Anna Pavlova

Uit TheaterEncyclopedie
(Doorverwezen vanaf Anna Pawlowa)
Ga naar: navigatie, zoeken
Anna Pavlova as the Dying Swan.jpg

Anna Pavlova in De stervende zwaan, 1905.
NaamAnna Pavlova
Geboren12 januari 1881
Sint-Petersburg
Overleden23 januari 1931
Den Haag
BeroepDanser
DisciplineDans
TrefwoordenBallet
Anna Pavlova dressing room.jpg

Anna Matvejevna Pavlova (Russisch: Анна Матвеевна Павлова) (Sint-Petersburg, 12 januari 1881 - Den Haag, 23 januari 1931) was een beroemde Russische ballerina en filantrope.

Biografie

Anna Pavlova debuteerde in 1899 bij het Keizerlijk Russisch Ballet en kreeg vanaf 1909 wereldnaam toen ze optrad bij het ballet van Serge Diaghilev. Met de speciaal voor haar in 1905 door Michel Fokine gemaakte solo de stervende zwaan creëerde ze een mythe. Vanaf 1911 was ze voortdurend op tournee door Europa , waar ze zich met haar gezelschap in Londen vestigde. Ze kocht er het landgoed Ivy House waar ze heel weinig aanwezig was door haar jaren durende wereldtournee die haar in alle grote steden op de aardbol bracht. Overal had ze veel succes en ze was de eerste megaster van de twintigste eeuw.

Universal Pictures wilde haar graag filmen maar de grote ster had geen tijd en daarom werd, speciaal voor haar een rijdende studio vervaardigd, die haar tijdens een tournee volgde zodat ze per dag een uur of drie kon besteden aan de enige bioscoopfilm die tijdens haar leven werd gemaakt: The Dumb girl of Portici. Ze kreeg er een voor die tijd astronomisch bedrag voor.

Affiche van het laatste optreden van Anna Pavlova in Nederland,21 januari 1931 in Den Haag, Gebouw Kunsten en Wetenschappen.
Overal waar Pavlova optrad was ze voorpaginanieuws. Dat was te danken aan haar manager Victor Dandré. In januari 1931 kwam het Pavlovagezelschap naar 's Gravenhage aan de vooravond van een afscheidstournee, die jaren zou gaan duren. Het optreden werd georganiseerd door impresario Ernst Krauss (1887-1958). Onderweg kreeg ze echter een treinongeluk. Bij haar verwondingen kwam een longontsteking. Zo stierf de grote ballerina in de slaapkamer naast de Japanse Salon van Hotel Des Indes.
Balletschoen van Anna Pavlova. Collectie TIN.

In 1991 organiseerden oud-ballerina en actrice Ine Veen en schilder/schrijver Jean Thomassen een herdenkingstentoonstelling vanwege Pavlova's zestigste sterfdag, waarbij een portret van haar werd onthuld door de ambassadeurs van Rusland en Engeland.

Enkele jaren later zorgde Thomassen voor opschudding, toen hij een nieuwe biografie over het leven en de laatste uren van de balletlegende publiceerde. In dit boek komen nooit eerder gepubliceerde feiten in de openbaarheid. Zo was Anna Pavlova geboren op 12 januari 1881; en de biologische dochter van de Joodse bankier Lazer Poliakoff. Pavlova was nooit getrouwd geweest met Victor Dandré en de verhalen over hun huwelijk bleken te stammen uit Amerikaanse publiciteitscampagnes. "Echtgenoot" Dandré werd na de dood van zijn "vrouw" Anna Pavlova door de rechter uit Ivy House gezet, op verzoek van de moeder van Pavlova, die het huis met inboedel en al liet veilen.

Verder bleek dat Pavlova niet aan een longontsteking was gestorven, maar aan een bloedvergiftiging, veroorzaakt door een slecht gesteriliseerde drain die in haar longen werd gestoken om vocht te verwijderen uit de door pleuritis aangetaste organen.

Pavlova's roem en faam is ook na driekwart eeuw nog groot. Ze wordt algemeen beschouwd als de beroemdste ballerina ooit. Minder bekend is dat ze veel geld spendeerde aan vele Russische weeskinderen en vluchtelingen en dat het haar laatste wens was ooit begraven te worden in haar dierbare vaderland Rusland. Jean Thomassen en Ine Veen begonnen na de val van het communisme in Rusland met een actie voor de terugkeer van de as (die op de Londense begraafplaats Goldersgreen wordt bewaard) naar Rusland. Er is veel over te doen geweest en het laatste woord over deze kwestie is nog niet geschreven.

Theater/Dans

Een alfabetisch overzicht van de voorstellingen die in Nederland te zien zijn geweest met een choreografie van haar en voorzover geregistreerd in de Productiedatabase

Idem de voorstellingen waarbij zij geregistreerd werd voor de kostuums

Bronnen

  • Productiedatabase
  • Anna Pavlova, triomf en tragedie van een megaster (Jean Thomassen; uitgegeven bij Van Soeren en Co. te Amsterdam - 1995).
  • Wikipedia

Voetnoten

Volgens de Juliaanse kalender, die tot 14 februari 1918 in gebruik was in Rusland was Pavlova geboren op 31 maart. Voor de duidelijkheid is hier echter de gregoriaanse kalender aangehouden.


Schrijf mee!

Wilt u deze pagina bewerken, corrigeren of aanvullen?

Iedereen kan eenvoudig meeschrijven aan de theatergeschiedenis op de Theaterencyclopedie. Hiervoor moet u ingelogd zijn op uw eigen account. Door eenmalig te registreren maakt u een eigen account aan. Helpt u mee de Theaterencyclopedie compleet te maken?

Fondsen en Partners