Elfriede Jelinek

Uit TheaterEncyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Elfriede jelinek 2004 small.jpg
NaamElfriede Jelinek
Geboren20 oktober 1946
Mürzzuschlag
BeroepAuteur, Schrijfster

Elfriede Jelinek (Mürzzuschlag, Stiermarken, 20 oktober 1946) is een gerenommeerd Oostenrijks schrijfster die in Wenen en München leeft. In 2004 werd haar de Nobelprijs voor de Literatuur toegekend, en blijkens het juryrapport was dit: for her musical flow of voices and counter-voices in novels and plays that with extraordinary linguistic zeal reveal the absurdity of society's clichés and their subjugating power

("voor de muzikale vloeiendheid van stemmen en tegenstemmen in haar romans en toneelstukken die met buitengewone taalkundige ijver het absurde onthullen van de maatschappelijke clichés en hun onderdrukkende kracht").

Biografie

Jelinek werd geboren in Mürzzuschlag, een kleine stad in de Oostenrijkse deelstaat Stiermarken. Jelinek schrijft voornamelijk romans en toneelstukken. Zij wordt gerekend tot de belangrijkste moderne Oostenrijkse schrijvers.
Jelinek klaagt in haar werk mistoestanden in de Oostenrijkse maatschappij aan, zoals ook Thomas Bernhard deed. Daarbij wendt zij een sarcastische, provocerende stijl aan die door haar tegenstanders als nestbevuiling betiteld worden. Haar teksten krijgen het etiket obsceen, godlasterend, vulgair en haatdragend te zijn. Anderen loven de auteur als een begaafde taalkunstenares.

Haar oeuvre

Romans

  • bukolit. hörroman Wien 1979 (ontstaan in 1968)
  • wir sind lockvögel baby! Rowohlt 1970
  • Michael. Ein Jugendbuch für die Infantilgesellschaft ebd. 1972. ISBN 3-499-15880-9
  • Die Liebhaberinnen ebd. 1975
  • Die Ausgesperrten ebd. 1980
  • Die Klavierspielerin ebd. 1983
  • Oh Wildnis, oh Schutz vor ihr ebd. 1985
  • Lust ebd. 1989
  • Die Kinder der Toten ebd. 1995 ISBN 3-498-03328-X TB ISBN 3-499-22161-6 - Französische Ausgabe 2005/06 vertaald door Olivier Le Lay
  • Gier Reinbek 2000
  • Neid 2008, gepubliceerd op de site van Jelinek

Toneelstukken

  • Was geschah, nachdem Nora ihren Mann verlassen hatte oder Stützen der Gesellschaften 1977
  • Clara S. 1981
  • Krankheit oder Moderne Frauen 1987
  • Burgtheater 1985
  • Präsident Abendwind 1987
  • Wolken.Heim. 1988
  • Totenauberg 1991
  • Raststätte 1994
  • Stecken, Stab und Stangl 1996
  • Ein Sportstück 1998
  • er nicht als er 1998
  • Das Lebewohl 2000
  • In den Alpen 2002
  • Das Werk 2003
  • Prinzessinnendramen (Der Tod und das Mädchen I – V)
  • Bambiland 2003
  • Babel 2005
  • Ulrike Maria Stuart 2006
  • Über Tiere 2006
  • Rechnitz (Der Würgeengel) 2008
  • Die Kontrakte des Kaufmanns. Eine Wirtschaftskomödie 2009

Onderscheidingen

  • 1969 Preis des Lyrikwettbewerbs van de Österreichischen Hochschülerschaft
  • 1969 Preise der 20. Österreichischen Jugendkulturwoche Innsbruck für Lyrik und Prosa voor Aus einem Illustriertenroman,
  • 1972/1973 Österreichisches Staatsstipendium für Literatur
  • 1978 Roswitha-Preis van de stad Bad Gandersheim
  • 1979 Drehbuchförderung des Bundesministers des Innern voor het draaiboek Die Ausgesperrten
  • 1983 Würdigungspreis für Literatur des Bundesministeriums für Unterricht und Kunst (Oostenrijk)
  • 1986 Heinrich-Böll-Preis van de stad Köln
  • 1987 Literaturpreis des Landes Steiermark
  • 1989 Preis der Stadt Wien (Literatuur)
  • 1994 Walter Hasenclever-Preis van de stad Aken
  • 1994 Peter-Weiss-Preis van de stad Bochum
  • 1996 Bremer Literaturpreis voor de roman Die Kinder der Toten
  • 1998 Georg-Büchner-Preis
  • 2000 manuskripte-Preis van de deelstaat Stiermarken
  • 2002 Theaterpreis Berlin van de Stiftung Preußische Seehandlung
  • 2002 Mülheimer Dramatikerpreis voor Macht Nichts
  • 2002 Heinrich-Heine-Preis der Stadt Düsseldorf
  • 2003 Else Lasker-Schüler-Dramatikerpreis des Pfalztheaters Kaiserslautern voor haar gehele dramatische werk
  • 2004 Lessing-Preis für Kritik
  • 2004 Mülheimer Dramatikerpreis voor Das Werk
  • 2004 Stig Dagerman-Preis der Stig Dagermangesellschaft (Zweden)
  • 2004 Hörspielpreis der Kriegsblinden
  • 2004 Franz-Kafka-Literaturpreis van de stad Praag
  • 2004 Nobelprijs voor de Literatuur (Stockholm/Zweden)
  • 2006 André-Gide-Preis voor de Franse vertaling van Die Kinder der Toten door Olivier Le Lay: Enfants des Morts.
  • 2007 Dramatikerin des Jahres, verkozen door een onafhankelijke jury van Duitstalige critici in het tijdschrift Theater heute

Externe links

Bronnen


Schrijf mee!

Wilt u deze pagina bewerken, corrigeren of aanvullen?

Iedereen kan eenvoudig meeschrijven aan de theatergeschiedenis op de Theaterencyclopedie. Hiervoor moet u ingelogd zijn op uw eigen account. Door eenmalig te registreren maakt u een eigen account aan. Helpt u mee de Theaterencyclopedie compleet te maken?

Fondsen en Partners