Canon:1936

Uit TheaterEncyclopedie
(Doorverwezen vanaf 1936)
Ga naar: navigatie, zoeken

Canonlogo.jpgYvonne Georgi begint een dansgezelschap

Oprichting van Balletten Yvonne Georgi in het jaar dat er ook voor het eerst een staatsexamen voor de dans wordt afgenomen. Professionalisering van de dans in Nederland.

In 1936 kreeg de van oorsprong Duitse danseres-choreografe Yvonne Georgi de kans om een eigen dansgezelschap te beginnen. Dit gezelschap, en de daaraan verbonden dansopleiding, betekende de come-back van de professionele theaterdans in Nederland.

Een balletgroep voor de Wagnervereeniging

De kiem voor Georgi’s gezelschap was twee jaar eerder gelegd, toen de Wagnervereeniging een balletgroep zocht die in staat was om het beruchte bacchanaal aan het begin van Wagners Tannhäuser te dansen. Men besloot een eigen dansgroep op te richten. Na enig wikken en wegen werd Yvonne Georgi gevraagd de leiding van die groep op zich te nemen. Als choreografe en balletmeesteres bij de opera van Hannover had zij de beste papieren. Dat zij getrouwd was met een vooraanstaand criticus van De Telegraaf was daarbij mooi meegenomen.

Yvonne Georgi. Foto: S. Enkelmann, 1934. Collectie TIN Die Geschöpfe des Prometheus van Dansgroep Yvonne Georgi. Foto: N.V. Polygoon, ca. 1937. Collectie TIN

De comeback van de professionele theaterdans

Twee jaar later zou de balletgroep verzelfstandigd worden en, met steun van de Wagnervereeniging voortaan als Dansgroep Yvonne Georgi optredens verzorgen. Met dit gezelschap en de daaraan verbonden dansopleiding leverde Georgi een belangrijke bijdrage aan de comeback van de professionele theaterdans in Nederland. Zij creëerde voor haar gezelschap een uitgebreid repertoire, kweekte publiek en bovenal werkte ze aan de verbetering van de danstechniek van haar dansers.

Pioniers van de moderne dans

De successen die ze boekte, had Georgi niet louter en alleen aan haar eigen kwaliteiten te danken. Zij kon voortbouwen op het werk dat danspioniers als Jacoba van der Pas, Corrie Hartong, Gertrud Leistikow, Florrie Rodrigo en Lili Green hier vanaf 1910 al hadden verricht. Die hadden stuk voor stuk op hun eigen manier de belangstelling voor de dans weer weten aan te wakkeren, waarbij ze zich vooral hadden laten inspireren door de Amerikaanse grondlegster van de moderne dans, Isadora Duncan, en door vertegenwoordigers van de Duitse expressionistische dans als Kurt Jooss en Mary Wigman. Vrijheid, natuurlijke bewegingen, gevoelsexpressie en vrouwenemancipatie waren daarbij leidende begrippen.

Corrie Hartong. Foto: Charlotte Rudolph, 1932. Collectie TIN Gertrud Leistikow, Foto Hugo Erfurth, 1911.Collectie TIN Lili Green. Foto: Claude Harris. Collectie TIN Isadora Duncan. Fotograaf onbekend.Collectie TIN

Een mix van modern en klassiek

In de jaren twintig van de vorige eeuw was ook de belangstelling voor het klassieke ballet weer toegenomen. Baanbrekend werk op dit gebied werd verricht door de Russische danseres Anna Pavlova en de Ballets Russes van Serge Diaghilev. Hun optredens trokken ook in Nederland een groot en enthousiast publiek. Hier werkzame dansers en choreografen als Iril Gadescov, Igor Schwezoff en Darja Collin richtten kleine dansgezelschappen op en startten opleidingen in de klassieke traditie. Yvonne Georgi wist het beste van deze twee stromingen samen te brengen: haar moderne balletten verenigden de vrijheid en expressiviteit van de moderne dans met de lichaamsbeheersing en virtuositeit van het klassieke ballet.

Anna Pavlova. Foto: Lafayette. Collectie TIN

Staatsexamen voor de dans

Niet alleen het ontstaan van de verschillende dansgroepen, al dan niet met een eigen dansopleiding, was van groot belang voor de professionalisering van de dans in Nederland, maar ook de instelling van het staatsexamen voor de dans, in 1936. De basis hiervoor werd in 1931 gelegd door Corrie Hartong en Gertrud Leistikow. Samen richtten zij een dansopleiding op binnen het Rotterdams Conservatorium. In 1936 werden hun activiteiten beloond met de officiële instelling van een door de Nederlandse staat erkend diploma 'dans'. De eerste kandidaten troffen achter de examentafel een aantal leading ladies van de dans in Nederland aan: naast Hartong en Leistikow maakten ook Florrie Rodrigo en Yvonne Georgi deel uit van de examencommissie.

De Nederlandse Dansliga

Drie jaar later ontstond De Nederlandse Dansliga, een door Hendrika Gaillard-Jorissen opgerichte beroepsvereniging. Hiermee was de professionalisering van de dans in Nederland een feit. De Dansliga probeerde de verschillende spelers in het Nederlandse dansveld te organiseren en de belangen van de dans te behartigen.

Dit is één van de canonteksten. Voor meer informatie zie: Canon van het Theater in Nederland

Schrijf mee!

Wilt u deze pagina bewerken, corrigeren of aanvullen?

Iedereen kan eenvoudig meeschrijven aan de theatergeschiedenis op de Theaterencyclopedie. Hiervoor moet u ingelogd zijn op uw eigen account. Door eenmalig te registreren maakt u een eigen account aan. Helpt u mee de Theaterencyclopedie compleet te maken?

Fondsen en Partners