mottetto per San Paolino, voor zang solo, gemengd koor en orkest
  • 1882 Ah! se potesse, romance voor tenor en piano
  • 1883 Melanconia, romance voor zang en piano
  • 1883 Storiella d'amore, melodie voor zang en piano
  • 1883 Ad una morta, romance voor mezzosopraan (of bariton) en piano (of orkest)
  • 1883 Mentìa l'avviso, scène en romance voor tenor en piano
  • 1888 Sole e amore, romance voor zang en piano
  • 1896 Avanti Urania!, romance voor zang en piano
  • 1897 Inno a Diana, romance voor zang en piano
  • 1899 E l'uccellino - ninna-nanna, voor zang en piano
  • 1902 Terra e mare, romance voor zang en piano
  • 1904 Canto d'anime, albumblad voor zang en piano
  • 1908 Casa mia, voor zang en piano
  • 1912 Sogno d'or, romance voor zang en piano
  • 1917 Morire?, romance voor zang en piano
  • 1919 Inno a Roma, voor zang en piano

Kamermuziek

  • 1881-1882 Adagio in La maggiore (A-groot), voor strijkkwartet
  • 1881-1883 Strijkkwartet in Re maggiore (D-groot)
  • 1883 Fuga Reale, voor strijkkwartet
  • 1883 Scherzo, voor strijkkwartet
  • 1884 Tre minuetti, voor strijkkwartet
  • 1890 Crisantemi, voor strijkkwartet

Werken voor orgel

  • 1874-1878 (?) verschillende werken

Werken voor piano

  • 1894 Piccolo Valzer
  • 1899 Scossa elettrica, kleine briljante mars
  • 1907/1910 Piccolo tango
  • 1907/1910 Foglio d'album

Overig

Publicaties

  • Luigi Ricci: Puccini interprete di se stesso, Ricordi, Milano 1954 (rist. 2003), ISBN 88 7592 725 1
  • Julian Budden: Puccini, originele titel: "Puccini – His Life and Works", New York, Oxford University Press, 2002
  • Dieter Schickling, qxenqx: Giacomo Puccini – Catalogue of the Works, Bärenreiter, 2003, ISBN 3 7618 1582 4

Media

Externe links

Bronnen


Schrijf mee!

Wilt u deze pagina bewerken, corrigeren of aanvullen?

Iedereen kan eenvoudig meeschrijven aan de theatergeschiedenis op de Theaterencyclopedie. Hiervoor moet u ingelogd zijn op uw eigen account. Door eenmalig te registreren maakt u een eigen account aan. Helpt u mee de Theaterencyclopedie compleet te maken?

Fondsen en Partners